قوي وسىرۋدە كوشباسشى ەلدىڭ ءبىرى – قىتاي. الايدا ولار ءالى كۇنگە ىشكى نارىعىن تولىق قامتي الماي كەلەدى جانە يمپورتقا تاۋەلدى ەلدەردىڭ الدىڭعى قاتارىندا. پارسى ەلدەرى قازاقستاننان قوي ەتىن قىمباتقا الۋعا دايىن. تەك جىل ون ەكى اي جەتكىزىپ تۇرۋ كەرەك. ىشكى نارىقتاعى سۇرانىس تا بارشىلىق. سوندىقتان ەلىمىزدە قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ ماڭىزى زور. ۇكىمەت بۇل ماقساتتا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعان ەدى.
«وسى ماقساتتا ۇلتتىق پالاتا قوي شارۋاشىلىعىنىڭ ماماندارى, قوعامدىق بىرلەستىكتەرى جانە شارۋاشىلىق باسشىلارى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جانە ۆەتەريناريا كوميتەتىنىڭ وكىلدەرىن تارتىپ, جۇمىس توبىن قۇردى. قازاقستاندا ورتا ەسەپپەن 90-100 ملن قوي ۇستاۋعا مۇمكىندىك بار. الايدا كەدەرگى كوپ. سۋبسيديا از, قوي وسىرۋگە نەسيە الۋعا قارجى قۇرالدارى جوق, سونداي-اق مال ۇرلىعى دا ازايار ەمەس», دەيدى «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەربول ەسەنەەۆ.
قازىر ۇلتتىق پالاتا ساراپشىلارى 2024-2029 جىلدارعا ارنالعان قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعدارلاماسىن دايىنداپ جاتىر. مامانداردىڭ سوزىنشە, قۇجاتتى ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگىنىڭ قازاقستاندا اگروونەركاسىپ كەشەنىن (اوك) دامىتۋدىڭ 2024-2029 جىلدارعا ارنالعان جوسپارىنا ەنگىزۋگە بولادى. سەبەبى ساراپشىلاردىڭ جيىندا تالقىلاۋعا ۇسىنعان جوسپارى سوعان سايكەس جاسالعان. ۇلتتىق پالاتا اوك جانە تاماق ونەركاسىبى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ەركەن ناۋرىزبەكوۆتىڭ سوزىنشە, بىلتىر قازاقستاندا 21,3 ملن قوي بولعان.
«قوي سانى كوبەيىپ جاتىر. ديناميكا بار, كەزەڭ-كەزەڭمەن جالعاسىپ كەلەدى. دەگەنمەن مەملەكەتتىڭ قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ساياساتىن جاقسارتۋ كەرەك. سوندا ديناميكا قارقىنى ۇلعايادى. قىتاي, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, جالپى پارسى شىعاناعىنىڭ يمپورتقا تاۋەلدىلىگى جوعارى. اراب امىرلىكتەرى جىل سايىن شامامەن 55 مىڭ توننا يمپورتتايدى. ەلىمىز ءۇشىن بۇل – تاپتىرماس نارىق. ول جاققا اۋستراليا دا ەكسپورتتايدى. قازاقستان جىل سايىن مىڭ تونناعا جۋىق ساتادى. بۇل ەلدە ەكسپورت ۇلعايىپ كەلەدى, بىراق مۇنى ودان دا كوبىرەك ەتىپ ارتتىرۋعا بولادى», دەيدى پالاتا وكىلى.
قازىرگى ۋاقىتتا ارقالىقتا قاناتقاقتى جوبا رەتىندە قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قولعا الىنعان. بۇل وڭىردە قويمەن اينالىساتىن 4 بيزنەس سۋبەكتى, 73-كە جۋىق ءىرى سۋبەكتى بار. شارۋالار قوي سانىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءوتىنىم بەرىپ قويعان.
«نەگە ارقالىق قوي وسىرۋگە قولايلى قالا رەتىندە تاڭدالدى دەگەنگە كەلسەك, قالانىڭ سىرتىندا 1,5 ملن گەكتار جەر بار. ونىڭ 1,1 ملن گەكتارى – جايىلىم, بۇدان بولەك, ءشوپ وسىرەتىن جەر بار. جالپى, تاريحقا قاراساق تا, تورعايدا قوي وسىرىلگەن جانە تابيعاتى ەجەلدەن قولايلى. 1992 جىلعا دەيىن بۇل وڭىردە قوي شارۋاشىلىعى جاقسى دامىعان. ارقالىقتا قوي شارۋاشىلىعىن الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار ارقىلى دامىتۋ جولىن ۇسىندىق. شارۋالارعا تاۋار نەمەسە اقشالاي نەسيە ۇسىنۋ كەرەك. سودان كەيىن قوي ءجۇنىن قابىلداۋ ورىندارىن اشۋ, تاسىمالدى رەتتەۋ قاجەت. بۇنىڭ ءبارى باعدارلاماعا ەنگىزىلەدى», دەيدى ساراپشى.
«اتامەكەن» ۇكپ قۇرىلىس جانە جەر قاتىناستارى دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەرنۇر ءابجان باعدارلاماعا جەرگە قاتىستى ەنگىزىلەتىن ۇسىنىستاردى اتادى.
ء«ار جەردىڭ ءوز ونىمدىلىگى بار. بۇگىندە تەك جەردى پايدالانىپ جاتىر نە پايدالانباي جاتىر دەپ ەسەپتەيدى. ال راتسيونالدى تۇردە پايدالانىپ جاتىر ما, جوق پا – ونى ەشكىم قاراپ جاتقان جوق. سوندىقتان وسى قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا جەردى كىمگە جانە قالاي ۇيلەستىرەمىز دەگەندى قوزعادىق. قازىرگى قاعيدالارعا قاتىستى شاعىم كوپ. سونى ەسكەرە وتىرىپ, وسى قاعيدالاردى قايتا قاراپ, جەردى ءتيىمدى پايدالانىپ وتىرعاندارعا بەرۋدى ۇسىندىق. ەكىنشى ماسەلە, مەملەكەت جەردىڭ ساپاسىن تەكسەرۋى كەرەك. ياعني قوي باعامىن دەگەن شارۋاعا تالاپ قويىپ, جەر تابۋعا بولادى. سونداي-اق مونيتورينگ جۇرگىزۋ دە ماڭىزدى. جەرگە قاتىستى وسى جانە باسقا جۇمىستار ۇسىنىلادى», دەدى ە.ءابجان.
«قىلشىق ءجۇندى ونىمدىلىك باعىتىنداعى قويلار» رەسپۋبليكالىق پالاتاسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى قايىرلى وماشەۆ باعدارلاماعا اتسالىسۋعا دايىنبىز دەيدى.
«جايىلىمنىڭ 70 پايىزى ءشول جانە شولەيت جەر ەكەن. ول جەر – تەك گەوگرافيالىق ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى قوي مەن جىلقىنىڭ جايىلىمدىق جەرى. سول القاپ وسى شارۋاشىلىقتاردى دامىتۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى. تاعى ءبىر ماسەلە, ءبىز باياعى اتا-بابامىز باققان ادىسپەن باعىپ كەلەمىز. قازىر جاڭا تەحنولوگيالار بارشىلىق. الايدا سولاردى ەنگىزۋ ءۇشىن دە مەملەكەت كومەگى قاجەت. دەگرەداتسياعا ۇشىراپ جاتقان جەرلەردى انىقتاۋ دا كەزەك كۇتتىرمەس ماسەلە», دەيدى ول.
