«تەرەزەمدى ۇرماڭدارشى, تامشىلار»

قازاق ەستراداسىنا جاڭا ءبىر لەپپەن كەلگەن تريو – «ابك». العاشقى «ۇشتىك» كەزىندە تاراپ كەتكەنىمەن, سول جىلداردا ترەندكە اينالعان اندەرى ءالى دە جۇرتتىڭ جادىنان وشكەن جوق. سەبەبى ادەمى ءاننىڭ عۇمىرى قاشاندا ۇزاق. ال «ابك» قازاق مەلومەندەرىنىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىراتىن تالاي ءاندى شىرقادى...

ايگىلى توپتىڭ ورىنداۋىندا ەلدىڭ جۇرەگىنە جەتكەن عاجاپ ءان جيىرما جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن شىن مانىندە حيتكە اينالعانىنا ەشكىمنىڭ تالاسى جوق. ديسكى مەن فلەشكانىڭ ءداۋىرى تۋماي تۇرعان ۋاقىت, ياعني اۆتوكولىك اتاۋلىدا كاسسەتا تولىپ تۇراتىن. سول كەزدە ەسكى ماگنيتافوننان «تەرەزەمدى ۇرماڭدارشى, تامشىلار» ءانى ءجيى شىرقالاتىن. مۋزىكانىڭ قۇدىرەتى دە سول شىعار, باياۋ ىرعاقتى ءاننىڭ ءماتىنى مەن اۋەنى تىڭدارمانىن بىردەن وزىنە باۋراپ الاتىن.

ءاننىڭ ءماتىنى راسىندا دا ادام بالاسىنىڭ كوڭىل اۋانىن استان-كەستەن ەتەتىنى داۋسىز. تىڭداپ وتىرىپ, ليريكالىق تۋىندىنىڭ سارقىلماس ساعىنىشپەن استاسىپ جاتاتىنىن بىردەن اڭعاراسىڭ. ال ء«وز جۇرەگىڭ ءوز كەۋدەڭە سىيماستان, ۇيىقتاي الماي شىقتىڭ با الدە ساعىنىپ» دەپ كەلەتىن ەكى تارماقتان الىستاعى عاشىقتىڭ ءۇنىن بىردەن ەستيتىنىڭ تاعى راس. عاشىقتىق عازالدىڭ ءون بويىنداعى تەرەڭ مازمۇن اۋەنگە ءسوز جازىلماعانىن, كادىمگى ولەڭگە ءان جازىلعانىن اڭعار­تىپ تۇراتىنداي كورىنەتىن.

ەلۋ جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن جازىلعان ءان ءالى كۇنگە دەيىن ءتۇرلى ءىس-شارادا شىرقالىپ جاتادى. ارينە, ءارتۇرلى انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا. سان ءتۇرلى داۋىس پەن ءار الۋان بوياۋ بىردەن اڭعارىلادى.

كەيبىر انشىلەر ۋاقىتتىڭ اعىمىنا ساي شىعار­مانىڭ ورىندالۋىنا جاڭاشا ءبىر ەلەمەنتتەر قوس­قانىمەن, بىزگە بايىرعى ءۇن, ەسكى ريتم ىستىق كورىنەدى دە تۇرادى. ويتكەنى تۋىندىدا ءومىر بار. سونىسىمەن دە ادامدى وزىنە تارتاتىن ماگنيتى شىعار... اقىن مەن كومپوزيتوردىڭ جان الەمىندەگى نوستالگيانىڭ ۇيلەسىمى تىڭدارمانعا بىردەن سەزىلەدى. سونىسىمەن شىنايى كورىنەدى.

«كىرپىگىمنەن, كىرپىگىمنەن تۋلاپ

جاتتى تامشىلار,

ءباز بىرەۋلەر بۇعان ءسىرا تاڭ شىعار, تاڭ شىعار.

سەنى اڭساعان, سەنى اڭساعان, كوڭىلىمدە ەرىگەن,

اڭساۋلاردىڭ مونشاعى دا بار شىعار, بار شىعار.

تەرەزەمدى ۇرماڭدارشى, تامشىلار.

ىزدەيسىڭ سەن, ىزدەپ ءجۇرسىڭ سابىلا,

جانارىڭنان ارمان وتى جاعىلار.

ءوز جۇرەگىڭ ءوز كەۋدەڭە سىيماستان,

ۇيىقتاي الماي شىقتىڭ با الدە ساعىنىپ؟» دەپ كەلەتىن جولدار راسىندا دا ادام جانىنىڭ ەمشىسىندەي كورىنەتىنى بار.

دەرەكتەرگە كوز جۇگىرتسەك, كومپوزيتور احماديار ەسمۇقانوۆ ءاننىڭ ءماتىنىن وتەگەن كۇمىسباەۆتىڭ «اق مونشاق» اتتى جىر جيناعىنان الىپتى. ءبىراز ۋاقىت كەۋدەسىن كەرنەگەن شىعارماعا ءماتىن تاپ­قاندا كومپوزيتور توبەسى كوككە ەكى ەلى جەتكەندەي قۋانعان ەكەن. باق-تا جازىلعان مالىمەتتەرگە زەر سالساق, اقىن جازعان ولەڭنىڭ اتاۋى «يۋنوست» مەيمانحاناسىنداعى جاڭبىرلى ءتۇن» دەپ اتالعان. كومپوزيتور ونى «تامشىلار» دەپ وزگەرتىپتى.

ءاننىڭ ولمەيتىن تۋىندىعا اينالۋى ءۇشىن كومپوزيتور ىزدەنىستىڭ ىزىنە تۇسكەنى ءجون-اق. احماديار ەسمۇقانوۆتىڭ الدەكىمدەرگە تاپسىرىس بەرمەي, ىزدەنگەنى, اقىرى ىزدەگەنىن تاپقانى راسىندا دا تالاي انشىگە ۇلگى ەكەنىنە كۇمان جوق.

«اڭساۋلاردىڭ مونشاعى دا بار شىعار, تەرەزەمدى ۇرماڭدارشى, تامشىلار»... اقىندا قيال مەن قيسىن بولماسا, ولەڭنىڭ تۇپكى مازمۇنى قايدان اشىلسىن؟ مۇنداعى «اڭساۋلاردىڭ مونشاعى دا», «تەرەزەنى ۇرعان تامشىلار دا» جانارعا كەپتەلگەن تۇيىرشىكتەي ساعىنىش تامشىسىن ەرىكسىز ەسكە تۇسىرەتىنى اقيقات...

زىمىرانداي زۋلاعان جىلدار جىلىستاي بەرەدى. الايدا شىن ونەر قانشا ۋاقىت وتسە دە ولمەيتىنى انىق. ءبىر ەمەس, بىرنەشە بۋىننىڭ سۇيىكتى انىنە اينالعان «تامشىلار» قاي كەزدە دە تىڭدارماننىڭ, ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ جۇرەگىنەن وشپەيتىنى داۋسىز. ويتكەنى سارقىلماس ساعىنىشتان دۇنيەگە كەلگەن تاماشا تۋىندى كەز كەلگەن ادامنىڭ بويىنداعى نوستالگيالىق ساتتەر مەن سەزىمنىڭ شوعىن ۇرلەي تۇسەدى. رەترو ءاننىڭ ءبىر قۇدىرەتى دە سوندا جاتقان شىعار دەپ پايىمدايمىز. كىم ءبىلسىن, راسىندا دا سولاي بولار...