سوڭعى تەحنولوگيالىق وزگەرىستەر زامانىندا مەدياسالادا ۇلكەن ترانسفورماتسيا جەدەل ءجۇرىپ جاتىر. شىنايى ءومىر مەن ۆيرتۋالدى ءومىر اراسىنداعى شەكارانىڭ بارىنشا ازايىپ, كەيبىر كەزدە ءتىپتى جوعالىپ كەتۋ الدىندا تۇرعان كەزدە ءداستۇرلى مەدياعا نازار اۋدارۋىمىز ونىڭ ساپالىق دەڭگەيدە دامۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى. ونىڭ ءبىزدىڭ ۇلت رەتىندە, مەملەكەت بولىپ دامۋىمىزعا پايداسى وراسان. بۇل اپتالىق جيىننىڭ مىندەتى – ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىنەن جانە شەتەلدەن كەلگەن ارىپتەستەرىمىزدىڭ كاسىبي تۇرعىدا جەتىلۋى ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك. مۇنداي ورتادا ءبىز زامان تالاپتارىنا ساي قالاي دامي الامىز, كاسىبي دەڭگەيىمىزدى قالاي كوتەرەمىز, قالاي باسەكەگە قابىلەتتى بولامىز, اقپاراتتار تاسقىنى اراسىنان ۇلتىمىزعا قاجەتتى, مەملەكەتكە پايدالى دۇنيەنى قالاي ۇسىنامىز دەگەن ماسەلەلەردى كوتەرۋىمىز كەرەك. مەن دە كەشە سىزدەر سەكىلدى ميكروفون ۇستاپ جۇرگەن جۋرناليست ەدىم. قازىرگى كۇنى سەناتتا ءوزىمنىڭ دە, باسقا دا ارىپتەستەرىمىزدىڭ ماقساتى – سىزدەر كوتەرگەن پروبلەمالاردى شەشۋگە قولعابىس ەتۋ. قولدان كەلگەنشە ۇلەس قوسىپ كەلەمىز.
بيبىگۇل جەكسەنباي,
سەنات دەپۋتاتى
قاۋىپسىزدىك – ءبىرىنشى ورىندا
مەدياسالادا, سونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك جەلىدە ءسوز بوستاندىعى بولۋى كەرەك. ءبارىمىز ونى قولدايمىز. ەشقانداي زاڭنامالىق اكتى, نورما ءسوز بوستاندىعىن شەكتەمەۋگە ءتيىس. دەگەنمەن ماسەلەنىڭ ەكىنشى جاعى دا بار. ءبىر جاعى – اقپارات سالاسىن گۋمانيزاتسيالاۋ قاجەتتىگى بولسا, ەكىنشى جاعى – ينتەرنەتتى قولدانۋشىلار ءۇشىن قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى. ماسەلەن, الەۋمەتتىك جەلىدە قارجى پيراميدالارىنىڭ ازاماتتارىمىزدى قانداي جاعدايعا ءتۇسىرىپ جاتقانىن بىلەمىز. ءبىز لۋدومانيا جاعدايلارىنىڭ قانشالىقتى كۇردەلەنىپ كەتكەنىن كورىپ جاتىرمىز. كوپتەگەن ءجاسوسپىرىم مەن جاس Telegram چاتتارىنداعى سينتەتيكالىق ەسىرتكى زاتتارىن جارنامالايتىن جانە تاراتاتىن سەرۆيستەرگە كىرىپ كەتىپ جاتقانىن بايقاپ ءجۇرمىز. بۇلاردىڭ ءبارى ءاربىر جەلى قولدانۋشىسىنا, سونىڭ ىشىندە بالالارعا زياندى ەكەنىن ءاربىر ادام بىلەدى. سوندىقتان دا «ونلاين-پلاتفورمالار جانە ونلاين-جارناما تۋرالى» زاڭدا زياندى اقپاراتتار ءتىزىمى قاراستىرىلعان. ولارعا ءبىز باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرگە شارا قابىلدايمىز.
ەۆگەني كوچەتوۆ,
مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى
قازاقشا جارناماعا سۇرانىس ارتتى
جارناما – ءداستۇرلى جانە جاڭا مەديانىڭ نەگىزگى تابىس كوزى. قازىرگى كۇنى وتانداستارىمىز كوبىنە قانداي تىلدەگى جارنامانى قابىلدايدى؟ ەلىمىزدەگى دەموگرافيالىق احۋالدىڭ جەدەل وزگەرۋىمەن جارنامانى تۇتىنۋ ءتىلى دە وزگەرىسكە ۇشىراپ كەلەدى. ارىپتەستەرىمىز ەل تۇرعىندارىنىڭ قازاق جانە ورىس تىلدەرىندەگى جارناماعا دەگەن كوزقاراسىن زەرتتەپ كورگەن ەدى. سوندا مىناداي قىزىقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. YouTube-قا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندەگى ەكى جارنامانى جۇكتەگەن. ەكەۋىنىڭ مازمۇنى, ءماتىنى, سۋرەتتەرى بىردەي. سوندا بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتان كەيىن قازاق تىلىندەگى جارناما ەكى ەسە كوپ قارالىم جيناعان.
قازىرگى كۇنى بلوگەرلەر ءوز جارنامالارىن كوبىنەسە قازاق تىلىندە جارنامالايدى. بۇل جەردە ناقتى پايىزدىق مولشەرى ايتىلماسا دا, ونىڭ ءوزى قازاق تىلىندەگى جارنامانىڭ وتىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان قازىرگى كۇنى جارناما اگەنتتىكتەرى جارنامانى ورىس تىلىندە بەرسە دە, استىنا قازاقشا تيتر قوسۋدى دۇرىس دەپ ەسەپتەيدى.
ءدىلمۋراد راحيموۆ,
«International Media Service» كومپانياسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى
ورتاق ارەكەت كەرەك
قوعامدىق پىكىردى بۇرمالاۋ بۇگىندە وتە قاۋىپتى قۇبىلىسقا اينالىپ بارادى. بۇل جەردە تەك ادەپ ماسەلەسى ەمەس, قوعامداعى تۇراقتىلىقتى شايقاۋ ماقساتىنداعى انىق ارانداتۋشىلار ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كوتەرۋ ماسەلەسى قوزعالۋى كەرەك. تسيفرلىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتەگى زاڭ بۇزۋشىلىقتار مەن قۇقىققا قايشى ارەكەتتەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن بىرلەسكەن شارالار قابىلداۋدىڭ ۋاقىتى كەلدى. ماسەلەن, قىرعىزستان مەن قازاقستان اراسىنداعى شەكارادان جۇكتەردى وتكىزۋ قيىنداعان كەزدە دە اقپارات كەڭىستىگىندە ءتۇرلى ماسەلە پايدا بولدى. بۇل تاقىرىپ ءتۇرلى دەرەككوزدە ءارتۇرلى ماعىنادا ايتىلدى. سولاردى وقىپ وتىرساڭ, قازاق پەن قىرعىز اراسىن الىستاتۋعا تىرىسىپ جاتقان بەلگىلى ءبىر كۇشتەر بار ەكەنىن سەزىنەسىڭ. مۇنىڭ ءبارى ەلدەرىمىز اراسىندا اقپاراتتىق ىنتىماقتاستىق ورناتىپ, جەدەل فاكت-چەكينگ جاساپ, جالعان مالىمەتتەردى دەر كەزىندە اشكەرەلەپ وتىرۋدى تالاپ ەتەدى. ەرتە مە, كەش پە, بۇل – ءبارىبىر الدىمىزدان شىعاتىن جايت. مۇمكىندىگىنشە ەرتە قامدانساق, ءبارىمىز ءۇشىن دە پايدالى بولماق.
مەدەربەك شەرمەتاليەۆ,
قىرعىز ۇلتتىق «كابار» اقپاراتتىق
اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى
