كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ

ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى كاسىپ­كەر­لىكتى مەملەكەتتىك قولداۋ جانە قورعاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى نۇربول جاڭا­بە­كوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جانە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» كاسىپكەرلىكتى قول­داۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامالار 2022 جىلدان باستاپ كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ­دىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق جوباسىنا شو­عىر­لاندىرىلعان.

قارجىلاي قولداۋ شارالارى بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسى بولىگىندە مەملەكەت نەسيەلەردى 13,75% سۋبسيديالايدى, ال كاسىپكەرلەر قالالاردا ونىڭ 8%-ىن جانە اۋىلدىق جەرلەردە 7%-ىن تولەيدى.

«قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جانە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» مەملەكەتتىك باع­دار­لامالارى ىسكە اسىرىلا باستاعالى بەرى 95 مىڭ كاسىپكەرلىك جوباعا شامامەن 7 ترلن تەڭگە سۋبسيديالاۋمەن قولداۋ كورسەتىلگەن. كرەديتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا 1,4 ترلن تەڭگە كولەمىندە 57 مىڭ­نان اسا نەسيە قولداۋ تاپقان. سونىمەن قاتار «قىسقا نەسيەلەر» دەپ اتالاتىن شاعىن نەسيەلەۋ قۇرالى دا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.

«ينۆەستيتسيالىق ماقساتتارعا 3 جىلعا 20 ملن تەڭگەگە دەيىن, ال اينالىم كاپيتالىن تولىقتىرۋعا 2 جىل مەرزىمگە 5 ملن تەڭگە بەرىلەدى. بۇگىنگى تاڭدا 255 ملرد تەڭگەگە 38 مىڭنان اسا جوباعا قولداۋ كورسەتىلدى», دەدى ن.جاڭابەكوۆ.

وتەۋسىز نەگىزدەگى مەملەكەتتىك گرانتتار بەرۋ دە تابىستى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. 2012-2023 جىلدار ارالىعىندا كاسىپكەرلەر ءۇشىن 17,6 ملرد تەڭگە سوماسىنا 5 600-دەن اسا گرانت بەرىلدى.

«قارجىلاي قولداۋلاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى دە جوعارى. وسى باعدارلامالار ىسكە اسىرىلا باستالعالى بەرى 120 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى, بيۋدجەتكە 53 ترلن تەڭگەدەن اسا سوماعا سالىق تولەندى, 3,4 ترلن تەڭگەدەن ارتىق سو­ماعا شوب ءونىمى شىعارىلدى», دەپ قورى­تىن­دىلادى ۇەم دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى.

كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ بويىنشا مەملە­كەت­تىك قولداۋ شارالارى اۋىل-اۋداندارداعى كاسىپكەرلەردى دە كەڭىنەن قامتىعان. سونىڭ ءبىر مىسالى – «اۋىل اماناتى» باع­دار­لا­ماسى. اتالعان شارا جونىندە اشم قار­جىلىق قۇرالدار جانە ميكروكرەديت بەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى تۇرار مۇحامەدجانوۆ جان-جاقتى اڭگىمەلەدى.

بيىل «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنا 100 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. ەلىمىز بويىنشا بۇگىنگى تاڭدا 4 600-دەن اسا ءوتىنىم ماقۇلدانىپ, 25 ملرد تەڭگە سوماسىندا نەسيە بەرىلگەن.

«بۇل باعدارلاما بيىل رەسپۋبليكا كولەمىندە العاش رەت ىسكە اسىرىلىپ وتىر. نەسيە نەگىزىنەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە بەرىلىپ جاتىر. سوندىقتان كەپىلگە قوياتىن م ۇلىكتەرى – اۋىلداعى ۇيلەر, جەرلەر. كوپ جاعدايدا وسىنداي اۋىلداعى ۇيلەردىڭ قۇجاتتارى دۇرىس بولمايدى. سول سەبەپتى نەسيەلەردى ماقۇلداۋ مەرزىمدەرى دە سوزىلىپ كەتتى. نەسيەلەردىڭ از بەرىلۋىنىڭ ءبىر سەبەبى – وسى», دەدى ت.مۇحامەدجانوۆ.

سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنا بولىنگەن 100 ملرد تەڭگە بيىل شامامەن 17 مىڭ عانا شاعىن نەسيە بەرۋگە ەسەپتەلگەن. ال 2029 جىلعا دەيىن بۇل باعدارلاماعا 1 ترلن تەڭگەگە دەيىن قارجى ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر.

«كەلەسى جىلعا ءبىز تاعى 100 ملرد تەڭگە ءبولۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. قازىرگى ۋاقىت­تا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ جوباسى ازىر­لەن­دى, سول جوبا اياسىندا 100 ملرد تەڭگە قاراس­تى­رىلىپ وتىر», دەدى ت.مۇحامەدجانوۆ.

قارجىلاي قولداۋ شارالارىمەن قاتار, كاسىپكەرلىكتى قارجىلاي ەمەس قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ بىرقاتار شاراسى دا ءساتتى ىسكە اسىرىلۋدا. بيىلدان باستاپ مينيسترلىك ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋدى كوزدەيتىن «مەن كاسىپكەر» كاسىپكەرلىكتى قارجىلاي ەمەس قولداۋدىڭ جاڭا ءتاسىلىن ەنگىزدى.

 «شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن تەگىن قىزمەتتەر اۋداندىق دەڭگەيدە جانە مونو­قالالاردا كاسىپكەرلىككە قىزمەت كور­سەتۋ ورتالىعىندا وفلاين رەجىمدە ۇسىنى­لا­دى. قالا تۇرعىندارى ءۇشىن قىزمەت ءتيىستى پورتال ارقىلى ونلاين كورسەتىلەدى», دەدى «اتامەكەن» ۇكپ جۇمىسپەن قامتۋ مەن شا­عىن جانە ايەلدەر كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ايدانا توعىزباەۆا.