ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ ەسەپتى كەزەڭدە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى 4,8%-دى قۇراعانىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, ناقتى سەكتور 4,6%-عا, ال قىزمەت كورسەتۋ سالاسى 4,7%-عا جەتتى. نەگىزگى سالالاردىڭ بارلىعىندا وڭ ديناميكا بايقالادى, اسىرەسە قۇرىلىس, ساۋدا, سونداي-اق اقپارات جانە بايلانىس سالالارى ەڭ جوعارى ءوسىمدى كورسەتتى.
نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسۋ قارقىنى 12,4%-دى قۇرادى. ينۆەستيتسيالار اعىنى كولىك جانە قويمالاۋدا – 58%-عا, ءبىلىم بەرۋدە – 24,3%-عا, ساۋدادا – 22,6%-عا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 21,3%-عا, ونەركاسىپتە – 9%-عا, ونىڭ ىشىندە تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە – 8,4%-عا ءوستى.
قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا سىرتقى ساۋدا اينالىمى 4,3%-عا ءوسىپ, $67,2 ملرد-تى قۇرادى. ەكسپورت $38 ملرد-تى, ونىڭ ىشىندە وڭدەلگەن تاۋارلار ەكسپورتى – $12,1 ملرد-تى قۇرادى. تاۋار يمپورتى $29,3 ملرد-قا جەتتى. جالپى, رەسپۋبليكانىڭ وڭ ساۋدا بالانسى $8,7 ملرد-قا تەڭ.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەسەپتى كەزەڭدە مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 10,4 ترلن تەڭگە كىرىس تۇسكەن, جوسپار 98,2%-عا ورىندالعان. اتاپ ايتقاندا, رەسپۋبليكا بيۋدجەتى 6,8 ترلن تەڭگەگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەت 3,5 ترلن تەڭگەگە تولىقتى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك بيۋدجەت شىعىستارى 98,8%-عا, رەسپۋبليكالىق شىعىستار 99,3%-عا, جەرگىلىكتى شىعىستار 98,8%-عا ورىندالدى.
ۇكىمەت باسشىسى وتكەن 7 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان ەكونوميكاسى دامۋىنىڭ وڭ ديناميكاسىنا ناقتى سەكتور ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءوسىم – 3%-دى, ازىق-ت ۇلىك وندىرىسىندە – 4,5%-دى, سۋسىندار وندىرىسىندە – 6,4%-دى قۇرادى. جەڭىل ونەركاسىپ سالاسى – 21%-عا ءوستى. ول توقىما بۇيىمدارى وندىرىسىندەگى 37%-دان استام ءوسىم ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى.
سونىمەن قاتار پلاستماسسا جانە دايىن مەتالل بۇيىمدارىنىڭ ءوندىرىسى – 8%-عا, حيميا ونەركاسىبى – 4,1%-عا ارتتى. ماشينا جاساۋ سالاسى – 29%-عا ءوستى. وعان اۆتوموبيل جاساۋدا – 43%, ەلەكتر جابدىعى وندىرىسىندە – شامامەن 34,5%, لوكوموتيۆتەر مەن ۆاگوندار جاساۋدا – 30% ءوسىم ەسەبىنەن قول جەتكىزىلدى.
سونىمەن قاتار ەسەپتى كەزەڭدە جيھاز ءوندىرىسى – 15%-عا ارتتى. قۇرىلىس سالاسى – 12% تۇراقتى ءوسىم كورسەتتى, 8,5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا ساۋدا شامامەن 10%-عا, بايلانىس – 8%-دان استام جانە كولىك سالاسى 7%-عا ءوستى.
جالپى, 7 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اباي, اقمولا, باتىس قازاقستان, قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى مەن الماتى قالاسىندا بارلىق نەگىزگى ماكروكورسەتكىشتەر بويىنشا ءوسىم بار. ال اتىراۋ, الماتى جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىنىڭ كورسەتكىشتەرى تومەن.
«جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ءوڭىر اكىمدىكتەرى نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ بويىنشا جۇمىستاردى كۇشەيتۋى ءتيىس», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ول مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ورتا مەرزىمدى كەزەڭدە جىل سايىنعى ەكونوميكالىق ءوسىمدى 6% دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرعانىن ەسكە سالدى.
«ەكونوميكانىڭ ءوسۋىن ىنتالاندىرۋ ءۇشىن جۇيەلى تۇردە پارمەندى شارالار قابىلداۋ قاجەت. ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, ءوزىمىزدىڭ وتاندىق ءوندىرىستى ودان ءارى دامىتۋ, ينۆەستيتسيالاردى ارتتىرۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ شارالارىن كۇشەيتۋ كەرەك», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, باعانىڭ ءوسۋىن تەجەۋ دە ۇكىمەتتىڭ باسىم باعىتى بولىپ قالا بەرەدى. وسى جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ رەسپۋبليكاداعى ينفلياتسيا بىرتىندەپ باياۋلادى. قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا ونى 14%-عا دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك تۋدى.
«بۇل رەتتە ءبىزدىڭ الدىمىزدا جىل سوڭىنا دەيىن ينفلياتسيا دەڭگەيىن وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسەگە تومەندەتۋ مىندەتى تۇر. ينفلياتسياعا نەگىزگى ۇلەستى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى جالعاستىرىپ وتىرعانىن ەسكەرە وتىرىپ, الدىن الۋ شارالارىن ۋاقتىلى قابىلداۋ قاجەت. بۇل ءۇشىن بارلىق قاجەتتى مۇمكىندىك بار. ولار ينفلياتسيا دەڭگەيىن باقىلاۋ جانە تومەندەتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنىندە كورسەتىلگەن», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
جيىن بارىسىندا ءاليحان سمايىلوۆ مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاداعى ۇلەسىن تومەندەتۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. وسىلايشا, جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارى اياسىنداعى ءىس-شارالاردى ءتيىستى جول كارتالارىنا سايكەس بۇلجىتپاي ورىنداۋ كەرەك. سونداي-اق جەكەشەلەندىرۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت.
قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر الداعى 3 جىلعا ارنالعان كولەڭكەلى ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارىن جانە بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىن ءىس-شارالاردى ۋاقتىلى ورىنداۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
