– رۋستام قۋانىشبەك ۇلى, قاراپايىم حالىق پرەزيدەنتتىك اۋرۋحانا دەپ اتايتىن مەكەمەدە تەك مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە قىزمەت كورسەتىلەدى دەپ ويلايدى. دەگەنمەن سىزدەرگە باسقا ازاماتتارىمىز دا قارالا الا ما؟
– ارينە, ءبىز تىركەلگەن كونتينگەنتپەن جۇمىس ىستەيمىز, ولاردىڭ سانى بۇگىندە 25 مىڭ ادامدى قۇرايدى. بۇعان قوسا قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن ازاماتى ءبىزدىڭ اۋرۋحانادان كۆوتا بويىنشا تەگىن ەم الا الادى. سونداي-اق شەتەل ازاماتتارىنا دا اقىلى ەم-شارالار قىزمەتى قاراستىرىلعان.
– پرەزيدەنت ءىس باسقارماسىنىڭ مەديتسينالىق ورتالىعىندا ەلىمىزدىڭ ۇزدىك دارىگەرلەرى جۇمىس ىستەيتىنىن بىلەمىز. اۋرۋحاناعا جاڭادان مامان قابىلداردا قانداي كريتەريلەرگە سۇيەنەسىزدەر؟
– ارينە, ىرىكتەۋ كريتەريلەرى بار. ادەتتە ءبىز جوعارى ساناتتاعى ەڭ تاجىريبەلى دارىگەرلەردى شاقىرامىز. بىراق قازىر جاس دارىگەرلەردى جۇمىسقا الىپ, ولارعا ءوزىمىز ۇيرەتۋ ءۇردىسىن جولعا قويىپ كەلەمىز. ءبىزدىڭ اۋرۋحانادا تاجىريبەلى جانە بىلىكتى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر, ونىڭ ىشىندە باس اريتمولوگ, باس پۋلمونولوگ جانە باس ونكولوگ ماماندارى جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار بىزدە 13 مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە 6 پروفەسسور, 30 مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, 20 MBA, 7 PHD دارەجەسىندەگى مامان بار. ءبىزدىڭ مەكەمە – قازاقستانداعى عىلىمي مارتەبەسى بار جالعىز اۋرۋحانا.
– اۋرۋحانا مەديتسينالىق ۇيىمدارمەن, سونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن مەموراندۋم جاسايدى. بۇل ارىپتەستىك بايلانىستىڭ قانداي وڭ ىقپالى بار؟
– ارينە, مۇنداي مەموراندۋمدار بار. ءبىز استانا, سەمەي جانە قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن مەموراندۋمعا قول قويدىق. بۇل مەموراندۋمداردىڭ ماقساتى – بازامىزداعى ءتۇرلى اسپەكتىدە كلينيكالىق زەرتتەۋلەر, عىلىمي جۇمىستاردى دامىتۋ. مىسالى, ءبىز موا-دا وسى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ كلينيكالىق كافەدرالارىنىڭ فيليالدارىن اشتىق. ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن سوڭ ەڭ ۇزدىك تۇلەكتەردى اۋرۋحاناعا جۇمىسقا قالدىرامىز.
ەلىمىزدە دارىگەر تاپشىلىعى ماسەلەسى وزەكتى بولىپ تۇر. اسىرەسە رەانيماتسيا, گينەكولوگيا سياقتى بەيىندىك مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى قاتتى سەزىلەدى. بىراق ءبىزدىڭ جاعدايدا بارلىق جۇمىس ورنى بوس ەمەس, مامانداردى تارتۋدا ەشقانداي قيىندىق جوق ەكەنىن ايتقىم كەلەدى.
– وسى ورايدا ءوزىڭىز تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز. نەلىكتەن كارديوحيرۋرگيا سالاسىنا اۋىسۋعا شەشىم قابىلدادىڭىز؟
– بالا كەزىمدە اتاقتى كارديوحيرۋرگ ۆ.بۋراكوۆسكيدىڭ «العاشقى قادامدار: كارديوحيرۋرگ جازبالارى» اتتى كىتابى قولىما ءتۇستى. بۇل كىتاپ ماعان قاتتى اسەر ەتتى جانە مەنىڭ ماماندىق تاڭداۋىما سەبەپ بولعان شىعار. سونداي-اق مەنىڭ ۇلكەن اپكەم دارىگەر بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ول دا مەن ءۇشىن ۇلگى بولدى. استانا قالاسىنىڭ مەديتسينا ينستيتۋتىنا ءتۇسۋ كەزىندە «كارديوحيرۋرگيا» ماماندىعى بولعان جوق, وقۋىمدى جالپى حيرۋرگ رەتىندە ءبىتىردىم. ۇزاق ۋاقىت اۋداندىق ەمحانالاردا جۇمىس ىستەدىم. جالپى, ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ جۇرگەندە ەڭبەك جولىمدى سانيتار, مەيىرگەر بولىپ باستادىم, بىراق كارديوحيرۋرگ بولۋ دەگەن بالا ارمانىم مەنەن ۇزاپ كەتپەدى. ءبىر كۇنى كلينيكاداعى كەزەكشىلىكتەن شىققاننان كەيىن ماسكەۋدەگى ا.باكۋلەۆ اتىنداعى جۇرەك-قان تامىرلارى حيرۋرگياسىنىڭ ۇلتتىق مەديتسينالىق زەرتتەۋ ورتالىعىنا بايلانىسقا شىقتىم. دەمالىسىمدا ماسكەۋدەگى وسى ورتالىققا ەمتيحان تاپسىرىپ, وقۋعا ءتۇستىم. ايگىلى كلينيكانىڭ اسپيرانتۋراسىندا 3 جىل وقىدىم جانە كانديداتتىق ديسسەرتاتسيامدى ءساتتى قورعادىم. بۇل جەتىستىككە «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى قول جەتكىزدىم.
– «بولاشاقپەن» ەۋروپادا دا, امەريكادا دا وقۋعا بولادى. ءسىز نەگە رەسەيدى تاڭدادىڭىز؟
– بىرىنشىدەن, سول كەزدە ەلدەردىڭ تاڭداۋى شەكتەۋلى ەدى جانە بۇل نۇسقا مەن ءۇشىن جاقسىراق بولدى. مەنىڭ مىندەتىم – كانديداتتىق ديسسەرتاتسيانى قورعاۋ جانە عىلىمي دارەجە الۋ. ال ن.باكۋلەۆ اتىنداعى جۇرەك-قان تامىرلارى حيرۋرگياسىنىڭ ۇلتتىق مەديتسينالىق زەرتتەۋ ورتالىعى تمد-داعى ەڭ قۋاتتى مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ ءبىرى بولاتىن. شىن مانىندە, قازاقستانداعى جەتەكشى كارديوحيرۋرگتىڭ كوبى باكۋلەۆ ينستيتۋتىنان شىققان.
قازىر ءبىزدىڭ اۋرۋحانادا «بولاشاقتىڭ» 12 تۇلەگى بار. ولار ءارتۇرلى ەلدە وقىدى. مەنىڭ ويىمشا, بۇل ستيپەنديا كوپتەگەن ازاماتقا ءوز سالاسىنىڭ ۇزدىك مامانى بولۋعا مۇمكىندىك بەرىپ كەلەدى.
– قازىرگى ۋاقىتتا اۋرۋحانادا جاۋاپتى قىزمەتتەسىز. بىراق ناۋقاستارعا وپەراتسيا جاساۋعا مۇمكىندىگىڭىز بولا ما؟
– وكىنىشكە قاراي, وپەراتسياعا ۋاقىت مۇلدە جەتىسپەيدى. دەگەنمەن اپتاسىنا 1-2 رەت ۋاقىت تابۋعا تىرىسامىن. سوندىقتان كارديوحيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسىمەن سەنبى كۇندەرى وپەراتسيا جاساي الاتىنداي كەلىسىم بار. جۇمىس كۇندەرى اۋرۋحانا تىزگىنىندە ساقاداي ساي تۇرۋىم كەرەك, ياعني جۇمىسىمنىڭ اكىمشىلىك بولىگىمەن اينالىسامىن. وپەراتسيا جاساۋ مەنىڭ كوڭىلىمنىڭ جۇبانىشى دەپ ايتسام بولادى.
– جىل باسىنان بەرى «قر ءپىب مو كۇندەرى» جوباسى اياسىندا اۋرۋحانا دارىگەرلەرى وبلىستاردى ارالاپ, ءوڭىر تۇرعىندارىنا كومەك كورسەتتى. بۇل جوبانىڭ ماڭىزى قانداي؟
– قر ءپىب مو باسشىسى الەكسەي تسويدىڭ يدەياسىمەن جۇزەگە اسقان بۇل جوبا اۋرۋلاردى الدىن الۋ, دياگنوستيكالاۋ, ەمدەۋ جانە ساۋىقتىرۋ سالاسىندا تاجىريبە الماسۋ, زاماناۋي ادىستەرمەن ءبولىسۋ, سونداي-اق مەديتسينالىق مەكەمەلەرمەن عىلىمي-كلينيكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ سياقتى ماقساتتى كوزدەيدى. اۋرۋحانا دارىگەرلەرى جەرگىلىكتى ءوڭىردىڭ ماماندارىنا كۇردەلى وپەراتسيا جاساۋدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتىپ, تۇرعىندارعا ساپالى دارىگەرلىك كەڭەس بەرىپ كەلەدى. بۇگىنگە دەيىن ءبىزدىڭ اۋرۋحانا دارىگەرلەرى شىمكەنت قالاسىندا, اقمولا, اقتوبە, شقو, اتىراۋ, قوستاناي وبلىستارىندا 83 وپەراتسيا جاساپ, 428 دارىگەرلىك كەڭەس وتكىزىپ, 57 ءدارىس وقىدى. بۇل ءىس مۇنىمەن تۇگەسىلمەي, بىلىكتى دارىگەرلەر قۇرامىمەن بارلىق وبلىستى شارلاۋ جوباسى ءالى دە جالعاسىن تابادى.
– اۋرۋحانادا يادرولىق مەديتسينا ورتالىعى, گەنومدىق زەرتحانا جانە باسقا دا جوعارى يننوۆاتسيالىق ورتالىقتار جۇمىس ىستەيدى. بۇلار اۋرۋحاناعا قانداي ارتىقشىلىقتار بەرەدى؟
– ءبىزدىڭ اۋرۋحانانىڭ ەرەكشەلىگى – كوپسالالىعىندا. ءبىز ءارتۇرلى باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەيمىز. مىسالى, وزىق جوبالارىمىزدىڭ ءبىرى رەتىندە تانىلعان يادرولىق مەديتسينا ورتالىعىنىڭ ءوز بازاسىندا راديوفارمپرەپاراتتاردى سينتەزدەۋدى باستادىق. سونىمەن قاتار اۋرۋحانا تىنىس الۋ ورگاندارىنىڭ پاتولوگياسىن ەمدەۋ سالاسىندا قازاقستاندا بالاماسى جوق رەسپيراتورلىق مەديتسينا ورتالىعىن اشتى. ەڭ باستىسى, ءبىز اۋىر ناۋقاستارعا پراكتيكالىق كومەك كورسەتىپ قانا قويماي, ادىسنامالىق كومەك كورسەتەمىز. اۋرۋلاردى ەمدەۋ حاتتامالارى ازىرلەنۋدە جانە ودان ءارى ەمدەۋ تەحنولوگيالارىن وڭىرلەرگە بەرۋ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل – وتاندىق مەديتسينانى دامىتۋدىڭ تاماشا مۇمكىندىگى. ءبىر مىسال كەلتىرەيىن, بىزدە ديابەتتىك اياق ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. قانت ديابەتىنىڭ اۋىر اسقىنۋى كەزىندە قان تامىرلارىنىڭ انگيوپاتياسى ءجيى داميدى. سونىڭ ىشىندە سوڭعى گانگرەنانىڭ دامۋىمەن اياقتار زارداپ شەگەدى. وڭىرلەردە مۇنداي جاعدايداعى پاتسيەنتتەردىڭ اياعى ءتۇرلى دەڭگەيدە كەسىلەدى. وسى وپەراتسيالاردان كەيىن ادامنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى تومەندەيدى. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – زاماناۋي ادىستەردى قولدانا وتىرىپ, اياقتاردىڭ تىرەك قىزمەتىن مۇمكىندىگىنشە ۇزاق ۋاقىتقا ساقتاۋ. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا, اياعىڭىزدى ساقتايمىز. سونداي-اق سپورتتىق مەديتسينا ورتالىعى, گەپاتولوگيا جانە گاستروەنتەرولوگيا ورتالىعى, اۋتويممۋندىق اۋرۋلار ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنا دا كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. جاقىندا قازاقستان سپورتشىلار وداعىمەن مەموراندۋمعا قول قويدىق. ەندى ەلىمىزدىڭ سپورتشىلارى ءوز دەنساۋلىعىن ءبىزدىڭ بىلىكتى دارىگەرلەرگە تىكەلەي سەنىممەن تابىستاي الادى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
ورىنبەك وتەمۇرات,
«Egemen Qazaqstan»
