«تۇركى وشاقتارى» قوعامدىق ۇيىمى 1912 جىلى قۇرىلىپ, سودان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ماقساتى – تۇركى تەكتەس حالىقتاردىڭ بىرلىگىن ساقتاپ, ولاردىڭ رۋحانياتى مەن مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋ. نەگىزىنەن ۇيىم مۇشەلەرى – زەينەتكەرلەر. ولاردىڭ اراسىندا بۇرىن مەملەكەتتىك قىزمەت اتقارعان قوعام قايراتكەرلەرى, پەداگوگتەر, ينجەنەرلەر, اسكەري ازاماتتار, قىسقاسى, بارلىق سالانىڭ ماماندارى بار. كەزدەسۋدە اۋدارماشىلىق قىزمەتتى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ كەڭەسشىسى راحىمبەك جولاەۆ ساتىمەن اتقاردى.
الىستان ات ارىتىپ كەلگەن قوناقتاردى جىلى قارسى العان «قازاق گازەتتەرى» جشس باس ديرەكتورى, اكادەميك ديحان قامزابەك ۇلى سەرىكتەستىكتىڭ قىزمەتى مەن عاسىردان استام تاريحى بار «Egemen Qazaqstan» مەن «كازاحستانسكايا پراۆدا» باسىلىمدارى تۋرالى كەڭىرەك ماعلۇمات بەردى.
– «Egemen Qazaqstan» – ەلىمىزدەگى باس گازەت. باسىلىم تاريحى 1919 جىلدان باستالادى. وسىدان ءتورت جىل بۇرىن ءجۇز جىلدىعىن اتاپ وتتىك. بۇل گازەتتى باسقارعان ازاماتتاردىڭ ءبىرازى وتىزىنشى جىلدارداعى قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى بولدى. بيىلدان باستاپ «قازاق گازەتتەرى» بولىپ قۇرىلىپ, وعان ەلىمىزدە شىعاتىن 12 گازەت-جۋرنال بىرىكتىرىلدى. ءبىز تۇركيا ەلىمەن وتە جاقىن بايلانىستامىز. ودان ءارى دە تىعىز بايلانىستا بولعىمىز كەلەدى. ءتۇبىمىز ءبىر جۇرتپىز. تۇركيانىڭ مەديا سالاسىنداعى تاجىريبەسى, سول سالادا قىزمەت ىستەيتىن مامانداردىڭ ىزدەنىستەرى بىزگە قاجەت. قازىر ءبىزدىڭ جۋرناليستەر, اسىرەسە جاس جۋرناليستەر تۇركياعا بارىپ, تاجىريبە ۇيرەنگىسى كەلەدى, – دەدى باس ديرەكتور.
ودان كەيىن ءسوز العان «تۇركى وشاقتارى» قوعامدىق ۇيىمى انتاليا فيليالىنىڭ توراعاسى ابدۋللا كويسار ىزگى ءىلتيپات كورسەتكەن باسىلىم باسشىلىعىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, ءبىزدىڭ ەلدەن العان اسەرىمەن ءبولىستى.
– قازاق حالقى جەتپىس جىلدان اسا ۋاقىت كەڭەس وداعىنىڭ قۇرامىندا بولعانىمەن, ۇلتتىق بولمىسى مەن سالت-ءداستۇرىن, مادەنيەتىن جوعالتىپ الماعان. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى كەيىنگى وتىز جىلداعى جەتكەن جەتىستىكتەرىڭىزگە كوڭىلىمىز تولادى. ونى ءوزىمىز كوزىمىزبەن كورىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – الەمنىڭ قاي جەرىندە تۇركى جۇرتى بار, سولارمەن جاقىن ارالاسىپ, ادەبيەتىمىزدى, مادەنيەتىمىزدى دارىپتەۋ. قازاق ەلىندەگى ۇلتتىق يدەيانى مۇرات تۇتقان الاش ازاماتتارى تۋرالى كوپ ەستىدىم. ءبىز تۇرىكتەردىڭ الاش-ورداشىلارىمىز. قىسقاسى, جەر بەتىندەگى تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگىن قالاي قالىپتاستىرامىز دەگەن يدەيانىڭ جولىندا جۇرگەن ازاماتتارمىز, – دەدى ول.
كەزدەسۋدە قوناقتار ەكى ەلدىڭ تاريحى مەن رۋحانياتى, ادەبيەتى, مادەنيەتى تاقىرىبىندا ءسوز قوزعاپ, ەركىن اڭگىمە ءوربىتتى. اۋدارما ماسەلەسى تۋرالى جاقسى ويلار ايتىلدى. قازاق زيالىلارى جايىنداعى كوپتەگەن تىڭ دەرەككە قانىقتى.
«استاناداعى «بايتەرەككە» شىعىپ, قولىمىزدى قويىپ, تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگىنە قىزمەت ىستەيمىز دەپ انت بەردىك. بىراق ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ ءتىلىمىزدى قينالىپ تۇسىنەمىز. وسى كەدەرگىنى قالاي جويامىز؟ الدە ءبىر-بىرىمىزگە ءجيى كەلىپ, جاقىن ارالاسۋىمىز كەرەك پە؟» دەگەن قوناق ساۋالىنا ديحان قامزابەك ۇلى: «بۇگىن ءبىر-ءبىرىمىزدى ءتۇسىنىپ وتىرمىز. الايدا ءبىز ءبىر-ءبىرىمىزدى جاقىن ءتۇسىنۋىمىز ءۇشىن ايتۋلى تۇلعالارىمىزدى تانىتىپ, ەكى حالىققا ورتاق دۇنيەلەردى كوپ ناسيحاتتاۋىمىز كەرەك», دەپ جاۋاپ بەردى.
سونداي-اق كەزدەسۋ بارىسىندا ابدۋللا كويسار بيىل تۇركيادا بولعان جەر سىلكىنىسىنە ۇلكەن قولداۋ كورسەتكەن قازاق حالقىنا ريزاشىلىعىن جەتكىزدى. «تۇرىك وشاقتارى» قازاق كلاسسيكالىق ادەبيەتىن تۇرىك تىلىنە اۋدارۋعا اتسالىساتىنىن مالىمدەدى.
