قورشاعان ورتانىڭ قولايسىز احۋالى

دەپارتامەنتتىڭ ۇتقىر توپتا­رىنىڭ جەردەن ىزدەۋ بارىسىندا پەتروپاۆل قالاسىنىڭ وزىندە عانا رۇقسات ەتىلمەگەن 33 قوقىس ءۇيۋ ورىندارى انىقتالعان. اۋداندار اراسىندا قوقىستى كەز كەلگەن جەرگە ءۇيۋدىڭ باسىندا قىزىلجار اۋدانى تۇر. پەتروپاۆل قالاسىنا ەڭ جاقىن ورنالاسقان بۇل اۋداننان رۇقسات ەتىلمەگەن 13 ءۇيىندى تابىلعان. قا­زىر ۇتقىر توپ انىقتاعان بارلىق 61 سانك­تسيالانباعان ءۇيىندىنىڭ 26-سى جويىلدى. بۇگىنگى تاڭدا وبلىس اۋما­عىندا قالدىقتار مەن قوقىس­تار ۇيۋگە رۇقسات بەرىلگەن 453 ورىن بار. سونىڭ 350-ىندە عانا جەر اك­تىلەرى رەسىمدەلگەن. ال 103-ىندە جەر اكتىسى جوق.

قوقىستار مەن قالدىقتاردىڭ رۇقسات ەتىلمەگەن جەرلەرگە, ادام­داردىڭ دەمالاتىن اۋداندارىنا بەيبەرەكەت ءۇيۋى قورشاعان ورتانىڭ ءب ۇلىنۋى مەن ادام اعزالارىنا تەرىس اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. سوندىق­تان قو­قىس ورىندارىنداعى ەكولو­گيا­لىق ءتارتىپتىڭ ساقتالۋى اسا ما­ڭىزدى.

وبلىس بويىنشا ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى كەشەندى شەشۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى ازىرلەنگەن. وعان بارلىعى 17 ءىس-شارا ەنگىزىلگەن. سونىڭ ىشىندە 4 تاپسىرمانى ورىنداۋ وسى جىلدىڭ ۇلەسىندە. بۇل – «سەۆكازەنەرگو» اق قازاندىق اگرەگاتتارىنىڭ قىزدىرۋ بەت­تەرىن قالپىنا كەلتىرۋ, كۇل ۇستا­عىش قون­دىرعىلاردىڭ, اۋا وتكىزگىش­تەردىڭ, گاز وتكىزگىشتەردىڭ توزعان ەلەمەنت­تەرىن جوندەۋ, وبلىستىڭ ور­مان قورلارىنىڭ اۋماعىن كە­زەڭ-كەزەڭمەن ۇلعايتۋ, 9 اۋداندا جاڭا­دان قوقىس الاڭدارىن تۇرعىزۋ, شال اقىن اۋدانىنىڭ ورتا­لىعى سەرگەەۆكا قالاسىندا كارىز جەلىلەرى مەن تازارتۋ قۇرى­لىستارىن سالۋ.

بيولوگيالىق تازارتۋ جۇيە­سىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى «قى­زىلجار سۋ» جشس بالانسىنداعى «بيو­پرۋد» سارقىندى سۋ جينا­عىشى پەتروپاۆل قالاسىندا كۇ­كىرتت­ى سۋتەگى ءيىسىنىڭ مولشەردەن اسىپ كەتۋىنىڭ نەگىزگى كوزى بولىپ تۇر. ونى تولىق تازالايتىن جابدىق ورناتىلعاننان كەيىن كۇ­كىرتتى سۋتەگى ءيىسىنىڭ قالاعا تاراۋى ازايادى. الايدا بۇل جابدىقتىڭ قۇ­رىلىسىن اياقتاۋ تەك 2027 جىلعا بەلگىلەنگەن. ازىرگە اتموسفەرالىق اۋانىڭ كۇكىرتتى سۋتەگىمەن لاستانۋىن ازايتۋ ماقساتىندا جول كارتاسىنا قوسىمشا ءىس-شارالار ەنگىزىلدى. بۇل – 2024 جىلعا دەيىن سۋدىڭ لاستانۋىنىڭ تابيعي سىڭىر­گىشى جاسىل ميكروبالدىر – حلورەللا كومەگىمەن بيولوگيالىق وڭالتۋ. وسى جۇمىس 2021 جىلدىڭ تامىزىنان «سۋ عىلىمي-تەحنولوگيالىق ورتالىعى» جشس كومەگىمەن جۇرگىزىلە باستادى. جوبانىڭ جالپى سوماسى – 124 606 720 تەڭگە.

ءىس-شارا قازىر وڭ ناتيجە كور­سەتىپ جاتىر. ەگەر 2021 جىلى پە­تروپاۆل قالاسى بويىن­شا كۇ­كىرت­تى سۋتەك بويىنشا اتموسفە­را­لىق اۋا­نىڭ جوعارى لاستانۋىنىڭ 7 جاع­دايى تىركەلسە, 2022 جىلى بۇل ءبىر-اق رەت تىركەلدى, ال 2023 جىلى ون­­داي جاعداي ازىرگە تىركەلگەن ەمەس.

جول كارتاسىندا بەلگىلەنگەن شارالار تولىق ورىندالعان جوق. سونىڭ ىشىندە ايىرتاۋ اۋدانىندا قويىلادى دەپ جوسپارلانعان قۋاتى 50 مۆت جەل ەلەكتر ستانساسىن ورناتۋ ىسكە اسىرىلمادى. سونداي-اق پە­تروپاۆل قالاسىنداعى كارىز تازارتۋ قۇرىلىسىن جاڭعىرتۋدىڭ 4-كەزەڭى ورىندالمادى.

ەكولوگيا دەپارتامەنتى وسى جىلدىڭ 8 ايىندا 9 تەكسەرۋ جۇر­گ­ىزگەن ەكەن. جۇرگىزىلگەن تەكسە­رۋلەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 12 بۇزۋشىلىق انىقتالعان, ونىڭ ىشىندە التاۋى ورەسكەل بۇزىلعان. وسى بۇزۋشىلىقتارعا قارسى جالپى سوماسى 4 ملن 442 مىڭ تەڭگەنىڭ 14 اكىمشىلىك جازاسى قولدانىلعان. 12 بۇزۋشىلىق بويىنشا بەرىلگەن 12 ۇيعارىمنىڭ بۇگىنگە دەيىن 8-ءى ورىندالعان. 14 اكىمشىلىك جازا بويىنشا سالىنعان بارلىق ايىپ­پۇل تولىعىمەن وندىرىلگەن.

دەپارتامەنت بيىل سۋ قويما­لارىنان – 1 976, اۋادان – 1 792, توپىراقتان – 7, رادياتسيا بو­يىنشا 21 رەت سىناما الىپ, لابو­راتوريالىق زەرتتەۋدەن وتكىزگەن. وبلىستىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن وڭالتۋ ماقساتىمەن بارلىعى 189,7 ملن تەڭگەنىڭ شارالارى ىسكە اسى­رىلىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە 19,3 گەكتار جەرگە اعاش وتىرعىزۋ قاراس­تىرىلعان.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى