ءبىزدىڭ تاجىريبە نەگە قىزىق بولۋى مۇمكىن؟ سەبەبى تەحنولوگيالىق جاراعىمىز شامالاس. ياعني قازاقستاندىق شەشىمدەر باتىستاعى سەكىلدى قىمبات جابدىقتار, بىلىك تالاپ ەتپەيدى. بۇل ونىمدەرگە قوسا, الەمدەگى كومپانيالارعا قاشىقتان قىزمەت كورسەتىپ جۇرگەن وتاندىق سوفت-دەۆەلوپەرلەر, اقپارات وڭدەۋشىلەر بارشىلىق. وسىلاردىڭ بارىنە قولداۋ كورسەتىلسە, ەڭ بولماسا كەدەرگى كەلتىرمەسە, ەكسپورت كولەمى 1 ملرد دوللارعا ەكى جىلدا وڭاي جەتەدى.
جاساندى ينتەللەكت – كۇردەلى تاقىرىپ. جالپى العاندا, الەمدىك, ايتالىق, اعىلشىن ءتىلدى سەرۆيستەردى دامىتۋعا كىرىسىپ, قانداي دا ءبىر ءونىم شىعارا الامىز. سولاي بولىپ جاتىر دا. ەلىمىزدەگى مامانداردىڭ ينتەللەكۋتالدى الەۋەتى وعان ابدەن جەتەدى. ال ەندى جاساندى ينتەللەكت پەن قازاق ءتىلى ماسەلەسى – باس اۋىرتاتىن تاقىرىپ. سەبەپ مىنادا. تالاي جىل بويى سوفتتى قازاقشاعا نەمەسە قازاقستانداعى تىلدىك ورتاعا وڭاي كوشىرىپ الىپ جۇردىك. مىسالى, سايت گەنەراتورىنداعى «home» دەگەن ەلەمەنتتى فايلدا «باستى بەت» دەپ وزگەرتەمىز.
ال جاساندى ينتەللەكت ولاي ەكستراپوليتسيا جاساي سالاتىن نارسە ەمەس. ءار تىلگە – ءوزىنىڭ پاراديگمالىق كەستەلەرى, سوزدىك قورلارى كەرەك. اعىلشىن تىلىندەگى دايىن مودەلدىڭ ىشىندەگى سوزدەردى اۋدارىپ قۇتىلا المايسىڭ. وسى ورايدا قازاق ءتىلىنىڭ تاكسونومياسى, سوزدەردىڭ ماندىك جىكتەلۋى سەكىلدى كومپيۋتەر لينگۆيستيكاسىنا قاجەت ەڭبەكتەردىڭ ماردىمسىز نەمەسە مۇلدەم جوعىن بايقايمىز. ونىڭ ۇستىنە, ءوزىم «رۋزاق ءتىلى» دەپ اتاپ كەتكەن, «زۆونداۋ», «ۆىياسنيات ەتۋ» دەگەن سەكىلدى سوزدەردى ارالاستىرىپ ايتاتىن شالاقازاق تىلىمەن ءونىم دايىنداپ جاتقاندار بارشىلىق. بۇل جەردە كىنا مە, جوق پا, ايتەۋىر جاۋاپكەرشىلىك – قوعامدا. ال ۇكىمەت ءدال وسى تۇرعاندا عىلىمي نەگىزدەمەنى قولعا الىپ, ول ەڭبەكتەردى IT قاۋىمداستىققا تەگىن تاراتىپ بەرۋى كەرەك. ايتپەسە, بالانىڭ ءتىلى شىعۋىنا IoT جابدىقتار, مىسالى, سويلەيتىن شاينەكتەر نەمەسە سىرلاس بولاتىن ويىنشىقتار اسەر ەتىپ, قازاق ءتىلى پيدجينيزاتسياعا ۇشىرايدى. ەندەشە, قازاق ءتىلىنىڭ كومپيۋتەر لينگۆيستيكاسىنا قاجەت قورلارىن ءتۇزىپ, تەگىن تاراتىپ بەرۋ – كەزەك كۇتتىرمەيتىن ءىس.
ەرلان وسپان,
IT مامانى
