مەديتسينا • 31 شىلدە, 2023

مەديتسينالىق كومەكتىڭ مۇمكىندىگى ارتتى

296 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جۇمىستىڭ تيىمدىلىگى نەگىزىنەن مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋ دەڭگەيىنەن بايقالادى. تيىسىنشە, بۇل سالاعا قاتىستى ازاماتتار تاراپىنان قويىلاتىن تالاپ-تىلەك تە تولاستامايدى. سوندىقتان كوپشىلىكتىڭ ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن اتالعان قىزمەتتى كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا بارىنشا كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر.

مەديتسينالىق كومەكتىڭ مۇمكىندىگى ارتتى

بۇل رەتتە دەنساۋلىق ساق­تاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ۆياچەسلاۆ دۋد­نيك مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىم­داستىرۋ تۋرالى كەڭىنەن مالىمەت بەردى. ونىڭ ايتۋىن­شا, حالىققا 3 مىڭنان اسا امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق جانە 800-دەن اسا اۋرۋحانا ۇيى­مى مەديتسينالىق كومەك كور­­سە­تە­دى. بيىل ءبىرىنشى توق­­ساننىڭ قورىتىندىسى بو­يىن­شا ازاماتتار ەمحانالار­دا 300 ملن-نان اسا رەت قا­رال­عان. ستاتسيونارلاردا 800 مىڭ ادام, ونىڭ ىشىندە شۇ­عىل تۇردە 490 مىڭ ادام ەمدەلدى. 4,5 مىڭ تۇرعىن جو­عا­رى مامانداندىرىلعان مەدي­تسينالىق كومەك الدى, 250 مىڭ­نان اسا وپەراتسيا جاسال­دى. وسى كەزەڭدە ەلدە 96 مىڭ­نان اسا نارەستە دۇنيەگە كەلدى. ال كۇن­دىزگى ستاتسيونارلاردا 375 مىڭ ادام ەمدەلدى. جەدەل مە­ديتسينالىق كومەك قىز­مەتى شامامەن 1 ملن 900 مىڭ شا­قىرۋعا قىزمەت كورسەتتى. جال­پى, حالىققا قولجەتىمدى جو­عا­رى ما­مانداندىرىلعان مەدي­تسي­نالىق كومەكتىڭ 80 ءتۇرى بار.

بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە 270 مىڭنان اسا ادام جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە 79 مىڭ دارىگەر, 190 مىڭ ورتاشا مەديتسينا قىزمەتكەرى بار. جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن 1,5 مىڭ كوشپەلى جەدەل مەديتسينالىق كومەك بريگاداسى جۇمىس ىستەيدى. تاۋلىگىنە جمك بريگادالارى 22 مىڭنان اسا شاقىرۋعا قىزمەت كورسەتەدى. مەديتسينالىق اۆيا­تسيامەن 500 پاتسيەنت تاسىمالداندى, قاشىقتان 760  مىڭ مە­ديتسينالىق قىزمەت كور­سە­تىل­دى.

«دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى – با­لا­لار­دىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ. قازىر جۇكتى ايەلدەردىڭ 82%-ى پەريناتالدىق ۋلترا­دى­بىستىق سكرينينگپەن قامتىلعان. 5 جاسقا دەيىنگى بالالارى بار وتباسىلار – يۋنيسەف بالالار قورىنىڭ ۇسىنىستارىنا سايكەس پاتروناجدىق باقىلاۋدا. بۇل رەتتە جاسىنا تولماعان بالا­لار­دىڭ 93%-ى پاتروناجبەن قامتىلعان. مينيسترلىكتىڭ باس­تا­ماسىمەن ەلىمىزدە 13 پەري­نا­تالدىق ورتالىق سالۋ جوس­پارلانىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا 240 بوساندىرۋ ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە 37 ءۇشىنشى دەڭگەيدەگى پەريناتالدىق ور­تالىق جانە 3 اكۋشەرلىك رەس­پۋب­ليكالىق ورتالىق بار. امبۋ­­لاتورلىق دەڭگەيدە اكۋ­­شەر­لىك-گينەكولوگيالىق كو­­مەكتى 810 ايەلدەر كونسۋل­تاتسياسى كورسەتەدى. جۇكتى ايەل­دەردىڭ 99%-ى – مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ باقى­لاۋىن­دا, ولاردىڭ 90%-ى ەرتە باقى­لاۋمەن قامتىلعان», دەدى ۆ.دۋدنيك.

سونىمەن قاتار ەلىمىزدە جىل سايىن ەڭ كوپ تارالعان اۋرۋ­­لاردى ەرتە انىقتاۋ ءۇشىن تۇر­عىندارعا سكرينينگ جۇرگى­زى­لەدى ەكەن. ماسەلەن, بيىل ءبى­رىن­شى توقساننىڭ وزىندە 3 ملن-نان اسا ادام سكرينينگتەن ءوتتى. اۋرۋدىڭ ەرتە بەلگىلەرى بار 94 مىڭ ادام انىقتالدى.

«قاتەرلى ىسىك ستاتيستيكاسى تىم جوعارى. ماسەلەن, قا­زاقستاندا جىل سايىن 37 مىڭنان اسا ادام قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنا شالدىعادى, 14 مىڭنان اسا ادام قايتىس بولادى. بۇگىنگى تاڭدا وسىنداي دياگنوزبەن 200 مىڭ پاتسيەنت ەسەپتە تۇر. بۇل رەتتە ناۋقاستاردىڭ 55%-ى – ەڭبەككە قابىلەتتى جاستا. ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ قۇرىلىمىندا ءبىرىنشى ورىندا – ءسۇت بەزى وبىرى, ەكىنشى ورىندا وكپە وبىرى تۇر. ەل­دەگى ونكولوگيالىق اۋرۋلارى بار ناۋقاستاردىڭ 29%-ى نولدىك جانە ەرتە ساتىسىندا انىقتالادى, بۇل مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنىڭ جاقسارعانىن كورسەتەدى. ونكولوگيامەن اۋى­راتىن ناۋقاستارعا مەدي­تسي­نالىق كومەك كورسەتۋدىڭ بەكى­تىلگەن ستاندارتى دا وسى ماق­سات­تارعا باعىتتالعان. مەم­لە­كەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستاندا ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەس جونىندەگى 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپاردىڭ جوباسى ازىرلەندى, ول 5 باعىتتان تۇرادى. بۇل با­عىتتاردىڭ قاتارىنا پروفيلاكتيكا, ەرتە دياگنوستيكا, مامانداندىرىلعان ەمدەۋدى دامىتۋ, پاللياتيۆتىك كومەك جانە وڭالتۋ, سونداي-اق كادرلىق الەۋەت پەن عىلىمدى دامىتۋ جاتادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيستر­لىگى اۋىل تۇرعىندارىن دا نازاردان تىس قالدىرمايدى. سپي­كەردىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ەلى­مىزدە پروفيلاكتيكالىق دياگ­نوستيكا مەن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ كەڭ سپەكترىن ۇسى­­ناتىن 150 جىلجىمالى مە­­­ديتسينالىق كەشەن جۇمىس ىس­تەي­دى. بۇل 500-گە جۋىق ەلدى مە­كەندى قامتيدى. وسىعان دەيىن اۋىل-ايماقتان 748 مىڭ ادام تەكسەرىلدى. سونداي-اق بيىل ءساۋىر ايىندا 112 ەلدى مە­كەندى قامتيتىن «سالاماتتى قا­زاقستان» مەديتسينالىق پويى­زى ىسكە قوسىلدى.

مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىم­­داستىرۋ باعىتىندا جاس­تار­دىڭ رەپرودۋكتيۆتى دەنساۋ­لىعىن قورعاۋدىڭ دا ما­ڭىزى زور. بۇل تۇرعىدا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى انالار دەن­­ساۋلىعىن قورعاۋ باسقار­ما­­سىنىڭ باسشىسى شاكيزات حالىقوۆا ايتىپ بەردى.

«بيىل مەملەكەت باس­شى­­سىنىڭ تاپسىرماسى بو­يىن­شا مينيسترلىك انا مەن بالا دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا با­عىت­تال­عان ء«اربىر ايەل – ءاربىر بالا» اتتى تۇجىرىمدامانىڭ جوباسى ازىرلەندى. بۇل جوبانى ازىرلەۋگە ەلى­مىزدىڭ بى­لىك­­تى ماماندارىمەن قاتار, جوو-لاردىڭ پروفەسسورلارى قا­تىس­تى. ناتيجەسىندە جوبا­نىڭ ءارى قاراي ورىندالۋىن قام­تاماسىز ەتۋ باعىتىندا ءىس-جوسپارلار كەشەنى جاسالدى. وسى ءىس-جوسپارلار كەشەنىندە نە­كەگە تۇرماعان بولاشاق وت­با­­سىنىڭ دەنساۋلىق پاسپورتىن ەنگىزۋ جوباسى ازىرلەندى. بۇل جوبانىڭ اياسىندا نەكەگە تۇرماس بۇرىن قىزدار مەن جىگىت­تەردى پروفيلاكتيكالىق تەك­سەرۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل بولا­شاقتا ءاربىر جاستىڭ رە­پرو­دۋكتيۆتىك, سوماتيكالىق, گەنەتيكالىق ساۋلىعىن ساقتاۋ ماڭىزدى ەكەنىن, ياعني دەنى ساۋ ۇرپاق دەنى ساۋ ۇلتتىڭ كەپىلدىگى ەكەنىن كورسەتەدى. جوبا اياسىندا ۇسىنىلاتىن ۇسىنىس – مىندەتتى تۇردە تەكسەرىلۋ ەمەس. ءاربىر جاس جۇپ نەكەگە تۇر­ماس بۇرىن ەرىكتى تۇردە وزدە­رى وسىنداي تەكسەرۋدەن ءوتىپ, ءوزى­نىڭ دەنساۋلىعى تۋرالى تو­لىق اقپاراتتى الا الادى. بۇل اقپاراتتىڭ ناتيجەسى بويىنشا تۇجىرىمداما قىز بالانىڭ نەمەسە ەر ازاماتتىڭ ءوز قولىنا بەرىلەدى. ول مىندەتتى تۇردە نە­كەنى ءارى قاراي جالعاستىرماۋ كەرەك دەگەن تۇجىرىمداما ەمەس, نەكەگە تۇرۋعا تىيىم سالىنبايدى. تاعى دا ايتا كەتەيىن, مۇنىڭ باستى ماقساتى – وتباسىن قۇرماي تۇرىپ جاستاردىڭ ءوز دەنساۋلىعى تۋرالى تولىق اقپاراتتى الۋى. ەگەر قانداي دا ءبىر دەرت انىقتالعان جاعدايدا, تولىق ەمدەلۋدەن ءوتىپ, جوسپارلى جۇكتىلىككە دايىندالۋى ءۇشىن كوزدەلىپ وتىرعان جوبا», دەدى باسقارما باسشىسى.

جوبانىڭ مازمۇنىمەن دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيس­ترلىگىنىڭ سايتىنان تانىسۋعا بولادى. سونىمەن قاتار اتالعان جوبا باسقا مەملەكەتتىك ورگاندارعا كەلىسۋ ءۇشىن جولداندى جانە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار