«ءومىر دەگەن تۇڭعيىقتىڭ تۇبىندە مەن ءجۇر ەدىم...»

سوناۋ-سوناۋ جىلداردا اقىننىڭ مەرۋەرت سۇلۋعا عاشىق بولىپ, ەكى جاستىڭ ارەدىك جۇزدەسۋلەرىن وقىعامىز. سانادا ۇزىك-ۇزىك سۋرەتتەر پايدا بولعان. ماسەلەن, الماتى باعى. باياۋ باسقان جىگىت پەن قىز. تىك قاراۋعا باتا الماعان دىردەك سەزىم, ۇيالشاق بەينە. بۇيرا-بۇيرا بۇلتتار كوشكەن, ءالسىن-ءالسىن جاۋىن سىركىرەگەن. بىراق عاشىقتاردىڭ اۋا-رايى ءوز ىشىندە. ولار ءۇشىن قاڭتار مەن شىلدە, اقپان مەن ءساۋىر دە ءبىر. بۇرىمى سەلكىلدەگەن مەرۋەرت...

اسپانداعى كۇمىس ايداي,

جاس اقىننىڭ جارى بار,

اسپانداعى كۇمىس ايداي, قۇرالايداي جانى بار.

قۇرالايدى, كۇمىس ايدى, تۋرا قاراپ كورىپ ءوت:

كوزدەرى بار ك ۇلىمدەگەن, كۇلكىسى بار مەرۋەرت.

قاس قارايىپ كۇن دە باتاد, ساۋلەلەرى تارالىپ,

قىز دا شىعاد قۇرالايشا جىبەك

شاشىن تارانىپ.

كۇن دە كەتەد كوك بەتىنەن ساۋلەلەرى تارالىپ.

قىز دا شىعاد ك ۇلىمسىرەپ, كوك لەنتاعا ورانىپ.

نەتكەن سىرشىل, مۋىزكالى ولەڭ؟! ناعىز جاس­تىقتىڭ, جاسىل كوكورايدىڭ ءتۇسى قيالدا ءتورتبۇرىشتانادى.

القيسسا, ءابدىلدا تاجىباەۆ ءبىر ەستەلىگىندە قۇرداسى جايلى تەبىرەنىسپەن ءسوز سويلەيدى. «ساتتار – اقىل-ويى شۇپىلدەپ تۇرعان, جاسىنا جەتپەي-اق ءبارىن وقىپ, ءبارىن توقىپ العان ۇزدىك تالانت ەدى. مەن ءدال كەزىندە الماتىعا قايتقانىما, ساتتارمەن تابىسقانىما وسى كۇنگە دەيىن قۋانامىن. ەگەر ساتتارمەن كەزىكپەسەم كوپ نارسەدەن كەنجە قالعان بولار ما ەم, الدە قايتەر ەدىم... مەنەن بەس جاس كىشى بولسا دا, ول ماعان ون جاس ۇلكەن اعاداي ۇلگى كورسەتتى: ساتتار پوەزيادان مۋزىكا, فيلوسوفيا ىزدەيتىن, ولەڭنەن ەكپىن, داۋىل تاپسا – قۋاناتىن».

ساتتار ەرۋباەۆ قازاق پوەزياسىنا باللادا جانرىنىڭ نەگىزىن سالۋشى دەسەك ارتىق ايتقانىمىز ەمەس. كوسەۋ سابىنداي كەلتە عۇمىردا ول ۇلت پوەزياسىنا جاڭا كىرپىش قالاپ, ورگە وزدىردى. ءوزىنىڭ الدىڭعى اقىنداردى قايتالاپ, ەپيگوندىق دەڭگەيدە ماقتاۋ ەستىپ جۇرگەندى مىسە تۇتپادى. ىزدەنىس اتتى پىراققا ءمىنىپ, نە جازسا دا قان-ءسولىن سىعىپ, جان كۇشىنىڭ تەگەۋرىنىمەن جىر تۋدىردى. ماسەلەن, مىنا ءبىر شۋماقتاردى جيىرما ءۇش جاسار بالا جازدى دەگەنگە قالاي سەنەمىز؟!

ءومىر دەگەن تۇڭعيىقتىڭ تۇبىندە مەن

ءجۇر ەدىم,

ءولىم دەگەن سۋىق ءسوزدىڭ تىلىندە مەن ءجۇر ەدىم.

ءومىر دەگەن وكسىگىمدى باسا الماستان ءجۇر ەدىم.

ءبىر جابىققان كوڭىلىمدى اشا الماستان

ءجۇر ەدىم.

ءبىر ادامنىڭ ءبىر ءومىرى ماعان از عوي دەۋشى ەدىم,

تۋىپ, ءولىپ كەتۋدى ماعان از عوي دەۋشى ەدىم.

ءومىر دەگەن وكسىگىمدى باسا الماستان ءجۇر ەدىم,

ونەرىمنىڭ بارلىق گ ۇلىن اشا الماستان

ءجۇر ەدىم...

ءيا, ول ونەرىنىڭ بارلىق گ ۇلىن اشا العان جوق. ەگەر تاعى جەتى جىل عۇمىر كەشسە, ادۋىندى ەكپىنىمەن قازاق پوەزياسىنا تۇبەگەيلى بەتبۇرىس اكەلەر ما ەدى, كىم ءبىلسىن؟!

قايران ساتتار! وزىڭنەن بەس جاس ۇلكەن اعاڭ رەتىندە, مەن ساعان تاڭ قالۋدان جالىقپايمىن. كەيدە ارنەدەن تۇڭىلگەندە, سەندەگى لىقسىپ اققان الاقۇيىن اعىنعا جۇگىنەمىن. باستاپقى باعىتىمدى تاۋىپ, ءوزىمدى قايتا جولعا سالامىن. سەن كورگەن ىڭكار دۇنيە, ءازيز دۇنيە ءالى ءوز قالپىندا, تەك ءبىز, ادامدار عانا ونى قاساڭ نيەتىمىزبەن لاستاۋدى دوعارماي كەلەمىز. ساعان ارنالعان تومەندەگى ولەڭدى العاش وقىعاندا جان جيەگىمە جاس ۇيىرەلىپ ەدى. مىنە, سونى تاعى وقىعىم كەلىپ وتىر.

«سەن ءومىردى سونشا ءسۇيىپ, سول ومىردەن,

ءدام تاتا الماي ءوتتىڭ بە؟

بۇرقاپ تاسقان ءور كەۋدەڭنەن,

ۇرپاقتارعا ءدان شاشا الماي كەتتىڭ بە؟

ءومىر دەگەن وكسىگىڭدى جيىرما ءۇش جىلدا,

ءبىر باسا الماي كەتتىڭ بە؟

بولاشاقتىڭ بازارىندا بىزدەرمەنەن,

سىرلاسا الماي كەتتىڭ بە؟ (ن. الىمقۇلوۆ).