تۇركيا تابىستى جۇرگىزگەن ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە الەمدە 16-ورىنعا, ال ەۋروپادا 6-ورىنعا كوتەرىلدى. دەمەك بۇل ەل قازاقستاننىڭ ايماقتاعى سەنىمدى ساۋدا-ەكونوميكالىق ارىپتەسى بولا الادى. مەنىڭشە, تۇركيا مەن قازاقستان اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى ودان ءارى نىعايتۋ ءۇشىن تەحنولوگيا سالاسىنا ەكپىن بەرۋ قاجەت. ويتكەنى تەحنولوگياسى مىقتى ەل قاي جاعىنان بولسىن باسەكەگە قابىلەتتى, وزگە مەملەكەتتەردىڭ الدىندا ەڭسەسى بيىك, ورەسى جوعارى تۇراتىنىن قازىرگى جاھانداعى احۋال دالەلدەپ وتىر. بۇل رەتتە ەڭ الدىمەن ەكى ەل اراسىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بايلانىستى جەتىلدىرىپ, جاستارعا باعىت-باعدار بەرگەن ابزال. مەملەكەتتىڭ ءار ازاماتى ءوز سالاسىنداعى ءبىلىمىن شىڭداپ, جەتىلدىرىپ, قايتسەم قازاققا قىزمەت ەتە الامىن دەگەن ساۋالدى قويىپ, جاناشىرلىق مۇددەمەن باستامالاردى جۇزەگە اسىرعانى دۇرىس.
سونداي-اق قازاقستاننىڭ بيدايى الەم سۇرانىسىنا يە ەكەنى بەلگىلى. مىنە, وسى ورايدا ەكى مەملەكەت جاھاندىق نارىقتاعى ساپالى استىقتىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ جانە ءونىمدى جەتكىزۋدىڭ كەلەشەك باعىتتارىن جۇيەلەۋ جولدارىن قاراستىرۋى قاجەت. ياعني تۇركيا ارقىلى بايلانىس ورناتىپ, ەۋروپا ەلىنە جىبەرۋگە بولادى. بۇعان قوسا قازاقستان – پايدالى قازبالارعا تولى مەكەن. وسى باعىتتا دا ەكسپورتتى جولعا قويۋ كەرەك. ءتىپتى ولاردى قۇرعاق كۇيىندە جونەلتپەي, ءوندىرىس ورىندارىن اشۋدى كوزدەگەن دۇرىس.
سەركان دينچتۇرك,
قازاق-تۇرىك ءبىلىم جانە زەرتتەۋ قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى
ورىنباسارى, دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ تورالقا مۇشەسى
بەلسەندى جاستارعا قولداۋ قاجەت
قازاقتاردىڭ باسىم بولىگى اقش-تىڭ نيۋ-يورك, كاليفورنيا, چيكاگو, تەحاس, مايامي شتاتتارىندا شوعىرلانعان. بۇعان قوسا قازاقستاننان جىل سايىن قونىس اۋداراتىن وتانداستار سانى ارتىپ كەلەدى.
وسى دياسپورانىڭ ىشىندە, ءوزىنىڭ قازاق ەكەنىنە ماقتاناتىندار, كۇندەلىكتى ومىردە قازاقتىڭ سالت-داستۇرلەرىن ساقتاۋعا ۇمتىلاتىندار بار. كوپشىلىگى ناۋرىز سەكىلدى ۇلتتىق مەرەكەلەردە جينالىپ, ءتۇرلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ, قازاقتىڭ مادەنيەتىمەن بايلانىستا بولۋعا تىرىسادى. شەتەلدەگى قازاق جاستارىنىڭ كوشباسشىلىق داعدىلارىن قالىپتاستىرۋعا جانە دياسپورا قىزمەتتەرىنە بەلسەندى قاتىسۋعا ىنتالاندىرۋ, قولداۋ كورسەتۋدىڭ دە ماڭىزى زور. شەتەلدىكتەردى قايتارۋ ءۇشىن قولداۋ مەن اقپارات بەرەتىن قازاقستاندىق ورگاندارمەن جانە كومپانيالارمەن بايلانىس ورناتۋعا ءمان بەرگەن ءجون. سونداي-اق شەتەلدەر ءومىر سۇرەتىن قانداستارىمىزدىڭ مۇددەلەرىن كورسەتە الاتىن كاسىبي قاۋىمداستىقتار مەن بىرلەستىكتەر قۇرۋعا قولداۋ كورسەتۋ, قازاقستاندا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى داعدىلاردى دامىتۋ مەن گرانتتاردى تارتۋ ءۇشىن مامانداندىرىلعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى مەن كۋرستارىن قۇرۋ دا – وزەكتى ماسەلە. وتانداستارعا قازاق مادەنيەتىن, تاريحىن جانە ءتىلىن ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءتۇرلى ءبىلىم بەرۋ كۋرستارى مەن ءىس-شارالارىن دامىتۋ, شەتەلدە قازاق مادەنيەتى مەن ونەرىن ناسيحاتتاۋعا ىقپال ەتەتىن مادەني زەرتتەۋلەردى, سونداي-اق جاساندى جوبالاردى قولداۋ قاجەت.
اراي سابىرجان,
«Google» كومپانياسىنىڭ قىزمەتكەرى, اقش
اتامەكەندى ەشقاشان ۇمىتپايمىز
وتكەن عاسىرداعى تار زاماندا, موينىنا قىلبۇراۋ ءتۇسىپ, تاعدىردىڭ تەپەرىشى مەن وتارلاۋشىنىڭ قياناتىن كورىپ, ەزگىسىندە قالعان بابالارىمىز ۇرپاعىنىڭ اماندىعى ءۇشىن اتاجۇرتىنان شەتەلگە اۋىپ, ۇدەرە كوشتى.
مىنە, سونداي «تار جول, تايعاق كەشۋدى» باسىنان وتكەرگەن, الاقۇيىن زاماننىڭ داۋىلى شايقاعان بۋىننىڭ كەيىنگى ۇرپاقتارى تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ استاناسىندا باس قوسىپ, سوقتالى ماسەلەلەردى كوتەرۋى – وراسان جەتىستىك. ءبىز قاي قيىردا جۇرسەك تە ارقاسۇيەر تىرەگىمىز, قورعان بولار قامقورشىمىز اتامەكەن – قازاق ەلى ەكەنىن ەشقاشان ۇمىتپايمىز. گەرمانيا قازاقتارى ۇنەمى ءتۇرلى ءىس-شارادا باس قوسىپ, ءۇشىنشى بۋىن سانالاتىن جاس ۇرپاق ۇلتتىق دىڭىنەن اجىراپ قالماۋىنا كۇش سالىپ كەلەمىز. مەن تۇركيادا تۋىپ-ءوستىم, گەرمانياعا قونىس اۋدارعانىما جيىرما جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. وكىنىشتىسى, ءبىز ۇيدە انا تىلىندە سويلەگەنىمىزبەن, وقۋدا, جۇمىستا, كوشەدە وزگە تىلدە قارىم-قاتىناس ورنايتىندىقتان بالالارىمىز انا ءتىلىن ۇمىتىپ بارا جاتىر. مۇنداي فورۋمنىڭ ۇيىمداستىرىلۋى شەتتەگى قانداس اعايىننىڭ قازىرگى تامىر سوعىسى قانداي ەكەنىن ايقىنداۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. گەرمانياداعى قازاقتار توي-تومالاق, استا عانا ەمەس, قوعامدىق جۇمىستاردا دا, رۋحاني-مادەني كەشتەر وتكىزىپ تە جاستارىمىزدىڭ بويىنا قازاقىلىقتى سىڭىرۋگە كۇش سالىپ كەلەمىز.
وسى جىلى گەرمانيانىڭ زالاح قالاسىندا «قازان» قازاق قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى ۆالەري ءوستۆالدتىڭ تىكەلەي ۇيىتقى بولۋىمەن «اباي ءۇيى» اشىلدى. مۇنىڭ بارلىعى جاس ۇرپاقتىڭ ۇلتتىق قۇندىلىعىمىزدان اجىراپ قالماۋى ءۇشىن قاجەت. «وتانداستار قورى» ۇيىمداستىرعان بۇل فورۋمنىڭ تالىمدىك, تاربيەلىك ءمانى زور.
ساديا سۇرەر,
گەرمانيا قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ, ەۋروپا قازاقتارى قۇرىلتايىنىڭ توراعاسى
