شىراعى سونبەيتىن تۇلعا
جازۋشى تاحاۋي احتانوۆتىڭ مەنىڭ اۋدانىمدا تۋعانىن ماقتان ەتەمىن. جەرلەس قالامگەردىڭ تۋعانىنا الداعى 25 قازاندا 100 جىل تولادى. ول 1940 جىلى اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنا وقۋعا تۇسەدى. ەكىنشى كۋرستا وقىپ جۇرگەندە ءوزى سۇرانىپ مايدانعا اتتانادى. العاشقى ادەبي كوركەم شىعارمالارى ولەڭ, وچەرك تۇرىندە مايدان گازەتتەرىنىڭ بەتتەرىندە جاريالانىپ تۇرعان.
1948 جىلى اسكەر قاتارىنان بوساعاننان كەيىن شىعارماشىلىقپەن اينالىسادى. العاشقى ولەڭدەرى «جاستار داۋىسى» دەپ اتالاتىن ۇجىمدىق جيناقتا جارىق كورەدى. وسى كەزدە ونىڭ ادەبي-سىن ماقالالارى مولىراق باسىلىپ, العاشقى مونوگرافيالىق زەرتتەۋ ەڭبەگى جاريالانادى. باردى جوق, تاۋدى جەر ەتەتىن تاجال سوعىستى, ارينە, كوپ اقىن-جازۋشى شىعارمالارىنا ارقاۋ ەتتى. ال تاحاۋي احتانوۆ اتامىز ءدال مايدان ءۇستىن ەمەس, مايدان مەن ەل شاكاراسىنداعى نازىك جاندىلاردىڭ ولىممەن ارپالىسقان ساتتەرىن شىنايى سۋرەتتەيدى.
«شىراعىڭ سونبەسiن» رومانى «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ 1973 جىلعى 10-11, 1980 جىلعى 2-3 ساندارىندا قالىڭ وقىرمان نازارىنا ۇسىنىلىپ, جوعارى باعاسىن الدى. كوركەم تۋىندى سوعىستىڭ سۇراپىل جىلدارىن كوز الدىڭا اينا-قاتەسىز الىپ كەلەدى. روماننىڭ باس كەيىپكەرى قازاقتىڭ قاراپايىم كەلىنشەگى – ءنازيرا. ەلدىڭ باتىس شەكاراسىندا قىزمەت اتقاراتىن كەڭەس وفيتسەرى قاسىمبەككە تۇرمىسقا شىعىپ جات ەلدە جۇرگەندە, كەنەتتەن سوعىس باستالىپ كەتەدى. شيەتتەي نارەستەسىن قۇشاقتاپ, ەۆاكۋاتسياعا ۇشىراعان جاس كەلىنشەك كوپ قيىندىق كورىپ ازاپ شەكسە دە, قازاق ايەلىنە ءتان تاباندىلىق, قايسارلىق تانىتادى.
قىسقاسى, جازۋشى ءوز شىعارمالارىندا قازاق ەلىنىڭ باسىنان كەشكەن نەبىر وقيعالاردى – اشارشىلىق ناۋبەتiن, ستاليندiك زوبالاڭدى رەتروسپەكتسيا ءادىسى ارقىلى نانىمدى كورسەتە بىلگەن.
تاحاۋي اتامىزدىڭ شىعارمالارىن ءسۇيىپ وقيتىن ۇرپاعى باردا, اتى جادىمىزدا ءاردايىم ساقتالادى. ەندەشە, وسى ءومىردىڭ شامشىراعى, كەمەل كەلەشەگى, ياعني ءبىز جانە ەرتەڭگى ۇرپاق سول شىراقتى ءسوندىرىپ الماساق ەكەن دەيمىن.
ارۋجان قالىباەۆا,
ب.سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى جوببم
11-سىنىپ وقۋشىسى
اقتوبە وبلىسى,
شالقار اۋدانى
توردەگى ورىن – ۇستازدىكى
«حالىقتىڭ بالاسىن تاربيەلەگەن ادام حالىقتىڭ اناسىنا اينالادى» دەگەن ءتامسىل بار. سونداي ۇلاعاتتى ۇستازداردىڭ ءبىرى – تارازداعى تولە بي اتىنداعى №8 گيمنازيادا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى پاندەرىنەن ساباق بەرەتىن دامەلى دەمەگەنوۆا. سونداي-اق ول مەكتەپتەگى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى كافەدراسىن باسقارادى. جوعارى بىلىكتىلىگىنىڭ ارقاسىندا قالا, وبلىس, رەسپۋبليكا كولەمىندە اشىق ساباقتار وتكىزىپ, سەمينار-ترەنينگتەرگە ۇزدىكسىز قاتىسىپ كەلەدى.
ءپان وقۋشىلارىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە دايىندايتىن «وقۋ ساۋاتتىلىعى» ەڭبەگىنىڭ اۆتورى. ساباق بەرەتىن تالىمگەرلەرى دە عىلىمي جوبالارعا, ءپان وليمپيادالارىنا, باسقا دا ءتۇرلى بايقاۋلارعا قاتىسىپ, وبلىس, رەسپۋبليكا كولەمدەرىندە جۇلدەلى ورىندارعا يە بولىپ ءجۇر. ماسەلەن, ءلاززات احمەتقاليەۆانىڭ «ابايدىڭ ارناۋ ولەڭدەرى – م.اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» ەپوپەياسىنىڭ جەلىسىندە» تاقىرىبىندا جازعان عىلىمي جوباسى وبلىستا 1-ورىن يەلەندى. ءىنجۋمارجان ماديەۆانىڭ «م.قالدىبايدىڭ «اتاق پەن شاتاق» كىتابىنداعى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ سان قىرلى بەينەسى» اتتى عىلىمي جوباسى قالا بويىنشا 1-ورىنعا لايىق دەپ تابىلدى. سانامالاي بەرسەك, مۇنداي جەتىستىكتەر كوپ-اق.
دامەلى ونبايقىزى وقۋشىلارعا ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە بەرۋدە جەتكەن جوعارى كورسەتكىشتەرى ءۇشىن 2010 جىلى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ العىسحاتىمەن, 2011 جىلى «تاۋەلسىزدىگىمىزگە – 20 جىل» مەرەيتويلىق مەدالىمەن, ودان بەرگى جىلدارى ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ءبىلىم باسقارمالارىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالعان. وسىنىڭ بارلىعى ۇستازعا دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى ەكەنى كۇمانسىز.
گۇلبايرا تەلباەۆا,
مۇعالىم
تاراز
قايناعان تىرلىكتىڭ قاھارمانى
العاباس اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ءجاڭاوڭىر ەلدى مەكەنى ماڭىنداعى سۋلىكول جايلاۋىندا تۇراتىن ەلميرا ماعزوموۆاعا بارامىن دەپ وكشەم كوتەرىلگەنىنە بىرنەشە ايدىڭ ءجۇزى بولسا, ونىڭ ءساتى جۋىردا عانا ءتۇستى. قالادا تۋىپ-وسسە دە الىس اۋىل تىرلىگىنەن قاشپاي, قىرعا كەلىن بولىپ تۇسكەن ول كوپشىلىككە Instagram الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى @kyrdyn_kelini پاراقشاسى ارقىلى تانىس. ەلميرا ءوزىنىڭ جايلاۋداعى ءومىرىن شىنايى كورسەتىپ, 15 000 وقىرمان جيناپ ۇلگەرگەن.
قىر كەلىنى قۇرت, ماي, ىرىمشىك, تاعى باسقا ءسۇت ونىمدەرىنە ءوزىمىزدىڭ, كورشىلەس, ءتىپتى وڭتۇستىك وڭىرلەردەن تاپسىرىس الىپ, پوشتامەن جىبەرىپ تۇرادى ەكەن. قاجەت كەزىندە مال قايىرىپ, قىستا ايىرلاپ مالعا ءشوپ سالىپ, كوكتەمدە مال تولدەتۋ, قوي قىرقۋ ناۋقاندارىندا ەرگە بەرگىسىز ەڭبەك ەتەتىنىن بىلدىك. ناعىز قايناعان ەڭبەكتىڭ, تىنىمسىز تىرلىكتىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەن قىر كەلىنى بۇگىندە ەلدىڭ سۇيىكتىسىنە اينالعان. بۇعان قوسا, ول – كوپبالالى انا, جۇبايى اسەت ماعزوموۆ ەكەۋى بەس ۇل-قىز تاربيەلەپ ءوسىرىپ وتىر.
اتى عانا قىرداعى ءۇي دەمەسەڭ, قالانىڭ ۇيىنەن ءبىر كەم ەمەس, جايلى. ۇيگە كىرسەم, ەلميرا ءبىر ۇلكەن سىرلى تاباقتاعى قايماقتى ماي ەتىپ شايقاپ جاتىر.
ونىڭ كۇنى تاڭعى 5-6-دا باستالادى ەكەن. اسەت بۇزاۋدى ايداپ اكەلەدى, ەلميرا سەگىز ساۋىن سيىرىن ساۋادى. ودان كەيىن ءسۇت تارتادى. سۇزبە سۇزەدى. جينالعان قايماقتى بىلعايدى. قۇرت قايناتادى. تاپسىرىسقا كەتەتىن ونىمدەردى ولشەپ, ءبولىپ, ارقايسىسىن بولەك سالىپ, دايىندايدى. تاۋىقتاردىڭ جەم-سۋىن بەرىپ, جۇمىرتقاسىن جينايدى. اراسىندا اتقا ءمىنىپ قايىرىپ كەلگەن مالدى قۇدىقتان سۋ تارتىپ سۋارادى. كۇندەلىكتى ءۇي تىرلىگى تاعى بار. كەشكە قايتادان سيىر ساۋىپ, ءسۇت تارتۋ كەرەك... وسىنشاما كۇيبەڭ تىرلىكپەن ءجۇرىپ, قىر كەلىنى Instagram پاراقشاسىن جۇرگىزۋگە ۋاقىت تابادى.
وسىنداي قايناعان تىرلىكتىڭ قاھارمانى رەتىندە تانىلىپ جۇرگەن زامانداسىمىزدى – قىر كەلىنىن وزگەلەرگە ۇلگى ەتسەك ەش ايىبى جوق-اۋ دەپ بىلەمىز.
شىنار مولدانيازوۆا
باتىس قازاقستان وبلىسى,
سىرىم اۋدانى
