كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
ۇكىم شىقتى. ورىمدەي قازاق قىزدارىنىڭ سوتتى بولۋى قانداي اۋىر؟ دەسەك تە, قولمەن ىستەگەندى موينىمەن كوتەرۋ دەگەن بار. زاڭ ورتاق. ءجابىر كورگەن قىزعا دا وڭاي سوقپاعانى انىق. ونىڭ ۇستىنە, وقىپ جاتقان وقۋ ورنىنىڭ باسشىلىعى «قۇجاتتارىڭدى جيناپ الىپ, اۋىلىڭا بار» دەپ, قۋىپ جاتقان دا كورىنەدى.
– 1 قىركۇيەكتە انەل دوسىموۆا وقۋىن جالعاستىرادى. قۇلشىنىسى جاقسى. الايدا كوللەدجدىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى مەڭگەرۋشىسى «قۇجاتتارىڭدى جيناپ الىپ, ءوز اۋىلىڭا بار. بىزگە پروبلەما كەرەك ەمەس» دەپتى. وقۋ ورنى باسشىلىعىنىڭ وسى سوزىنە ۋايىمدايمىن. قورعاۋىمداعى قىز بۇل كوللەدجدە ءالى ءبىر جىل, ون اي وقۋى كەرەك. وسى ۋاقىت ىشىندە قىسىم بولماسا ەكەن. ءتورتىنشى بيلىك – باق وكىلدەرى, سىزدەر دە نازارلارىڭىزدا ۇستاساڭىزدار, – دەگەن ادۆوكات سايدا سۇلەيمەنوۆا تاعى ءبىر پروبلەمانىڭ ۇشىن شىعارعانداي بولدى...
سوت وتىرىسى وتە سالا شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى سوت كوللەگياسىنىڭ توراعاسى ءادىل باكينمەن تىلدەستىك. ايتۋىنشا, 5 شىلدە كۇنى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ كامەلەتكە تولماعاندار ىستەرى جونىندەگى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق سوتىندا كامەلەتكە تولماعان اقپانوۆا, تولەۋحانوۆا, وماروۆاعا قاتىستى سوت ۇكىمى شىققان.
– قىزدارعا قاتىستى قىلمىستىق ءىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 293-بابى 2-بولىگىنىڭ 1-تارماعى, قىلمىستىق كودەكستىڭ 194-بابى 2-بولىگىنىڭ 1,2-تارماعى بويىنشا جۇرگىزگەن بولاتىن. ناتيجەسىندە, كۇدىكتى دەپ تانىلعان 2 قىزعا ءۇش جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى, ال ءۇشىنشى قىزعا ءبىر جىلعا باس بوستاندىعىنان شەكتەۋ جازاسى تاعايىندالعان. بىراق سوتتى بولعان تاراپ سوت ۇكىمىنە قاتىستى شاعىمداندى. بۇگىن, 14 تامىز سوت كوللەگياسى ءىستى قايتا قاراپ, ۇكىمدى وزگەرىسسىز قالدىردى. اقپانوۆا جانە تولەۋحانوۆاعا مينيمالدى جازا كەسىلدى. ال وماروۆاعا باس بوستاندىعىنان شەكتەۋ جازاسى كەسىلدى, – دەدى شقو بويىنشا قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى سوت كوللەگياسىنىڭ توراعاسى ءادىل باكين.
سونداي-اق سوت حابارلاماسىندا جابىرلەنۋشىنىڭ پايداسىنا 9 000 000 تەڭگە سوماسىندا مورالدىق زياندى وتەۋ وندىرىلۋگە ءتيىس ەكەن. دەسە دە, جابىرلەنۋشى قىزدىڭ ادۆوكاتى سايدا سۇلەيمەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, زاڭ تالاپتارى تولىق ورىندالماعان كورىنەدى.
– تەرگەۋ كەزىندە بۇزاقىلىققا باسقا دا وقۋ ورنى ستۋدەنتتەرىنىڭ قاتىسى بارى بەلگىلى بولعان. ونىڭ ىشىندە كامەلەتتىك جاسقا تولعان ۇلدار دا بار ەكەن. الايدا ولار كۋاگەر رەتىندە عانا شاقىرىلىپ, ءۇش-اق قىز جاۋاپقا تارتىلدى. ءبىز ءبىرىنشى سوت وتىرىسىندا جەكە قاۋلى شىعارۋدى سۇرادىق. سەبەبى سوتتالعانداردىڭ ءبىرى جابىرلەنۋشىنىڭ ۇيالى تەلەفون الىپ, ءبىر كۇننەن كەيىن قايتارعان. ونىڭ وزىندە قولىنا ەمەس, ءوزى وقىعان كوللەدج قىزمەتكەرىنە بەرگەن. بۇل فاكت بوپسالاۋدى راستايدى. سودان كەيىن تەرگەۋ بارىسىندا اقشا ۇرلانعانى بەلگىلى بولدى. تەرگەۋ جالعاسىن تاپسا, بۇل ماسەلە ءالى دە زەرتتەلەتىن شىعار. جاۋاپسىز سۇراقتار كوپ. ماسەلەن, بەينەجازبانى تاراتقان ادام كامەلەتكە تولماعاندىقتان, ءىس توقتاتىلدى. ەندى بىرىنە شارتتى تۇردە جازا كەسىلدى, بىراق وقۋىن جالعاستىرا بەرمەك. ءبىز ونى وقۋدان شىعارۋدى سۇرادىق. ال قالعانى بوستاندىقتا. ايتا بەرسەك, «ساحنا ارتىندا» قالعان ساتتەر از ەمەس, – دەيدى قورعاۋشى سايدا سۇلەيمەنوۆا.
سونىمەن قاتار وقۋشىلار اراسىندا شۋلى وقيعا بولىپ جاتقاندا ءبىلىم باسقارماسىنىڭ دا قول قۋسىرىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
– وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ي.چەرنىشەۆا جابىرلەنۋشى قىزعا ەشقانداي پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتپەگەن. ساباقتان الىپ كەتۋدى, جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتپەگەن. بىراق باق وكىلدەرىنە كومەك كورسەتتىك دەپ سۇحبات بەرگەن. ەسكەرتە كەتەر جاعداي, تەرگەۋ كەزىندە وسى سوتتالۋشى تاراپ بۇرىندارى باسقا دا قىزدارعا قوقان-لوقى كورسەتكەنى بەلگىلى بولدى. ەگەر سولاردان جاپا شەككەن قىزدار بولسا, قورىقپاي ايتۋلارىنا بولادى. سوت ۇكىمى زاڭدى كۇشىنە ەندى. سوندىقتان دا قورىقپاڭىزدار, باتىل ايتىڭىزدار, – دەپ قوستى ادۆوكات سايدا سۇلەيمەنوۆا.
رەزونانس تۋدىرعان وقيعاعا بايلانىستى سۇراق كوپ. الايدا سوت ۇكىمى شىققان سوڭ دا باق وكىلدەرى اراسىندا ەشقانداي ءباسپاسوز ءماسليحاتى وتكەن جوق. ۇيىمداستىرىلعان جاعدايدا قۇقىق قورعاۋشى تاراپقا سۇراقتىڭ قارشا بورايتىنى بەلگىلى. مىسالى, جابىرلەنۋشى قىزدى زورلاۋ ارەكەتى دە ۇيىمداستىرماق بولىپتى. ارينە, قىز كامەلەتتىك جاسقا تولماعاندىعىن ەسكەرسەك, اسا اۋىر قىلمىسقا جاتار ەدى. ول تۋرالى قىزدىڭ اناسى ايتىپ بەردى.
– سوت وتىرىسىندا قىزىمدى زورلاماق بولعانى بەلگىلى بولدى. ياعني ۇيىمداستىرۋشىلار الدىن الا پاتەر جالداپ, ىشىنە بەينە كامەرا ورناتقان. سودان كەيىن قىزىمدى سوندا شاقىرىپ, كامەلەتتىك جاستاعى ۇل بالالارعا زورلاۋ ارەكەتىن جاساتپاق بولىپتى. وسى جاعىنان دا ءىس قوزعالۋى كەرەك, – دەيدى جابىرلەنۋشى قىزدىڭ اناسى الميرا دوسىموۆا.
پىكىر بىلدىرگەن قىزدىڭ اناسى قيىن ساتتەردە جۇباتۋ ايتىپ, بايلانىستا بولعان حالىققا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. قولداۋ كورسەتكەن قوعامدىق قورعا, قورعاۋىنا العان ادۆوكاتقا انالىق العىسىن جاۋدىردى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
