كارى اعاشتاردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن كەسىپ, ولاردىڭ ورنىن جاس كوشەتتەرمەن تولتىرۋ ماقساتىندا بەس جىلدىق باعدارلاما قابىلدانعان. وتكەن جىلى 5 مىڭ اپاتتى اعاش كەسىلىپ, ونىڭ ورنىنا 50 مىڭ كوشەت ەگىلىپتى. جاسىل ەكونوميكا باسقارماسىنداعىلار اپاتتى جاعدايدى بولدىرماس ءۇشىن بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى جالعاستىرا بەرمەك.
– جوسپار بويىنشا بيىل 16 925 اپاتتى اعاش كەسىلىپ, ونىڭ ورنىنا 160 مىڭنان اسا كوشەت ەگىلەدى. كارى جانە قۋراعان اعاشتار – زيانكەستەردىڭ وشاعى. ەگىلگەن ءاربىر اعاش قالانىڭ جاسىل ەكپەلەرىنىڭ بىرىڭعاي تىزىلىمىنە ەنگىزىلەدى. قالالىق جاسىل كەڭىستىك ءتىزىمى جۇيەسى نەگىزىندە اعاشتاردىڭ تۇرلەرى, ءتۇر قۇرامى, اۋماق كولەمى, جاعدايى جانە ورنالاسۋى تۋرالى دەرەكتەر ۇنەمى جاڭارىپ وتىرادى. كەيىنگى جىلدارى اعاشتارعا زيان كەلتىرەتىن ينۆازيتسيالىق زيانكەستەر بەلەڭ العان. وسىعان وراي اعاشتار مەن بۇتالاردى قورعاۋ جانە جاقسارتۋ شارالارى قابىلداندى. كوگالداردى زيانكەستەردەن قورعاۋ ءۇشىن بيولوگيالىق ونىمدەر كەشەنى جانە فەرومون تۇزاقتارىنىڭ بيولوگيالىق اگەنتتەرى قولدانىلىپ كەلەدى. جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە جاسىل جەلەكتەردىڭ زاقىمدانۋ دەڭگەيى 70-85%-دان 30-35%-عا دەيىن تومەندەپ, كەي جەرلەردە ورنالاسۋ اۋماعىنا بايلانىستى اۋرۋدىڭ ءىزى دە قالماعان, – دەيدى الماتى قالاسى ەكولوگيا جانە قورشاعان ورتا باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى نۇرلان قۇتتىباەۆ.
اعاشتىڭ اپاتتىلىعىن انىقتاۋعا ينستيتۋتتاردىڭ عىلىمي قىزمەتكەرلەرى, قالا تۇرعىندارى تارتىلىپ, مۇقيات تالداۋ جاسالادى. ويتكەنى قۋراعان اعاشتار عانا اپاتتى جاعدايدا ەمەس. ىشكى وزەگى زاقىمدانعان اعاشتى كوزبەن انىقتاۋ تىپتەن قيىن. قازاق وسىمدىك قورعاۋ عزي دەكوراتيۆتى وسىمدىكتەردى بيولوگيالىق قورعاۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇرجان مۇحاماديەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءۇشىن ارنايى قۇرىلعى بار. ونىڭ كومەگىمەن ءسىز اعاشتىڭ ءدىڭىن بۇرعىلاپ, شىرىكتىڭ بار-جوعىن بىلە الاسىز.
– ءبىزدىڭ قالاداعى كوپتەگەن اعاش ەسكى, سوندىقتان جاسىل قوردى ۇنەمى جاڭارتىپ وتىرۋ قاجەت. ارنايى بۇرعىلاۋدان كەيىن ءبىز اعاشتان باكتەريولوگيالىق ەگىس الىپ, زەرتتەۋدەن كەيىن قورىتىندى شىعارامىز. ءار جىلى شامامەن 200-300 جاسىل جەلەكتى تەكسەرەمىز. جىل سايىن اپاتتى اعاشتار سانى ارتىپ وتىرادى. ولاردىڭ ورنىن تولتىرىپ وتىرۋ ماڭىزدى, – دەيدى عالىم.
قازىرگى ۋاقىتتا الماتى قالاسىنىڭ اۋماعىندا اپاتتى اعاشتاردى كەسۋگە 35-تەن اسا تەحنيكا مەن 180 مامان جۇمىلعان. جۇمىستار جاسىل جەلەكتەردى كۇتىپ ۇستاۋ تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ جۇرگىزىلمەك. جاقىن ماڭداعى ۇيلەردىڭ تۇرعىندارىنا جاسىل جەلەكتەردى كەسۋدىڭ باستالعانى تۋرالى الدىن الا حابارلانادى. وعان دەيىن ارنايى بەلگىلەر ورناتىلىپ, اۋماقتار قورشالادى.
