پرەزيدەنت ەڭ الدىمەن, بىلتىردان بەرى جۇرگىزىلگەن ساياسي رەفورمالار تۋرالى ايتىپ, «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» تۇجىرىمداماسى بارىنشا ورنىققانى, الداعى ۋاقىتتا «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ناقتى ىسكە اسىرۋىمىز قاجەتتىگىن ايتتى. بۇل جەردە پارلامەنتتىڭ ءرولى ەرەكشە ەكەنىنە ءمان بەردى. سونداي-اق, ەكونوميكا مەن ادام قۇقىعىن قورعاۋ سالاسىندا ماڭىزدى قادامدار جاسالعانىنا توقتالدى.
مەملەكەت ەكونوميكالىق ەركىندىككە كوشپەكشى. ءالى كۇنگە شيكىزاتقا تاۋەلدىلىكتەن ارىلا الماي كەلە جاتقانىمىز يننوۆاتسيانىڭ جەتكىلىكسىزدىگىنەن, ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ تومەندىگىنەن ەكەنى بەلگىلى. سونىڭ سالدارىنان ءوندىرىس, قايتا وڭدەۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, جالپى بارلىق دەرلىك سالادا ايتارلىقتاي دامۋ بايقالمادى. پرەزيدەنت ءوزى باستاپ جۇرتشىلىق ۇلتتىق تابىستىڭ يگىلىگىن كورۋ ءۇشىن كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ ناقتى شەشۋ جولدارىن كورسەتتى. ەندى ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە تسيفرلاندىرۋ قولعا الىندى. ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ – جالاقى, جۇمىسسىزدىق, باعا, تابىس, ينفلياتسيا, سالىق سياقتى دۇنيەلەر مەملەكەت دەڭگەيىندە قاراستىرىلاتىن ەكونوميكالىق راسىمدەر. ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جان-جاقتى دامۋعا جول اشۋعا ءتيىس. ال تسيفرلاندىرۋ جۇيەسى اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتەدى. مىسالى, بيزنەس نەمەسە بيزنەسكە قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسى تسيفرلاندىرۋعا كوشىرىلسە ادامي فاكتور ارالاسا المايدى, ناتيجەسىندە, جەمقورلىق دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى.
سوندىقتان دا دامىعان ەل بولامىز دەسەك, ساياسي رەفورمالارمەن شەكتەلىپ قالماۋىمىز كەرەك. وسى جۇمىستى تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورماعا ۇشتاستىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى
جولداۋدا حالىق ءۇشىن ماڭىزدى سانالاتىن «وتباسى بانكتىڭ» قىزمەتىن اۋداندار مەن مونو-قالالارعا, اۋىلدارعا باسا نازار اۋدارۋ كەرەگى ايتىلدى. قازىر ەلىمىزدەگى 21 بانك بولسا, ونىڭ كورپوراتيۆتى سەكتورعا نەسيە بەرۋمەن, ياعني ەكونوميكالىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋمەن بىرنەشە ءىرى بانك قانا اينالىسادى. «سوندىقتان وسى سالاداعى باسەكەنى ارتتىرۋ ءۇشىن ەلىمىزگە شەتەلدەن سەنىمدى ءۇش بانكتى تارتقان ءجون», دەدى پرەزيدەنت. سونىمەن بىرگە مەملەكەت باسشىسى ەلىمىز ناقتى سەكتورعا بەرىلەتىن كرەديت ازايىپ جاتقاندا بانكتەر تۇتىنۋ نەسيەسىمەن اۋەستەنىپ كەتكەنىن ايتتى. وسى جاعداي ازاماتتاردىڭ شەكتەن تىس قارىزعا باتۋىنا اكەلىپ سوقتىردى.
«مەنىڭ 2019 جىلى 500 مىڭ ازاماتتىڭ كەپىلسىز نەسيەسىن كەشىرۋ تۋرالى شەشىمىم جانە جاقىندا قابىلدانعان «جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى تۋرالى» زاڭ ماسەلەنى ءبىرشاما رەتتەدى. بىراق احۋالدى ءبىرجولا تۇزەۋ ءۇشىن جاڭادان جۇيەلى شارالار قابىلداۋ قاجەت. سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ قارجى ساۋاتىن ارتتىرۋ وتە ماڭىزدى», دەدى پرەزيدەنت.
بۇگىندە «Amanat» پارتياسىنىڭ «قارىزسىز قوعام» جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە, ەلىمىزدىڭ 8 ايماعىندا 20 مىڭنان استام ادام قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىردى. ولاردىڭ كوپشىلىگى – 10 جانە ودان دا كوپ نەسيە العان ادامدار. بۇل جوبا از ۋاقىتتا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتتى. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە «Amanat» پارتياسىمەن بىرلەسىپ, ونىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋدى تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا ينۆەستيتسياعا ەرەكشە ءمان بەردى. بىلتىر قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 104 تريلليون تەڭگە بولسا, ەلىمىزگە 28 ميلليارد دوللار تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسياسى تارتىلعان. پرەزيدەنت بۇنىڭ رەكوردتىق كورسەتكىش ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ال سىرتقى ساۋدا-ساتتىق بۇرىن بولماعان دەڭگەيگە, ياعني 136 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. ونىڭ 84 ميللياردى – ەكسپورت. سىرتقى قورىمىز 100 ميلليارد دوللارعا جۋىقتادى. بۇل ەڭ الدىمەن, ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىمىزدىڭ اسا ماڭىزدى كەپىلى ەكەنى ءسوزسىز.
ورتا ءبىلىمنىڭ ساپاسى – تابىستى ۇلت بولۋدىڭ ماڭىزدى شارتى. وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ءبىلىمدى بولۋى مەن جان-جاقتى دامۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسايتىن «جايلى مەكتەپ» جوباسى باستاۋ الدى. «جايلى مەكتەپ» جوباسى اياسىندا 400-گە جۋىق مەكتەپ سالىنادى. قازىر اۋىلدىق جەردە 300-دەن استام دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىنىپ جاتىر. «ۇلتتىق قور – بالالارعا» جوباسى قولعا الىندى. سونىڭ ارقاسىندا جاڭا جىلدان باستاپ بالالاردىڭ ەسەپشوتىنا قاراجات تۇسە باستايدى. ءار بالانىڭ ەسەپشوتىنا قاراجات اۋدارىلاتىنى, جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعىنا نازار سالعانى بارشا بالالار مەن اتا-انالاردى قۋانتادى. جولداۋدىڭ جاقسىلىعىن بالدىرعاندار مەن وقۋشىلار, ستۋدەنتتەر مەن پەداگوگتەر, زەينەتكەرلەر, جالپى الەۋمەت كورەدى.
قايرات بالابيەۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
