مەن ويشا كوكجيەك اسىپ شارىقتاپ كەتەمىن شىعىپ كەلە جاتقان كۇنگە ۇمىتپەن جەتەمىن.
ء(ال-فارابي)
جاسىل كوككە شوق جۇلدىزدار قاداپتى, قارا ءتۇندى, جارىق كۇندى جاراتتى.
ء(جۇسىپ بالاساعۇن).
قۇپيا سىرعا تولى اسپان تۇڭعيىعىنا ۇمىتپەن دە, قاۋىپپەن دە كاراماعان ادام بولماعان شىعار. سول اسپان الەمىنە ەرەكشە ۇڭىلە بىلگەن, تىرشىلىگىن سونىمەن بايلانىستىرعان حالىق مىڭعىرعان مال وسىرگەن كوشپەلى ەل. قىستاۋداعى قويدىڭ كۇزەتى, يت-قۇستان امانداۋ ءۇشىن ءتۇنى بويى جىلقى باققان ازامات عاسىرلار بويى ءوزىنىڭ اسپان الەمى تۋرالى تانىمىن جىرداي قىلىپ كەلەسى بۋىنعا جەتكىزىپ وتىرعان. ءبىر عانا جەتى قاراقشى تۋرالى اڭىز, ولاردىڭ ۇركەردىڭ قىزىن ۇرلاپ الىپ, ەندى تەمىرقازىققا ارقاندالعان اق بوز ات پەن كوك بوز اتتى قۋا كەتۋ ءۇشىن اڭدۋى, تاڭ اتىپ قالىپ, اتتاردى قولعا تۇسىرە الماۋى تۋرالى ادەمى ەرتەگى كىمدى ۇيىتپاعان. مۇنداي تاماشا اڭىز قازاقتان باسقا ەش حالىقتا جوق. وسى جەردە تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جاي, ەگەر جەتى قاراقشى ارقانداۋلى ەكى اتتى «ەكى جۇلدىزدى» ۇرلاسا اقىر زامان بولادى دەپ تۇسىنەدى حالىق. بۇل دا ءبىر بولاشاقتى مەڭزەگەن تەرەڭ تۇسىنىك بولسا كەرەك.
اتتەڭ, وسىنداي اسپان الەمى تۋرالى عاجايىپ تۇسىنىك تۋدىرعان حالىقتىڭ دۇنيەتانىمىن تىم قارابايىرلاندىرىپ جاتىرمىز. جۇلدىزداردىڭ قازاقى اتاۋى جونىنەن قانشا جازساق تا كوپتەگەن گازەتتەر ۇركەردى ورىستىڭ دەۆاسىنان اۋدارىپ, بيكەش دەۋدەن ءبىر تانبايدى. ب ۇلىنگەن جالعىز بۇل اتاۋ عانا ەمەس. وۋ, بۇلارىڭ قالاي, ءبىز تاۋەلسىز ەل ەمەس پە ەدىك, جاستاردىڭ ساناسىن نەگە ءبۇلدىرىپ جاتىرسىڭدار دەيتىن ءاي, دەر اجە جوقتاي.
قولىمىزعا تۇسكەن مەكتەپتە وقىلاتىن «استرونوميا» پانىندە بەرىلگەن اسپان الەمىنىڭ كارتاسى وسى ۋايىمىمىزدى كۇشەيتە تۇسكەن. ءيسى قازاقتىڭ قۇلاعىنا ابدەن ءسىڭىمدى بولعان جەتى قاراقشىدان باسقاسىن تۇگەل لايلاپ باعىپتى. تەمىرقازىققا بايلانعان كىشى قاراقشىنى ورىستار مالايا مەدۆەديتسا دەۋشى ەدى, ءبىز «وزىق» جۇرتتان قالمايىق دەسە كەرەك ونى كىشى ايۋ دەپ-اق جىبەرىپتى. ءدال توبەدە, وسى قاراقشى جۇلدىزدارىمەن ماڭايلاي ورالاتىن, قازاق قاراقۇرت دەپ اتاعان جۇلدىز كاسسيوپەيا دەلىنسە, باتىس ەلىنىڭ ليرا دەگەنى دە سول اتاۋمەن ءجۇر. توبەگە ورمەلەي شىعاتىن بۇل جۇلدىز شوعىن قازاق ورمەكشى دەپ اتاۋشى ەدى. جۇلدىزدار كارتاسىن جاساعاندا وزدەرى بىلمەسە, ەڭ بولماسا بىلەتىن كىم بار-اۋ دەپ سۇراۋ دا سالماعانى عوي. ەندىگىنىڭ بىلەرمەنىنىڭ ءىسى وسىلاي بولار ما.
قازاق ءبىر شوعىر جۇلدىزدى ءۇش ارقار دەپ اتايدى, ونىڭ سوڭىنا ەرگەن جالعىز جۇلدىز سۇمبىلە دەپ بار گازەتكە ءبىز ءتىلىمىز جاۋىر بولعانشا جازىپ كەلەمىز. سويتسەك تە كەي باسىلىمدار ءۇش ارقاردى ورىستىڭ سكورپيونىنان الىپ سارى-شايان دەۋدەن ءبىر تانبايدى. ال وقۋلىقتى ءۇش ارقار مەن تارازى ءبىر اق جۇلدىز دەپ كورسەتكەنى اسپانعا قاراپ وسكەن اۋىل قازاعىنىڭ ەزۋىن جىيدىرماس كۇلكى عوي.
زودياكتىڭ ون ەكى اي جۇلدىزىنىڭ قازاقى تانىمعا ساي اتاۋلارى وسى وقۋشىلارعا ارنالعان اسپان الەمىنىڭ كارتاسىندا ورىسشادان, الگى «سەنىڭ ارقاڭدا كۇن كورىپ ءجۇرمىندى - نا تۆوەم سپينە سولنتسە ۆيجۋ» دەپ ورىسشالاعانداي, ورىسشادان قازاقشاعا اۋدارا سالعانمەن ءجۇر. سۋ قۇيۋشىنى قازاق كونەك, مەرگەندى, (سترەلەتس) ساداق, ەشكىمۇيىزدى (كوزەروگ) كامبار, بيكەشتى (دەۆا) ۇركەر, ەگىزدەردى (بليزنەتسى) قوساق دەپ اتايتىنىن, ولاردىڭ سولاي اتالۋىنىڭ تابيعات قۇبىلىسىنا اسا بايلانىستى ەكەنىن سان جازدىق. بىراق ناتيجە جوق.
وسى جۇلدىزدار كارتاسىنان جاز بەن قىستىڭ اراجىگىن اشقانداي بولىپ كورىنىس بەرەتىن بوساعا جۇلدىزىن تاپپادىق. سول سياقتى قوساقتىڭ (جۇلدىز اتى قوي قوساقتايتىن قوساقتان شىققان) ماڭىنداعى رومبيكتى ەسكە تۇسىرگەندەي بابالارىمىز شەتەن (قوي قامايتىن ورىن) اتاعان جۇلدىزدار شوعى دا ىلىكپەي قالعان. كارتادا تاعى ءبىر جۇلدىزدار شوعىرىن ۆەرونيكا شاشى دەپ تە اتاپ جىبەرىپتى. مەن بىلەتىن قازاق ونى ق ۇلىنجال دەيتىن ءتارىزدى ەدى.
ءبىز ۇرپاقتى ۇلتتىق رۋحتا تاربيەلەگىمىز كەلسە مۇنىڭ ءبارىن ۇساق-تۇيەك دەپ قاراماي, جەتكىنشەك ساناسىن بوتەن ۇعىممەن ۋلاماي, قازاقى دۇنيەتانىمدى كوكىرەگىنە قوندىرا بىلگەنىمىز ءجون.
