سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان جۇنىسبەكوۆ قۇرىلىس ساپاسىنا مەملەكەتتىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى.
سپيكەر اتاپ وتكەندەي, ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارى اراسىندا قۇرىلىس 2022 جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ەڭ جوعارى ءوسىمدى كورسەتىپ, ناقتى مانىندە 15,7%-عا ۇلعايدى. «سالاداعى وڭ كورسەتكىشتەرگە قاراماستان, جالپى دامۋدىڭ باياۋلاۋىنا جانە تەجەلۋىنە اكەپ وتىرعان بىرقاتار فاكتور بار», دەدى مينيسترلىك وكىلى.
ءبىرىنشى كەزەكتە, بۇل قۇرىلىستىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ساپاسى, مەملەكەتتىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋ جانە قاتاڭداتۋ جونىندەگى جاڭا قۇرالدار, سالانى تسيفرلاندىرۋ.
«وڭىرلەردە قالا قۇرىلىسىن دامىتۋدى جۇيەلى جوسپارلاۋدىڭ بولماۋىنا جانە قۇرىلىس سالىنعان اۋماقتى ساۋلەتشىلەردىڭ دۇرىس جوبالاماۋىنا بايلانىستى ورىن العان كەمشىلىكتەر جۇمىس ىستەپ تۇرعان ينجەنەرلىك جەلىلەر قۋاتىنىڭ شامادان تىس جۇكتەلۋىنە, ءسويتىپ, بۇزىلۋىنا, ىستەن شىعۋىنا, الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ, رەكرەاتسيالىق ايماقتاردىڭ قولجەتىمدى قاشىقتىقتا ورنالاسپاۋىنا, جول ينفراقۇرىلىمىنداعى كەپتەلىستەرگە الىپ كەلەدى», دەدى ب. جۇنىسبەكوۆ.
سونداي-اق اكىمدىكتەر جۇمىس جوباسىن ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ كەزىندە باس جوسپاردىڭ جوبالىق شەشىمدەرىنەن نەگىزسىز اۋىتقۋلارعا, جوبانى زاڭسىز تۇزەتۋگە جول بەرەدى. وسىعان وراي, 2020 جىلدان بەرگى كەزەڭدە كوميتەت ساۋلەتشىلەرگە ءتۇرلى بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرگەنى ءۇشىن 218 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىردى.
ساپانى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەندىگى جەردە وسى جىلدىڭ 5 ساۋىرىندە قول قويىلعان جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ بىرىڭعاي مەملەكەتتىك كاداسترىن ەنگىزۋ جونىندەگى زاڭ شەڭبەرىندە بىرىڭعاي قالا قۇرىلىسى ساراپتاماسى قولدانىلاتىن بولادى. ءتيىستى وزگەرىستەر 2024 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ كۇشىنە ەنەدى.
كەشەندى قالا قۇرىلىسى ساراپتاماسىنان ءوتۋ قاعيداسى جوبالىق شەشىمدەردىڭ باستاپقى قۇجاتتاردىڭ شارتتارىنا, سونداي-اق قالا قۇرىلىسى جانە تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرگە, ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ستاندارتتارعا سايكەستىگىن بەلگىلەۋدى كوزدەيدى. «قالا قۇرىلىسى ساراپتاماسىنان وتپەگەن جانە ونىڭ وڭ قورىتىندىسىن الماعان بارلىق دەڭگەيدەگى قالا قۇرىلىسى جوبالارى بەكىتۋگە جانە ودان ءارى ىسكە اسىرۋعا جاتپايدى», دەدى وقم كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
ازىرلەنىپ جاتقان قۇرىلىس كودەكسى شەڭبەرىندە جوسپارلاۋ كەزىندە ورتكە قارسى قىزمەت شارالارى, سانيتارلىق-قورعاۋ ايماقتارى, ينسولياتسيا, سەيسميكالىق قاۋىپسىزدىككە قاتىستى جانە تۇرعىنداردىڭ قولايلى ءومىر ءسۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەتتى باسقا دا تالاپتار نورمالارىنىڭ قامتىلۋى قاتاڭ قاداعالانادى.
جوبالاۋ ۇدەرىسى بىرىڭعاي تسيفرلىق مەملەكەتتىك پلاتفورماعا ەنگىزىلەدى, ول اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى جانە زاماناۋي ترەندتەر مەن تەحنولوگيالارعا سايكەس كەلەدى. وسى ماقساتتا ارنايى اقپاراتتىق جۇيە ازىرلەنىپ, قازىرگى ۋاقىتتا ونى مىندەتتى پايدالانۋعا قاتىستى نورماتيۆتىك تۇرعىدا بەكىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, بۇرىنىراقتا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالاردى ينجەنەرلىك جەلىلەرسىز جانە اۋماقتى اباتتاندىرۋسىز ازىرلەۋگە جول بەرىلىپ كەلگەن بولاتىن. وسى كەلەڭسىز تاجىريبەنى جويۋ ماقساتىندا كوميتەتتىڭ 2023 جىلعى 12 قاڭتارداعى № 4-نق بۇيرىعىمەن بىرىڭعاي جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانىڭ جەكەلەگەن بولىمدەرىن كەشەندى تۇردە ازىرلەۋگە قاتىستى مەملەكەتتىك ستاندارتقا ءتيىستى تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. ەندى قۇرىلىس قاڭقاسى ينجەنەرلىك, كوممۋنيكاتسيالىق جانە اباتتاندىرۋ نىساندارىمەن بىرگە جوبالاناتىن بولادى.
ايتا كەتكەن ءجون, كوميتەت سالانى تسيفرلاندىرۋ ءىسىن دە قاۋىرت قولعا الىپ جاتىر. جاقىندا قۇرىلىس راسىمدەرىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قۇرىلىس سۋبەكتىلەرىنىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىن اۆتوماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «e-Qurylys» بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەسى ەنگىزىلدى. بۇل جۇيە مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى اۆتوماتتاندىرادى, اتاپ ايتقاندا, مۇندا تەحنيكالىق قاداعالاۋدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان ەلەكتروندىق ەسەپ بەرۋ بازاسى, ليتسەنزياتتاردىڭ, تەحنيكالىق قاداعالاۋدىڭ, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ جانە ساراپشىلاردىڭ اتتەستاتسياسىنىڭ بىرىڭعاي ءتىزىلىمى شوعىرلاندىرىلادى.
وكىنىشكە قاراي, 2018 جىلدان بەرى قۇرىلىس ساپاسىن مەملەكەتتىك باقىلاۋ جۇيەسى ماجبۇرلەۋ شارالارىن جەدەل قابىلداۋ مۇمكىندىگىنسىز, تەك قانا پروفيلاكتيكالىق سيپاتتا بولىپ كەلگەن. بۇگىنگى تاڭدا اكىمدىكتەردىڭ قۇرىلىس ىستەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسياسىنىڭ تەكسەرۋلەرى تەك ازاماتتاردىڭ ارىز-شاعىمدارى بويىنشا جۇرگىزىلۋدە, ال سالىنىپ جاتقان نىسانداردى تەكسەرۋمەن قامتۋ 2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا نەبارى 9 پايىزدى قۇراپتى, 11 001 نىسان بويىنشا 1186 تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەن.
مىنە, وسى كورسەتكىشتىڭ ءوزى-اق قۇرىلىس جۇمىستارىنا مەملەكەت تاراپىنان قالىپتى باقىلاۋدىڭ جوقتىعىن بىلدىرەدى. سودان كەلىپ قۇرىلىس جۇمىستارى جۇيەسىز جۇرگىزىلۋدە. تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ بەيبەرەكەت سالىنۋى, قالا حالقى ءۇشىن اسا قاجەت ءتۇرلى ينفراقۇرىلىمداردىڭ جەتىمسىزدىگى, ولاردىڭ قۇرىلىس تالاپتارىنا ساي جوبالانبايتىنى تۋرالى از ايتىلىپ كەلە جاتقان جوق. وسى كەمشىلىكتى جويۋدى قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتى قاتتى قولعا العان سىڭايلى. ماسليحاتقا قاتىسۋشىلار تاراپىنان بولعان وسىنداي, بىرىڭعاي پروبلەمالىق, وڭ شەشىمىن كۇتكەن ساۋالدارعا وقم قالا قۇرىلىسى جانە تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق ساياساتى دەپارتامەنتىنىڭ قۇرىلىس سالاسىن دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ە.ق ۇلىشەۆ, وقم مەملەكەتتىك ساۋلەت-قۇرىلىس باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ باس ساراپشىسى ءا.شۇعاەۆ جاۋاپ بەردى.