ايماقتار • 11 تامىز, 2023

بالىقشىلار نەگە دۇرلىكتى؟

4910 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

تاسوتكەلگە تەلمىرگەن بالىقشىلار «ناپاقامىزدان قاعىلدىق» دەپ دابىل قاقتى. سۋ قويماسىنا اۋ سالاتىن كۇندى اڭساعان الپىستان اسا بالىقشى جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ تىيىم سالعانىنا نارازىلىق ءبىلدىرىپ, باس كوتەردى. ولار بۇل ماسەلەنىڭ جەدەل شەشىلگەنىن قالايدى. كىرىس كوزىنەن ايىرىلدىق دەپ شامدانعان كاسىپ يەلەرى بيلىكتەن ۋاقىتشا بولسا دا كولگە كىرۋگە رۇقسات بەرۋدى تالاپ ەتتى.

بالىقشىلار نەگە دۇرلىكتى؟

بالىق اۋلاپ وتباسىن اسىراپ وتىرعان كاسىپ يەلەرىنىڭ ايتارى, البەتتە, از ەمەس, تابىس­تان قاعىلعان سوڭ ولاردىڭ جاع­دايى ءماز ەمەس. ءبىراز ۋاقىت بۇرىن سالىنعان تىيىمنىڭ سال­دارىنان بالىقشىلار سۋ قوي­­ماسىنا اۋ سالۋدى ارمان­داپ ءجۇر. الايدا ارمانى اقي­قات­قا اينالاتىن كۇننىڭ ساۋلە­سى كورىنبەي تۇر. قىسقاسى, وتكەل جاعالاپ وزەگى تالعان بەس اۋىل­دىڭ بالىقشىلارى تابىسىنان قاققانداردىڭ ارەكەتىنە اشۋ­لى.

تاعدىرى مەن تابىسىن شال­عاي­داعى تاسوتكەل سۋ قويما­سى­مەن بايلانىستىرعان بالىق­شى­لاردىڭ ايتۋىنشا, اتقا­مى­نەر­لەر جاساندى كولدى جالعا العان كاسىپكەرلەرمەن كەلىسە الماعان كورىنەدى. ناتيجەسىندە, كاسىپ يەلەرى جۇمىسسىز قالعان. سوزىنە سەنسەك, كولگە تالاستىڭ كەسىرىن قاتتى سەزىنىپ وتىر.

«ىرگەدەگى تاسوتكەلگە ەركىن كىرەتىن كۇن ازىرگە ەش بايقالماي تۇر. ءدال قازىر ماسەلەمىز شەشى­مىن تاباتىن كۇن تەزىرەك تۋسا دەپ وتىرمىز. الايدا كۇن وتكەن سايىن جاعداي وزگەرىپ, ۋشىعىپ بارادى. بۇگىندە ءبىزدى سۋعا جولاتپايتىن بولىپ الدى. سۋ قوي­ما­سىن ماڭايلاساق, ءبىزدى برا­كونەر سەكىلدى كورەدى. قىس­­قاسى, زارداپ شەگىپ وتىرمىز», دەيدى بالىقشىلاردىڭ ءبىرى قانات جەكسەنباي اشۋعا بۋ­لى­عىپ.

شىنى كەرەك, تاسوتكەلدەن با­­لىق ­اۋل­اپ,­ وتباسىنىڭ ناپاقا­­­­سىن ايىر­عان بالىق­شى­لار­­­دىڭ نازى­نىڭ دا ءجونى بار سياقتى. تاعدىرىن تاسوتكەلگە بايلاعان ولار وتكىر ماسەلەنىڭ وڭىنان شە­شىلگەنىن ماقۇل كورەدى. ال­اي­­دا ساعىزشا سوزىلعان سۋ قوي­ماسىنداعى جاعداي ازىرگە تۇ­­راق­تالاتىنعا ۇقساماي تۇر. وكىنىشتىسى دە – سول.

«مۇندا جۇرگەن جاۋاپ­تى­لاردىڭ ارقايسىسى ءبىر-ءبىر «قۇداي» سياقتى. مىنا شاعىن كولدەن ولار نە ىزدەپ ءجۇر ەكەن؟ سونى تۇسىنە الار ەمەسپىز. ءبارى ءبىز جان باعىپ جۇرگەن وسى كولگە قادالدى دا قالدى عوي. بۇنىڭ ارتىندا كىم تۇرعانىن كىم ءبىل­سىن؟ قالاي بولعان كۇندە دە بيلىك باسىنداعىلار ءبىزدى كولگە كىرگىزۋى كەرەك نەمەسە باسقا ءبىر جايلى جۇمىس تاۋىپ بەرسىن. ءار بالىقشىنىڭ وتباسى بار عوي», دەيدى تاعى ءبىر بالىقشى باتىربەك سادىقوۆ ماسەلەنىڭ مانىسىنە ءۇڭىلىپ.

باتىر تۇسىندە جاۋ كورسە, بالىقشى تۇسىندە اۋ كورەدى. تاڭنىڭ اتىسىنان كول جاعالاپ كۇنەلتۋگە ماشىقتانعان كاسىپ يەلەرى ءۇشىن سۋ قويماسىنان شەتتەتىلۋ تراگەديامەن تەڭ بولىپ تۇرعانى داۋسىز. ويتكەنى ولار بالىق اۋلاۋدى كوپ ادام سەكىلدى حوببي ساناپ وتىرعان جوق, كادىمگى كاسىبى, جۇمىسى دەپ تۇسىنەدى. ادال ەڭبەگىمەن ناپا­قىسىن ايىرىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ جانايقايىنا باس اۋىر­تاتىن كىسى بار ما؟ ازىرگە ونداي ادامدى تابۋ مۇڭ بوپ تۇر.

«بالىق اۋلاپ جان باعىپ جۇر­گەنىمىزگە قىرىق جىل بول­دى عوي. ءبىز ءۇشىن بۇل – كا­دىم­گى جۇمىس. شىنىن ايتۋ كەرەك, ساقتاندىرۋعا قاتىستى تولەم­­ا­قىسىن وتەدىك پە, وتەدىك. سا­لىقتى تولەدىك پە, تولەدىك. ءبارىن تالاپقا سايكەس زاڭ اياسىندا ىستەدىك قوي. ەشقانداي قۇقىق بۇزۋشىلىققا جول بەرگەن ەمەسپىز. مىنا بىزگە: ء«بىر جارىم ايدان كەيىن اشىلادى. زاڭدى تۇردە جۇمىستارىڭدى جالعاستىراسىڭدار دەگەن» ەدى. ەكى اي ءوتىپ كەتتى عوي. كوزدى اشىپ-جۇمعانشا قىركۇيەك ايى كە­­­لىپ جەتەدى. قىسقاسى, ۋاقىت شىركىن زىمىرانداي زىمىراپ ءوتىپ جاتىر», دەيدى بالىق­شى­­لاردىڭ مۇڭىن جەتكىزگەن ايتۋار قويگەلديەۆ.

بۇگىنگى تاڭدا تالاپقا سايكەس بالىقتى قارماقپەن اۋلاۋعا عانا رۇقسات بەرىلىپتى. الايدا كاسىپقوي بالىقشىلار مۇنداي اۋەسقويلىق قاداممەن كۇنەلتكىسى كەلمەيدى. ايتۋىنشا, قارماقپەن بالىق اۋلاۋ تابىس اكەلمەيدى ەكەن. سول ءۇشىن دە ۋاقىتشا بولسا دا كولگە كىرۋگە رۇقسات بەرۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. الايدا جەرگىلىكتى بيلىك سۋ قويماسىن كۇتىپ ۇستاۋعا بەكى­تىلگەن ەكس باسشىمەن ەسەپ ايى­رىسپايىنشا, ماسەلەنى شە­شۋ مۇمكىن ەمەس دەگەندى تۇس­­پالدايدى. ايتۋىنشا, كا­سىپ­­كەر كولگە كۇتىم جاساماي, با­لىقتى كوبەيتۋدى نازار­دان تىس قالدىرعان سىڭاي­لى. ايت­كەن­مەن, وسىنداي ءىرىلى-ۇساق­تى ماسەلەلەر بالىق­شى­لار­دىڭ شامىنا ءتيىپ تۇر.

اۋدان اكىمى باقىتجان جانىبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, وب­لىس­تىق سوتتا جەڭىلگەن تاراپ جوعارعى سوتقا شاعىمدانىپ, كاسساتسياعا بەرگەن كورىنەدى. سوندىقتان ماسەلەنىڭ ناقتى قاشان تولىقتاي شەشىلەتىنى ازىرگە بەلگىسىز سياقتى.

اۋدان اكىمىنىڭ ءسوزى «ناقتى ۋاقىت­تى ايتا المايمىن. ويت­كەنى مۇندا جۇمىس تەك زاڭ ايا­سىن­­دا جۇرگىزىلەدى», دەگەنگە سايا­دى.

مەملەكەت مەنشىگىندەگى سۋ قويماسىنىڭ تىزگىنىن الداعى ۋاقىتتا كىم قولعا ۇستايتىنى ازىرگە بەلگىسىز بولىپ تۇر. جال­عا العان كاسىپكەر مەن جەر­گى­لىك­تى بيلىك اراسىنداعى ماسە­لە تولىققاندى شەشىمىن تاپ­پايىن­شا, كولگە قاتىستى كونكۋرس جاريالانبايدى. سوعان قا­راعاندا بالىقشىلار كوتەر­گەن ماسەلە جۋىق ارادا وڭىنان شەشىلە قويمايتىن سياقتى. ال ۋاقىت كاسىپ يەلەرى ايتقانداي زىمىراپ ءوتىپ جاتىر...

 

جامبىل وبلىسى,

شۋ اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار