كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
عۇمىربايانىنا ۇڭىلەتىن بولساق, 50-جىلدارى «ادەبيەتتەن باقىتىن ىزدەپ كەلگەن» قابدىكارىم اقىننىڭ قولتىعىنان دەمەپ, اعالىق جاناشىرلىق تانىتقان ەكى ادام بولسا, سونىڭ ءبىرى – مۇزافار الىمباەۆ. مۇزاعاڭ ول كەزدە ءوزىنىڭ شىعارماشىلىعىمەن الماتىنى مويىنداتىپ ۇلگەرگەن, مايداندا ءجۇرىپ-اق جاۋعا قارۋىمەن قاتار قالامىن سىلتەگەن تۇلعا ەدى. بەيبىت ومىرگە ورالعاننان كەيىن ونىڭ عۇمىر بويى بالالار ادەبيەتىمەن, دانالىق دۇنيەلەردى تۋدىرۋمەن اينالىسقانىن كوزىقاراقتى وقىرمان جاقسى بىلەدى. شىن مانىندە, 9 جاسىندا «حالىق جاۋىنىڭ» بالاسى اتانعان قابدىكارىمنىڭ بولاشاعى ب ۇلىڭعىر ەدى. بالا كەزىنەن تۋعان اۋىلىندا تۇرتپەك, قاعاجۋ كورىپ جەتىلگەن, سوعىستان كەيىن بوزبالا شاعىندا ناعاشىسىن پانالاپ كەرەكۋگە كوشىپ كەلگەن تالاپتى جاس كەلەشەكتە اسقار تاۋدى دا باعىندىراتىنىنا سەندى.
مۇزاعاڭنىڭ ەستەلىگىنە سۇيەنسەك, وزىنەن 5 جاس كىشىلىگى بار قابدىكارىممەن 1947 جىلى جەلتوقسان ايىندا اسكەري ساپتا تانكىشى-وفيتسەر بولىپ ءجۇرىپ تۋعان ەلگە – كەرەكۋگە كەلگەنىندە تانىسىپتى. «كەلگەن كۇنى ەرتەڭىندە وبلىستىق گازەت «قىزىل تۋ» رەداكتسياسىنا تارتتىم. «قىزىل تۋ» – مەنىڭ ادەبي انام: تىرناقالدى ولەڭىم 1939 جىلى 18 ماۋسىمدا سول گازەت بەتىندە جارىق كورگەن-ءدى. گازەت تىگىندىسىن 3-4 كۇندەي اقتارىپ, ولەڭ-جىرلاردى, دايەكتى وچەركتەردى سۇيسىنە وقىدىم. ءبىر كۇنى رەداكتسيادا قالاداعى جاس اقىن قابدىكارىم ىدىرىسوۆپەن تانىستىم: وبلىستىق اتقارۋ كەڭەسىندە نۇسقاۋشىلىق قىزمەتتە ەكەن. قيالشىلداردا قىبىن تاۋىپ قيىستىرا الماستاي ەگىز ۇقساستىق بولادى ەكەن», دەپ جازادى مۇزافار الىمباەۆ. «قىزىل تۋ» گازەتىندەگى ولەڭدەرىن وقىپ, جانى سۇيسىنگەن مايدانگەر اقىن مەن جاس وعلان ويدا جوقتا وسىلاي جولىعىسادى. سونىڭ الدىندا عانا جاس قابدىكارىم ول كەزدە اتاعى دۇرىلدەپ تۇرعان قاليجان بەكحوجينمەن تانىسىپ, ونىڭ تاپسىرماسىمەن «جىلقىشى سىرى» دەگەن ۇزاق ولەڭ جازىپ اكەلىپ, گازەتكە باستىرعان ەكەن. ون توعىز جاستاعى جىگىت ولەڭ ولكەسىنە وسىلاي جولداما الدى.
اۋەلدە قاليجان, مۇزافار اعالارىمەن حات الىسىپ تۇرعان قابدىكارىم 1952 جىلى ءوزىنىڭ دارىنىنا سەنىپ الماتىعا قونىس اۋدارۋدى ءجون كورەدى. الماتىعا وتباسىمەن – اناسىمەن, جاس كەلىنشەگىمەن كوشىپ كەلەدى. قابەكەڭنىڭ ءبىر ەستەلىگىندە «كەرەكۋدەن الماتىعا پويىزبەن 5 كۇن كوشىپ ەدىك» دەگەنى بار. ونىڭ الماتىدا كۇتىپ وتىرعان جاقىن-جۇراعاتى جوق ەدى. «حالىق جاۋىنىڭ» بالاسى دەگەن «قۇيىرشىعى» تاعى بار. قالامگەر ءىنىسىنىڭ كوزسىز تاۋەكەلشىلدىگىنە اعالارى تاڭعالادى. ۇسىنىلىپ تۇرعان قىزمەت جوق... نەمەنەگە, كىمگە سەنگەن؟ كەيىن مۇزاعاڭ ءبىر ەستەلىگىندە جازعانداي «قابدىكارىم سوندا ءتاڭىرىم سىيلاعان اقىندىق تالانتىنا عانا سۇيەنگەن ەكەن!». «بۇل شىندىعىندا ناعىز شىنايى ەرلىك ەدى. اقىن اعاسى قاليجان بەكقوجيننىڭ ءۇيىنىڭ اۋلاسىنداعى جەرتولەگە جايعاسىپ, الماتىلىق تىرلىگىن باستادى. قابدىكارىم 10-11 جاسىندا «حالىق جاۋى» دەگەن جالا جابىلعان اكەسىنەن ايىرىلىپ قالعان بالا ەدى. سول جالانىڭ كەساپاتى الدىنان كەسە-كولدەنەڭ شىقتى دا وتىردى: الماتىداعى ەش مەكەمە قىزمەتكە المادى», دەپ جازادى مۇزاعاڭ.
قابەكەڭنىڭ شىعارماشىلىعىندا بالالار ادەبيەتى ەرەكشە ورىن الادى. ونىڭ قيسىنى دا بار. الماتىعا كەلگەن سوڭ قابدىكارىم مۇزافار اعاسىن جاعالاپ, ول باسقاراتىن رەداكتسياعا ءجيى بارىپ تۇرادى. ول كەزدە مۇزافار الىمباەۆ, مۇقان يمانجانوۆ سەكىلدى اعالارى «پيونەر» جۋرنالىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىلەرى ەدى. ولار قولعابىس بولسىن دەپ, قابدىكارىمگە پيونەر وتريادتارىنان, جالپى مەكتەپ ومىرىنەن تاپسىرمالار بەرىپ, ناقتىلىققا قۇرىلعان سۋرەتتەمەلەر جازدىرىپ, جاس جىگىتتىڭ كۇنكورىسىنە حال-قادەرىنشە كومەكتەسىپ باعادى. كەيبىر ماتەريالدارىن بۇركەنشەك اتپەن دە جاريالاعان.
شىندىعىندا مۇنىڭ بارلىعى قابدىكارىم ءۇشىن وتە ۇلكەن كومەك ەدى. بىرتە-بىرتە قابدىكارىم مىنەزىنىڭ جۇعىمدىلىعىن, قاي ءىس تاپسىرىلسا دا ىجداعاتپەن ورىندايتىن قابىلەتىن تانىتىپ, سەنىم ارتۋعا بولاتىنىن دالەلدەيدى. بۇل ونىڭ كەيىن بالالار گازەت-جۋرنالىندا, «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارۋىنا جول اشادى. ارينە, قانداي مەرزىمدى باسىلىمدا, جازۋشىلار وداعىندا باسشىلىق قىزمەتتە جۇرسە دە, قابدىكارىم ىدىرىسوۆ ەڭ الدىمەن اقىن ەكەنىن, ادەبيەت الدىنداعى ميسسياسىن ۇمىتقان ەمەس. كەيىن ول مەملەكەتتىك كىتاپ پالاتاسىن, «جالىن» باسپاسىن باسقارادى. قانداي جوعارى لاۋازىمدا جۇرسە دە, قابدىكارىم ىدىرىسوۆ ءوزىنىڭ ءبىر كەزدە قاناتىن قاتايتقان, قولتىعىنان دەمەگەن قاليجان, مۇزافار سىندى اعالارىن ءجيى ەسكە الىپ ايتىپ وتىرادى. ءتىپتى قالەكەڭە «الماتىعا التى ولەڭمەن الدىرعان» دەگەن ولەڭ جولىن ارنايدى.
مۇزاعاڭ قابدىكارىم ىنىسىنە الماتىدا تەك كۇنكورىس قامىن جاساۋعا كومەكتەسكەن جوق. قابدىكارىمنىڭ ءالى تىڭ, ەشكىم اياق باسپاعان تاقىرىپتارعا بارۋىنا قولداۋ-قولپاشتاۋ كورسەتىپ وتىردى. سونىڭ ءبىرى – قازاق ادەبيەتى تاريحىندا رەپرەسسيا تاقىرىبىندا جازىلعان العاشقى شىعارمالاردىڭ ءبىرى – «اكە جولى» پوەماسىنىڭ تۋىنا تىكەلەي سەبەپشى بولۋى. بۇل كەزدە قابەكەڭ باۋىرىن جازىپ شابا الاتىن بەستى اتتاي جەتىلگەن كەزى بولاتۇعىن.
مۇزاعاڭ ءوزى سويلەسىن: «قابدىكارىممەن جەكە ءبىر كەزدەسكەنىمدە: «اسىل اكەڭ اسۋلاردىڭ, عاسىرلاردىڭ ار جاعىندا ەسكەرۋسىز قالماۋى ءۇشىن, سەن ەسكىرمەس ەسكەرتكىش بولارلىق ەستى دۇنيە تۋدىرۋىڭ كەرەك ەمەس پە؟» دەپ, تىقاقتاتىپ تىنىشىن العانداي بولۋشى ەدىم. سودان ءبىر كۇنى داستانىنىڭ ماشينكاعا باسىلعان العاشقى نۇسقاسىن الىپ كەلىپ كورسەتتى. اتالۋى – «اكە جولى». ساتىمەن تابىلعان سارا اتاۋ ەكەن... مەن الىپ قالىپ, شۇقشيا وقۋعا كىرىستىم».
بۇل اڭگىمەنى ارادا كوپ ۋاقىت وتكەندە, 2006 جىلى قىركۇيەك ايىندا حالىق جازۋشىسى مۇزافار الىمباەۆتىڭ وزىمەن ۇيىندە سۇحباتتاسقانىمدا دا قوزعاپ ەدىم. مۇزاعاڭ سوندا «اكە جولى» پوەماسىنىڭ ءار دەتالىن اۆتورمەن بىرگە وتىرىپ تالقىلاعانىن ايتىپ ەدى. قابدىكارىم ۇجىمشار باسشىسى بولىپ ءجۇرىپ ۇستالىپ كەتكەن اكەسى ىدىرىس ءمۇستافيننىڭ اسقار ازاماتتىعىن الەۋمەتكە تايعا تاڭبا باسقانداي تانىتۋدى ماقسات ەتكەن. تەك ءوزىنىڭ ەمەس, سونداي باقىتسىز جاعدايدى باستان كەشكەن تۇتاس ءبىر بۋىننىڭ قاسىرەتىن, جەتىم بالانىڭ, جەسىر انانىڭ زارىن جەتكىزۋگە تالپىنعان. ال قاسىرەتتى پوەمادا جەتكىزۋ ءۇشىن ۇلكەن ونەر كەرەك. وعان نانىمدى سيۋجەت, سەنىمدى سۋرەت كەرەك. قابدىكارىم سونى تابادى. مۇزاعاڭ پوەمانىڭ كەيبىر تۇسىن جاتقا ايتاتىن بولعان.
«ارقانىڭ اقىرعان ايازىندا ارقاڭا مۇزداي سۋدى قۇيىپ جىبەرگەندەي تىتىندىرەدى, تۇرشىكتىرەدى. جاس تالانتتى, قابىلان جۇرەكتى باۋىرىمدى قۇشاقتاپ, ماڭدايىنان ءسۇيىپ, توسىمە قىستىم: «وسى جالىندى شابىتىڭنان اينىماي, ىستىعىڭدى سۋىتپاي, جالعاستىرا بەر!» دەدىم», دەپ جازادى كەيىن ەستەلىگىندە مۇزاعاڭ.
اعاسى مەن ءىنىسى اراسىنداعى سىيلاستىق قانداي كەرەمەت سەزىم دەسەڭىزشى! كەرەكۋ وڭىرىنەن تۇلەپ ۇشقان مۇزاعاڭا دا «ەستاي-قورلان» پوەماسىنداي ولمەس تۋىندى جازۋعا سەبەپشى تۇلعا اعاسى قاليجان بەكقوجين بولاتىن. ونى مۇزافار اقىننىڭ ءوزى ايتقان: «1962 جىلدىڭ باس كەزىندە قالەكەڭ ماعان: ء«وز دارىنىڭدى ەپيكالىق جانردا نەگە سىنامايسىڭ؟ ەستاي مەن قورلان تراگەدياسىن سەنەن ارتىق بىلەتىن كىم بار, ايتشى؟ ىركىلمە. ىزدەن. كۇرەسكە تۇسپەگەننىڭ قىرعىن باتىر ەكەنىن كىم تانىسىن؟» دەدى. «ەستاي-قورلان» داستانى سونداي يگى تۇرتكىدەن كەيىن قالام جەمىسى بولىپ دۇنيەگە كەلگەن ەدى». ياعني ءبىر كەزدەرى مۇزاعاڭا «ەستاي-قورلان» پوەماسىن جازۋعا اعاسى قاليجان بەكقوجين ىقپال ەتسە, قابدىكارىم ىدىرىسوۆقا «اكە جولى» داستانىن دۇنيەگە اكەلۋگە مۇزافار الىمباەۆ تۇرتكى بولعان ەكەن. بۇل ادەبيەتتانۋدا سيرەك كەزدەسەتىن باۋىرلاستىق.
مۇزاعاڭ مەن قابدىكارىمنىڭ وتباسىلارى اسا جاقىن ارالاسىپ, سىيلاسقان. بۇل تۋرالى مۇزافار الىمباەۆپەن 2006 جىلعى الماتىداعى كەزدەسۋىمىزدە اقىننىڭ ءوزى تەبىرەنىپ ايتقانى ەسىمىزدە. اسىرەسە اناسىنىڭ اقىلدىلىعىنا ەرەكشە ءتانتى بولعان. «قابدىكارىمنىڭ اقىن بولىپ قالىپتاسۋىنىڭ نەگىزى – قايسار اناسىنىڭ تاربيەسىنەن» دەگەندى مۇزاعاڭنىڭ اۋزىنان ەستىپ ەدىك. شىندىعىندا, 1937 جىلى جۇبايى ىدىرىس بىرەۋلەردىڭ كورسەتۋىمەن ۇستالىپ كەتكەندە, قابدىكارىم ەكى قارىنداسىمەن اناسى جەكتايدىڭ (شىن ەسىمى زەينەلعاراپ) قولىندا قالادى. جەسىرلىك قاسىرەتىن, «حالىق جاۋىنىڭ» ايەلى دەگەن وسەك-اياڭ, قورلىقتىڭ نەبىر بالەسىن تارتسا دا, اناسى قايسارلىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتە ءبىلدى. كەيىن قابدىكارىم جەتىلىپ, جار ءسۇيىپ, ءتورت ۇلدى بولعان قىزىقتارىنان قالماي بىرگە ورتاقتاسقان مۇزاعاڭ جەكتاي اناسىنىڭ دانىشپاندىعىنا تاڭعالىپ, تاڭداي قاعىپ, ءسۇيسىنىپ كەلگەن. «قابدىكارىمنىڭ اناسى جاراتىلىسىنان بولەك ادام ەدى. بىردە ول ۇلى قابدىكارىمگە: «مۇزاعاڭدى رەنجىتسەڭ, ساعان اق ءسۇتىمدى كەشپەيمىن» دەپتى. سوندا مەنىڭ قادىرىمدى ارتتىرىپ تۇرعانى عوي. ونداي ءسوزدىڭ بالاسىنا اۋىر تيەتىنىن بىلەدى, ارينە. اللا اقىلى كەمەل انانى بەرىپ, قابدىكارىمگە اكەسىنىڭ جوقتىعىن سەزدىرمەگەن عوي. بويىنداعى قاجىرى مەن قاسيەتىنىڭ مولدىعى سونشالىق ەدى. مەن مۇنداي انانى كورگەن جوقپىن. سىرتتاي قاراساڭ قاراپايىم عانا ادام ءتارىزدى. الايدا ارتىق ءسوزى جوق, پاراساتى اسقان انا. جانە ءوزى ۇيىمداستىرعىش بولاتىن. بارلىق توي-قۋانىشتارىن بولىستىك. سول شاقتاردا اعايىننىڭ باسىن قوسىپ وتىراتىن اناسى بولاتىن», دەپ تەبىرەنىپ ەدى مۇزاعاڭ سول اڭگىمەسىندە.
مۇزاعاڭنىڭ ەستەلىك دۇنيەلەرىن شولىپ وتىرساق, قابدىكارىم ءىنىسىنىڭ شىعارماشىلىعىن ءومىر بويى باقىلاپ كەلگەندەي كورىنەدى. ءوزىنىڭ جەكە اقىندىق ەڭبەگى ءبىر بولەك, ءىنىسىنىڭ دە ىزدەنۋىن ءوز قاداعالاۋىنا الاتىنداي بويىندا نە قۇدىرەت بولعان دەسەڭىزشى! مىسالعا, ءبىر جازباسىندا م.الىمباەۆ قابدىكارىمنىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى: «ەپيكاعا, وقيعالى ولەڭگە وڭتايلىلىق – بۇل اقىننىڭ ەرتە تانىلعان ۇتقىر قىرى. بەلگىلى ءبىر سيتۋاتسيا, وقيعا شەڭبەرىندە, بەلگىلى ءبىر ارەكەت اۋدانىندا عانا سويلەۋ مەن سۋرەتتەۋ اۆتوردى اۋاعا جايىلدىرمايدى, ناقتى جىرلاۋعا, جىپ-جيناقى بولۋعا, شىنشىلدىققا باستايدى; تارتىس ءجىبىن بوساڭسىتپاۋدى تىلەپ قانا قويماي, قاتاڭ تالاپ ەتەدى. قابدىكارىمنىڭ ءوزى حيكايا دەپ اتاعان «جەز لەگەن» مەن «پورتفەل تۋرالى باللادا», «ەستەلىك» اتتى تۋىندىلار – بالالىق شاعى سوعىستىڭ سۇراپىل جىلدارىنا تۇسپا-تۇس كەلگەن, «ون ۇشتە وتتى جىلدىڭ بار سالماعىن كوتەرىپ, جۇرتپەن بىردەي» بولىسكەن جاس جەتكىنشەكتەردىڭ اۋىر سىندا ىسىلىپ, ەڭبەكتە ەرتە ەسەيگەنىنە كوركەمدىك كۋا. سيۋجەتتىك ولەڭدى سومداۋ ۇستىندە ىسىلعان قالام ۇلكەن ەپيكاعا قۇلاش ۇرعىزدى. البەتتە, اقىن قابدىكارىم ىدىرىسوۆتىڭ وتىز جىلدىق شىعارماشىلىق تاريحىنداعى شەبەرلىك بيىگى – «اكە جولى» اتتى ليريكالىق-درامالىق پوەماسى. جەكە ادامعا تابىنۋ كەزىندە داۋاسىز دەرتتەي ەتەك العان رەپرەسسيانى ءبىر وتباسى بولمىسىن سۋرەتتەۋ ارقىلى وزىندىك تاسىلمەن وڭتايلى جەتكىزگەن. قىزىل قاندى قياناتقا ىشىڭنەن لاعنەت ايتقىزادى», دەپ باعا بەرەدى.
م.الىمباەۆ ءوزىنىڭ شىعارماشىلىعىندا قازاقتىڭ اۋىز ادەبيەتى ۇلگىلەرىن زەرتتەۋمەن, دامىتۋمەن اينالىسقانى ءمالىم. ول قابدىكارىمنىڭ انشىلىگىن, ەرتەدەگى ۇمىت قالعان اندەردى جاڭعىرتاتىن قاسيەتىن تاپ باسىپ كورسەتە العان. «اقىن مۇراسىنىڭ سالماقتى بولىگى – ءان-ولەڭدەر. ىدىرىسوۆتىڭ بۇل جانردا دا باعى جانعانىنا كۋا بولامىز. ونىڭ ءان-ولەڭدەرى 1986 جىلى «ونەر» باسپاسىنان ء«ان – كوڭىلدىڭ اجارى» سەرياسىمەن جەكە جيناق بولىپ تارادى. اتى – «قايداسىڭدار, دوستارىم». از عانا عۇمىرىندا اقىن ءجۇز شاقتى انگە ولەڭ جازىپتى نەمەسە ونىڭ جىرلارىنا ءجۇز شاقتى ءان شىعارىپتى. ءبىز قابدىكارىم سوزىنە جازىلعان ءان-ولەڭدەرمەن كۇنبە-كۇن قاۋىشامىز. سولاردىڭ ىشىندە بۇكىلحالىقتىق سۇيىسپەنشىلىككە بولەنگەنى قانشاما؟ «باياناۋىل ءۆالسى» بۇكىل قازاق بالاسىنىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىرعان ءسوز بەن سازدىڭ ساۋلەتتى وداعى ەدى عوي. بىردە ءبىزدىڭ ۇيدە سوڭعى بولعاندارىنىڭ بىرىندە وڭتۇستىك قازاقستان وڭىرىنەن ۇيرەنىپ كەلگەن «اينام-اۋ» ءانىن داستارقان باسىنا جينالعان دوستار قانشاما رەت قولقالاپ, وزىنە قايتالاپ شىرقاتتىرىپ ەدى-اۋ. سوندا قابدىكارىم كەرەمەتتەي قاناتتانىپ ەدى», دەپ جازادى تاعى ءبىر ەڭبەگىندە.
قابدىكارىم ىدىرىسوۆتىڭ ەڭبەكتەرىنىڭ اراسىندا مۇزافار الىمباەۆ اعاسىنىڭ 50 جىلدىق تويىندا جازعان دۇنيەسى بار (1973 جىل). وندا ول: ء«بىر قىز بار مارالدىدا...» دەپ باستالاتىن بۇل ءاندى بىلمەيتىن, ونى ايتقاندا تەبىرەنبەيتىن ءبىر قازاق جوق. ويتكەنى ول ءوز زامانىندا شىن اسىل جۇرەكتەن تولقىعان سۇلۋ ماحاببات گيمنى دەسە بولعانداي. وسى ءان كىشكەنتاي مۇزافاردىڭ جۇرەگىنە بەرىك ۇيالاعان. پەدۋچيليششەدە وقىپ جۇرگەنىندە ونەرسۇيگىش تالاپتى جاس ەستاي اقىننىڭ قاسىنان قالماي ءجۇرىپ, بۇل وسى مۇڭلى ماحابباتتىڭ جۇمباق سىرىنا ءجىتى ۇڭىلگەن. كەيىن وسى قۇپيا سىر-ساندىق تۇبىنەن اقتارىلىپ شىعىپ, بۇدان ءبىر-ەكى جىل بۇرىن «ەستاي-قورلان» اتتى پوەما بولىپ شىرقالدى. «ەستاي-قورلان» – شىنايى ماحابباتتىڭ جالاۋى. بۇل شىعارما – اقىن م.الىمباەۆتىڭ تالانتتى تۋىندىسى» دەپ اقىن اعاسىنىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى ءتىل قاتادى, تەبىرەنەدى, جۇرەگىمەن تولعانادى.
وكىنىشكە قاراي, تالانتتى اقىن قابدىكارىم ىدىرىسوۆ 1978 جىلى قاراشا ايىندا 50 جاسىندا وقىستان دۇنيەدەن ءوتتى. تاعى ءبىر جەرلەس اقىن, سۇلتانماحمۇتتانۋشى ديحان بابا ابىلەۆتىڭ قازاناماسىندا جازعانىنداي, «راكەتاداي اسپانعا جىر جۇلدىز بوپ اتىلاتىن ناعىز دەر شاعى ەدى». ورىستىڭ رەپرەسسيا تاقىرىبىندا جازعان دۋدينتسەۆ دەگەن قالامگەرى «بەلىە ودەجدى» دەگەن رومانى ءۇشىن مەملەكەتتىك سىيلىقتى السا, ءدال سول تاقىرىپتى اسا جوعارى كوركەم دارەجەدە اشا بىلگەن قابدىكارىمنىڭ «اكە جولى» پوەماسى دەر كەزىندە ءوز باعاسىن تولىق الدى دەۋگە كەلمەيدى. ونداي تاقىرىپتا پوەما جازۋ ءوز زامانىنداعى باتىرلىقتىڭ ءبىر كورىنىسى ەدى. ەكىنىڭ ءبىرى بارا الماپ ەدى.
قابدىكارىم دۇنيەدەن وتكەننەن كەيىن ول تۋرالى, ادەبيەتتەگى ءىزى, ەڭبەگى تۋرالى بىرنەشە مارتە ماقالا جازعان اعاسى مۇزافار الىمباەۆ بولدى. قانداي ەڭبەگىندە بولسىن قابدىكارىمنىڭ ادەبيەتكە ادالدىعىن, بالاشا اڭعالدىعىن ايتادى. «قابدىكارىمنىڭ پەشەنەسىنە قاسىرەتتى بالالىق, قاسيەتتى اعالىق, قاناتتى اقىندىق بۇيىرىپتى», دەپ ءىنىسىنىڭ شىعارماشىلىعىنا جوعارى باعا بەرىپ كەتتى.
نۇربول جايىقباەۆ,
پاۆلودار وبلىستىق «Saryarqa samaly» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى