گاز – كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ەنەرگەتيكالىق كەشەنىنىڭ نەگىزگى قۇرامداس بولىگى جانە ونەركاسىپتىك دامۋدىڭ انىقتاۋشى فاكتورى. ەلىمىزدە گازدىڭ بارلانعان قور كولەمى – 3,4 ترلن تەكشە مەتر. ءوندىرىستىڭ 81% ءۇش ءىرى جوباعا تيەسىلى: قاراشىعاناق, قاشاعان جانە تەڭىز.
عاسىرلار توعىسىندا, 2000 جىلدىڭ 5 اقپانىندا «قازترانسگاز» اكتسيونەرلىك قوعامىن قۇرۋ تۋرالى ۇكىمەت قاۋلىسى شىقتى, ارادا 21 جىل وتكەننەن كەيىن عانا وعان ۇلتتىق كومپانيا مارتەبەسى بەرىلدى. ۇزاق ۋاقىت بويى گاز سالاسى مۇناي ءوندىرۋ كەشەنىنىڭ كولەڭكەسىندە قالىپ كەلدى. گاز تاسىمالداۋ باعىتى ەكسپورت-يمپورت-ترانزيت ماسەلەلەرىنىڭ اينالاسىندا بولدى. دەگەنمەن «قازترانسگاز» وڭتۇستىك وڭىرلەردى گازبەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋدى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وزىندىك رەسۋرستىق بازاسىنىڭ ىرگەتاسىن قالاۋدى دا ءاردايىم نازاردا ۇستادى.
2001 جىلى جامبىل وبلىسىنداعى امانگەلدى گاز كوندەنساتى كەن ورنىندا العاشقى بۇرعىلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ەكى جىلدان كەيىن كەن ورنى ىسكە قوسىلىپ, وندا وندىرىلگەن كوگىلدىر وتىن وڭتۇستىكتەگى گاز تاپشىلىعىنىڭ ايتارلىقتاي تومەندەۋىنە ىقپال ەتتى. 2003 جىلدىڭ 23 قازانىندا امانگەلدى كەن ورنىندا تاجىريبەلىك ءوندىرىس باستالدى. سول 2003 جىلى «قازترانسگاز» رەسەيلىك «گازپروم» كومپانياسىمەن قازاقستان اۋماعى ارقىلى تۇرىكمەن جانە وزبەك گازىنىڭ ۇلكەن كولەمىن ترانزيتتەۋ تۋرالى ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارتقا قول قويدى. جوبادان تۇسكەن قاراجات ەلدەگى قالالار مەن ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋدى باستاۋعا مۇمكىندىك بەردى.
2021 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىندا «قازترانسگاز» اتاۋى «QazaqGaz» بولىپ وزگەرتىلدى. قازىر كومپانيا گەولوگيالىق بارلاۋ مەن وندىرۋدەن باستاپ تۇپكىلىكتى ءونىمدى جۇزەگە اسىرۋعا دەيىنگى بارلىق وندىرىستىك قىزمەت تۇرلەرىن تىزبەك بويىنشا تىڭعىلىقتى جۇزەگە اسىرۋدا.
بۇگىندە «QazaqGaz» ۇلتتىق كومپانياسى ەلىمىز بويىنشا جالپى ۇزىندىعى – 20,6 مىڭ شاقىرىمنان استام ماگيسترالدىق گاز قۇبىرلارى مەن ۇزىندىعى 59 مىڭ شاقىرىمنان اساتىن گاز تاراتۋ جەلىلەرىن باسقارادى. كومپانيا شيرەك عاسىرعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە 2,3 ملن ابونەنتتى كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتتى. ال مۇنداي ابونەنتتەردىڭ كولەمى كۇن سايىن 85 ملن تەكشە مەتر گاز تۇتىناتىنىن ەسكەرسەك, بۇل – اسا اۋقىمدى كورسەتكىش.
ەلىمىزدە كەن ورىندارىنىڭ باسىم بولىگى مۇناي مەن گازدى قۇرايدى. بىراق, وكىنىشكە قاراي, بۇرىنىراقتا ىلەسپە گاز ماقساتىنا ساي پايدالانىلماي, وندىرىسكە تەك كەدەرگى دەپ ەسەپتەلىپ, قۇردان-قۇر جاعىلىپ كەلدى. دەگەنمەن, ۋاقىت وزگەرۋدە, مۇناي-گاز سالاسىنداعى سوڭعى جاڭالىقتار كورسەتكەندەي, ەنەرگەتيكالىق نارىقتاعى تيىمدىلىك بويىنشا باسىمدىق مۇنايدان گازعا اۋىسۋدا. بۇل جونىندە «QazaqGaz» ۇك» اق باسقارما توراعاسى سانجار جاركەشوۆ: «بۇكىل الەمدە گازعا دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. گاز – جاھاندىق ترەند. سەبەبى ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە بۇل ءونىم ماڭىزدى ءرول اتقارادى. جاسىل ەنەرگەتيكاعا كوشۋدە دە كوگىلدىر وتىننىڭ ورنى ەرەكشە», دەيدى.
كوللاجدى جاساعان –زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
2022 جىلدىڭ باسىنان بەرى «QazaqGaz» اتىراۋ, ماڭعىستاۋ وبلىسى جانە الماتى قالاسىندا جالپى سوماسى 400 ملرد تەڭگەنىڭ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋدا. بيىلعى جىلدىڭ مامىر ايىندا «QazaqGaz» اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ, «ماقات – سولتۇستىك كاۆكاز» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ ەكىنشى تارماعىن ىسكە قوستى. ينۆەستيتسيالىق جوبا مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتىراۋ قالاسى مەن وبلىسىنىڭ حالقى مەن ءىرى كاسىپورىندارىن گازبەن تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرماسىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە جۇزەگە استى.
ۇلتتىق كومپانيا ماڭعىستاۋ وبلىسى اۋماعىندا بيىلعى جىلى تاعى ءبىر ينۆەستيتسيالىق جوبانى اياقتادى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2021 جىلدىڭ قىركۇيەگىندەگى وبلىسقا جۇمىس ساپارى بارىسىندا ماڭعىستاۋدى گازبەن قامتۋ جاعدايىنا ەرەكشە نازار اۋدارعان بولاتىن. پرەزيدەنت سارشا ەلدى مەكەنىنەن باستاپ «جىلى جاعاجاي» اۋماعىنا دەيىن گاز قۇبىرىن تارتۋ وسى جەردە ورنالاسقان قۇرىق ەلدى مەكەنىن جانە ونداعى وندىرىستىك, كۋرورتتىق نىسانداردى دا گازداندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ وتكەن ەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق دامۋى مەن تۋريستىك الەۋەتىنىڭ دامۋىنا دا تىڭ سەرپىن بەرمەك. ءسويتىپ, قۇرىق اۋىلىنان سارشا ەلدى مەكەنىنە دەيىن جانە «جىلى جاعاجاي» كۋرورتتىق ايماعىنا گاز قۇبىرىنىڭ جاڭا جەلىسى جۇرگىزىلدى. سارشا ەلدى مەكەنىن گازداندىرۋ تۋريستىك سالانىڭ دامۋىنا عانا ەمەس, سونداي-اق وسى ايماقتا ورنالاسقان بارلىق كاسىپورىندى تۇراقتى تۇردە گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مۇندا سۋ تۇششىتۋ زاۋىتى, دەمالىس بازالارى, سونىمەن قاتار بولاشاقتا پايدا بولاتىن قوناقۇيلەر مەن ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى دا گازعا قوسىلادى دەپ جوسپارلانعان.
بيىلعى جىلدىڭ اقپانىندا ۇلتتىق كومپانيا «بەينەۋ – جاڭاوزەن» ماگيسترالدى گاز قۇبىرى ەكىنشى تارماعىنىڭ قۇرىلىسىن باستادى. جوبانىڭ تەحنولوگيالىق سحەماسىنا سايكەس, ەكىنشى تارماقتىڭ جالپى ۇزىندىعى 308 شاقىرىمدى قۇرايدى, وتكىزۋ قابىلەتتىلىگى – جىلىنا 5,8 ملرد تەكشە مەتر.
جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى گاز تاسىمالداۋ جۇيەسىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتتىلىگى ارتىپ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تابيعي گازعا دەگەن سۇرانىسىن وتەي الادى.
بۇگىنگى تاڭدا ماڭعىستاۋ وبلىسى ەلىمىزدىڭ ىشكى نارىعىندا تابيعي گازدى ەڭ كوپ تۇتىناتىن ايماق, سوندىقتان ەكىنشى جەلى قۇرىلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماڭىزى زور, سونىمەن قاتار ءوڭىردىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بۇگىندە ەلىمىزدىڭ ەڭ باستى مەگاپوليسى الماتى قالاسىنىڭ ەكولوگياسىن جاقسارتۋ – كۇن تارتىبىندە وتكىر تۇرعان ماسەلەنىڭ ءبىرى. حالىق سانىنىڭ ۇزدىكسىز ءوسۋى, كولىك قۇرالدارىنىڭ ەسەپسىز كوبەيىپ كەتۋى جانە جاڭا كاسىپورىنداردىڭ پايدا بولۋى ونسىز دا ويپاڭدا, تاۋلاردىڭ قالقاسىندا تۇرعان وڭتۇستىك شاھاردىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن جىلدان-جىلعا ناشارلاتىپ بارادى. وسى ورايدا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, «QazaqGaz» ءوزىنىڭ ەنشىلەس ۇيىمى «ينتەرگاز ورتالىق ازيا» كومپانياسى ارقىلى الماتى قالاسى اۋماعىندا ەكى اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن باستادى.
ۇلتتىق كومپانيانىڭ تاعى ءبىر ەنشىلەس ۇيىمى «قازترانسگازايماق» «ينتەرگاز ورتالىق ازيامەن» بىرلەسە, الماتىداعى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى سىرتقى گاز ينفراقۇرىلىمىن جۇرگىزۋ جوباسىنا قاتىسۋدا. اتاپ ايتساق, اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسىنان جەو-2 جانە جەو-3 نىساندارىنا جوعارى قىسىمدى گاز قۇبىرلارىن جوبالاۋ مەن جۇرگىزۋ شارالارى اتقارىلۋدا.
جەو-2 نىسانىنا قاجەتتى گاز قۇبىرىن وسى جىلدىڭ سوڭىن دەيىن اياقتاۋ كوزدەلگەن. ال جەو-3 نىسانىنا قاتىستى جۇمىستاردى كەلەسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنا دەيىن ءبىتىرۋ جوسپارلانعان. ايتا كەتكەن ءجون, «QazaqGaz» كومپانيالار توبى الماتى جەو-نى جاڭعىرتۋ, جاڭارتۋ جۇمىستارىن بەلگىلەنگەن ۋاقىتىنان بۇرىن ورىنداپ كەلەدى.
سونىمەن قاتار «الماتى – بايسەركە – تالعار» جانە «قازاقستان – قىتاي» گاز قۇبىرلارى اراسىنداعى ەكى اۆتوماتتى گاز تاراتۋ ستانساسى مەن تIP-04 گاز جالعاستىرعىشىنىڭ قۇرىلىسى دا قالىپتى ءجۇرىپ جاتىر.
ادەتتە, قانداي دا ءبىر جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جەكە ينۆەستورعا تاپسىرىلادى. ۋاقىت وتە كەلە, بەكىتىلگەن كەستەگە ساي جۇزەگە اسپاعان جوبا ۇلتتىق وپەراتوردىڭ قاراۋىنا قايتا كوشەدى. وسى ورايدا كومپانيا بارلىق تاۋەكەلدى انىقتاۋ ءۇشىن حالىقارالىق كومپانيالاردى جۇمىسقا تارتادى. 2022 جىلدىڭ تامىزىندا جوعارىدا اتالعان جوبالار «QazaqGaz»-عا بەرىلگەننەن كەيىن, كومپانيا ءوز ەسەبىنەن قحر-دان نەگىزگى قۇرال-جابدىق تاسىمالىن ۇيىمداستىردى. جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى تەحنيكالىق تۇرعىدان وڭدەپ, قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى ءۇشىن جۇمىس سىزبالارىن جاسادى. بيىل تۇزەتىلگەن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماعا مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ قورىتىندىسىن الدى. جوبانىڭ وڭىرگە ەكولوگيالىق تۇرعىدان اسەرى دە تەكسەرىلدى. ەندىگى ماسەلە – قىتاي جانە باسقا دا مەملەكەتتەردەن نەگىزگى قۇرال-جابدىقتى جەتكىزىپ, جۇمىس قۇجاتتاماسىن دايىنداۋ. بۇل جۇمىستى جۇزەگە اسىرۋ مىندەتى حالىقارالىق ينجينيرينگتىك «Technip Energies» كومپانياسىنا جۇكتەلىپ وتىر. كومپانيا گاز وڭدەۋ زاۋىتى جوباسىن باستان-اياق باسقارىپ, ونى ىسكە قوسىپ, وندىرىسكە تاپسىرۋعا مىندەتتى.
وتكەن جىلدىڭ باسىنان بەرى ۇلتتىق كومپانيا تۇرعىن حالىق پەن بيزنەس سالاسىنا 389 ملرد تەڭگەگە گاز باعاسىنا سۋبسيديا جاسادى. وسى كەزەڭدە 450 مىڭعا جۋىق وتانداسىمىز گازعا قول جەتكىزدى.
«QazaqGaz» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى – «قازترانسگاز ايماق» اق تۇركىستان وبلىسى كەلەس اۋدانىنىڭ بايتەرەك جانە جامبىل-2 ەلدى مەكەندەرىن تابيعي گازعا قوستى. بۇل اۋىلداردى تابيعي گازبەن جابدىقتاۋ ءۇشىن گاز قۇبىرلارى 2021 جىلى سالىنا باستاعان ەدى. تابيعي گاز بايتەرەك, جامبىل-2 ەلدى مەكەندەرىنە عاني مۇراتباەۆ اتىنداعى گاز تاراتۋ ستانساسىنان (گتس) كوگىلدىر وتىندى جەتكىزۋ ءۇشىن 25 شاقىرىمنان اسا گاز قۇبىرى توسەلىپ, 2 دانا گاز رەتتەۋ پۋنكتى, 414 دانا گاز رەتتەگىش شكافتى پۋنكت ورناتىلدى. وسى شارانىڭ ارقاسىندا 544 تۇرعىن ءۇيدى تابيعي گازعا قوسۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى.
جالپى, تۇركىستان وبلىسى كەلەس اۋدانىنداعى 83 ەلدى مەكەندە 133 753 تۇرعىن تۇرادى. بۇگىنگى كۇنى اۋداندا 65 ەلدى مەكەن تابيعي گازبەن قامتىلعان, ياعني ەلدى مەكەندەردىڭ 78%-ى «كوگىلدىر وتىننىڭ» قىزىعىن كورىپ وتىر. اۋدان بويىنشا ابونەنت سانى – 14 629.
بيىلعى جىلى كەلەس اۋدانى بويىنشا تاعى 6 ەلدى مەكەندى تابيعي گازعا قوسۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل ءوز كەزەگىندە اۋداننىڭ ەكولوگيالىق تازالىعىن قامتاماسىز ەتىپ, اۋىل تۇرعىندارىن جىلىتۋ ماۋسىمىندا كومىر جاعىپ, كۇل شىعارۋ ماشاقاتىنان قۇتقارادى.
تۇركىستان قالاسى 100 پايىز گازبەن قامتاماسىز ەتىلدى. تۇركىستان وبلىسىنىڭ 833 ەلدى مەكەنىنىڭ 470-ءى (56 پايىز) گازداندىرىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 57 اۋىلعا كوگىلدىر وتىن جەتكىزىلمەكشى.
جاز بويى «QazaqGaz» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى «قازترانسگازايماق» اق ماماندارى «ينتەرگاز ورتالىق ازيا» اق-مەن, وڭىرلەردەگى كوممۋنالدىق قىزمەت جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارمالارىمەن, ءىرى كاسىپورىندارمەن ءوزارا بىرلەسكەن, ءتيىمدى ءىس-قيمىل جۇرگىزە وتىرىپ, 2023-2024 جىلدارعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقاردى. ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا گاز تاراتۋ جەلىلەرى تەكسەرىلىپ, قاجەت جەرلەردە جوندەۋ جۇرگىزىلدى, جابدىقتار اۋىستىرىلدى, جاڭا گاز قۇبىرلارى سالىندى. قازىرگى ۋاقىتتا وتاندىق گاز تاراتۋ جەلىلەرى الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا 100% دايىن. بارلىق جوسپارلانعان ءىس-شارا ۋاقىتىمەن اتقارىلدى, سونىڭ ارقاسىندا تۇرعىندار جىلىتۋ ماۋسىمىندا كوگىلدىر وتىندى الاڭسىز تۇتىناتىن بولادى.
2022 جىلدىڭ جازىندا «QazaqGaz»-عا قارايتىن, تابيعي گاز وندىرەتىن «امانگەلدى گاز» جشس «QazaqGaz بارلاۋ جانە ءوندىرۋ» كاسىپورنى بولىپ قايتا قۇرىلدى. وسىلايشا, جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ بارلىق جاڭا جوباسى ءبىر قۇرىلىمعا بىرىكتىرىلدى. كومپانيا جاڭا كەن ورىندارىن بارلاۋ جانە يگەرۋگە 10 جاڭا ليتسەنزيا الدى. 2022 جىلى «QazaqGaz» كومپانيالار توبى بارلىق وندىرىستىك جوسپارىن ورىندادى. كومپانيا باسشىلىعىنىڭ مالىمەتىنشە, 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندا گاز تۇتىنۋ 19,9 ملرد تەكشە مەتردى, ەكسپورت 5 ملرد تەكشە مەتردى قۇرادى. بولجام بويىنشا 2030 جىلعا قاراي ەلدەگى گاز تۇتىنۋ كولەمى 40 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن وسەدى. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە وندىرىلەتىن گاز قورى 3,8 ترلن تەكشە مەتر دەپ باعالانادى.
«QazaqGaz»-دىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – گەولوگيالىق بارلاۋدان باستاپ كونفوركاعا دەيىنگى بارلىق قۇن تىزبەگى بويىنشا گاز نارىعىن قالىپتاستىرۋ جانە ىنتالاندىرۋ. «QazaqGaz» ەلىمىزدىڭ گاز سالاسىنداعى وڭ وزگەرىستەردىڭ كاتاليزاتورى جانە ەلدىڭ گاز الەۋەتىن بارىنشا ارتتىراتىن تيىمدىلىگى جوعارى ويىنشى بولىپ وتىر. ايتا كەتەيىك, وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا گازدى ساتىپ الۋدىڭ جاڭا فورمۋلاسى تانىستىرىلدى.
ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى اسحات حاسەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە گازدىڭ ورتاشا باعاسى 1000 تەكشە مەترىنە 40-50 دوللاردى قۇرايدى. «جاڭا فورمۋلانىڭ كومەگىمەن جاڭا باعانى مينيمۋم 110-120 دوللارعا جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسىلايشا, جاڭا فورمۋلا گازدى 2-2,5 ەسە قىمبات ساتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە, گەولوگيالىق بارلاۋ مەن گاز قورىن يگەرۋگە جاقسى جول اشادى», دەيدى ا. حاسەنوۆ.
تۇرمىستىق گازدى تۇتىنۋدىڭ ايتارلىقتاي بولىگى حالىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە باعىتتالعان, بۇل قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ باسىم ەنەرگەتيكالىق ساياساتى بولىپ تابىلادى.
«بارلاۋ مەن ءوندىرۋ ءتيىمدى بولمايىنشا, وعان ەشكىم قاراجات سالمايدى. ءبىز جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردان بارلاۋ مەن وندىرۋگە قانداي گاز باعاسىمەن ينۆەستيتسيا سالۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن سۇرادىق. بۇل شيكى گازدى ساتىپ الۋدىڭ جاڭا فورمۋلاسىن انىقتاۋعا تۇرتكى بولدى. باعا ەكسپورتتىق باعاعا جانە كەن ورىندارىندا جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ اۋقىمىنا قاراي قويىلادى. بۇل فورمۋلانى ەنگىزگەن سوڭ, بارلاۋ مەن وندىرۋدە جاندانۋ باستالادى دەپ ويلايمىن. مۇنداي جاعداي باسقا ەلدەردە دە ورىن العان. تيىمدىلىك بولسا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار نارىققا وزدەرى گازدىڭ مول كولەمىن ۇسىنادى», دەدى س.جاركەشوۆ.
«QazaqGaz»-دىڭ تابيعي گاز بويىنشا ءوزىنىڭ جەكە قورى 2022 جىلى مىناداي بولدى:
– امانگەلدى كەن ورنى – 10,26 ملرد تەكشە مەتر;
– جارقۇم كەن ورنى – 0,343 ملرد تەكشە مەتر;
– ايراقتى كەن ورنى – 2,485 ملرد تەكشە مەتر;
– اناباي كەن ورنى – 2,226 ملرد تەكشە مەتر.
2022 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا «QazaqGaz» بۇرىن «سامۇرىق-ەنەرگو» اق يەلىگىندە بولىپ كەلگەن «پريدوروجنوە» كەن ورنىن قابىلداپ الۋ ءراسىمىن اياقتادى. الدىن الا مالىمەت بويىنشا, «پريدوروجنوەدەگى» الىناتىن گاز قورى – شامامەن 10 ملرد تەكشە مەتر.
2023 جىلى اناباي كەن ورنىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلاندى. ءوندىرىستىڭ بولجامدى كولەمى جىلىنا 16 ملن تەكشە مەتردى قۇرايدى. 2026 جىلى بولجامدى ءوندىرىس كولەمى جىلىنا شامامەن 48 ملن تەكشە مەتردى قۇرايتىن «بارحاننوە» كەن ورنىن, 2027 جىلى ءوندىرىس جىلىنا 142 ملن تەكشە مەتر قۇرايتىن «پريدوروجنوە» كەن ورنىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلاندى. وسىلايشا, كومپانيا رەسۋرستىق بازانى ۇلعايتۋ بويىنشا ناقتى جانە جان-جاقتى ويلاستىرىلعان جوسپارلارىمەن ءوز قىزمەتىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە كوتەرىلىپ وتىر.
باسەكەگە قابىلەتتى, ءبىلىمدى ءھام زامانعا ساي بەيىمدەلگەن مامان دايارلاۋ – كومپانيانىڭ قىزمەتىنىڭ ۇنەمى نازاردا ۇستايتىن باعىتتارىنىڭ ءبىرى. وسى تۇرعىدا «QazaqGaz» ۇك» اق Satbayev ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ق.تۇرىسوۆ اتىنداعى گەولوگيا جانە مۇناي-گاز ءىسى ينستيتۋتى, سونداي-اق قازاق-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ەنەرگەتيكا جانە مۇناي-گاز سالاسى فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە اتاۋلى ستيپەنديالار تاعايىنداعان ەدى. ارنايى بايقاۋ جاريالانىپ, وعان 110-نان اسا ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى. وتىنىمدەردى قاراستىرۋ كەزىندە ءبىلىم الۋشىنىڭ ورتاشا بالى, قوعامدىق جانە عىلىمي قىزمەتكە قاتىسۋى ەسكەرىلدى. الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى ستۋدەنتتەرگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ىرىكتەۋ كونكۋرسىنىڭ جانە وتكىزىلگەن سۇحباتتىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا كوميسسيا 12 ستۋدەنتتى تاڭدادى.
ء«بىز ءۇشىن وتاندىق گاز ونەركاسىبى جوعارى بىلىكتى كادرلارمەن تولىقتىرىلعانى ماڭىزدى. سوندىقتان ولاردىڭ اكادەميالىق جەتىستىكتەرىن قولداۋ ءۇشىن ەڭ جاقسى ستۋدەنتتەردى تاڭدادىق. «QazaqGaz» اتاۋلى ستيپەندياسى قازاقستانداعى باكالاۆريات ستۋدەنتتەرى ءۇشىن ەڭ ۇلكەن ستيپەنديا ەكەندىگىن اتاپ ءوتۋ قاجەت», دەيدى ۇلتتىق كومپانيا باسشىسى.
بۇدان بۇرىنىراق «QazaqGaz» ۇك» اق جانىنان «QazaqGaz عتو» عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىعى قۇرىلعان بولاتىن. كومپانيانىڭ ماقساتى – عىلىمدى, يننوۆاتسيا جانە ءوندىرىستى ينتەگراتسيالاۋ, پروفەسسورلاردىڭ, وقىتۋشىلار مەن مامانداردىڭ سوڭعى تەحنولوگيالىق ازىرلەمەلەرىن جۇمىستا قولدانۋ, سونداي-اق گاز سالاسىنداعى قازاقستاندىق عىلىمدى ناتيجەلى دامىتۋ.
قورىتا كەلگەندە, ەل ەكونوميكاسىنىڭ جەتەكشى درايۆەرلەرىنىڭ ءبىرى – «QazaqGaz» كومپانياسى ءوندىرىستىڭ, كاسىپورىننىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتتى, تىنىس-تىرشىلىگىنىڭ بارلىق سالاسى بويىنشا دامۋ, ورلەۋ جولىندا.
