ساتىبالدى ءساۋىرباي ۇلىنىڭ بويىندا جازۋعا قۇشتارلىق مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە ويانىپ, ويىل اۋداندىق گازەتىنە شاعىن ماقالا, حابار, ولەڭ جىبەرىپ تۇرعان. سول ۋاقىتتا ويىلمەن قابىرعالاس جاتقان اتىراۋدىڭ قىزىلقوعاسىنان اۋداندىق گازەت رەداكتورى تولەۋباي ىسقاقوۆ قاراويعا ءجيى كەلىپ تۇرعان. اۋىل مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارىمەن ءجيى كەزدەسۋ وتكىزىپ, ادەبيەت, مادەنيەت, ادامدار تۋرالى عيبراتتى اڭگىمەلەر ايتقان ول كىسىنىڭ اڭگىمەسى زەردەلى جاستاردىڭ كىتاپ وقۋعا, جازۋعا دەگەن قۇشتارلىعىن وياتقان. ساتىبالدى قاراوي ورتا مەكتەبىن بىتىرگەن سوڭ اۋىلدا تراكتور ايداپ بىرەر جىل جۇمىس ىستەپ, ودان كەڭەس اسكەرىنە شاقىرىلعان. اسكەردەن ورالعان بويى الماتىعا اتتانىپ, قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە قۇجات تاپسىردى. ول زاماندا مەكتەپتەن سوڭ ەڭبەككە ارالاسىپ, ودان اسكەري بورىشىن وتەپ ورالعان جىگىتتەرگە جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسۋ مۇمكىندىگى جوعارىراق بولدى. وعان قوسا «جۋرناليست بولۋ ەر ادامنىڭ ءىسى, قىزدارعا وندا ورىن جوق» دەگەن جازىلماعان قاعيدا ۇستەمدىك ەتىپ تۇرعانى تاعى بار.
ساتىبالدى اعا جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى تەمىربەك قوجاكەەۆ, وقىتۋشىلارى قايىرجان بەكحوجين, تاۋمان اماندوسوۆ, قابيجان قۇسايىنوۆ, ءابىلفايىز ىدىرىسوۆتىڭ تاربيەسىن كوردى, ونەگەسىن الدى, دارىستەرىن قۇلاعىنا ءسىڭىردى. ونىڭ بويىنداعى انشىلىك ونەرى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا جارقىراي كورىندى. ساتىبالدى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا داۋلەسكەر كۇيشى سادۋاقاس بالماعامبەتوۆ جەتەكشىلىك ەتكەن وركەستر قۇرامىندا تالاي رەت الماتىداعى جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنداعى مادەني ءىس-شارالاردا ۇكىلى دومبىراسىمەن ءان شىرقاپ, كۇي تارتتى. ستۋدەنت كەزدەگى جولداستارى ساتىبالدى ءساۋىرباي ۇلىنىڭ ورىنداۋىنداعى «ويىل قايدا, جەم قايدا...» ءانىن ءالى دە ساعىنادى.
قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن بويى تۋعان جەرىنە ورالىپ, وبلىستىق «كوممۋنيزم جولى» گازەتىنە ءتىلشى بولىپ ورنالاستى. باسىلىمنىڭ سول كەزدەگى باس رەداكتورى نۇرقايىر تەلەۋوۆ تالاي جاستىڭ باعىن اشقان باسشى ەدى. العاش قىزمەت ەتكەن جىلدارىن ساتىبالدى اعاي بىلاي دەپ ەسكە الادى: «بۇرىن گازەتتە ىستەپ كورمەگەندىكتەن جۇمىسقا بىردەن توسەلىپ كەتە قويعان جوقپىن. الايدا رەداكتسيادا ەڭبەك ەتەتىن جۋرناليستەردىڭ قامقورلىعى, ولاردىڭ اعالىق كەڭەستەرى ۇجىمعا ءسىڭىسىپ كەتۋىمە سەبەپ بولدى. «كوممۋنيزم جولىندا» ەڭبەك ەتكەن اعا-اپالارىمىزدىڭ قاي-قايسىسى دا كەڭىنەن ويلايتىن كەسەك مىنەزدى ادامدار ەدى. مەن اسىرەسە كادىرباي بەكماعامبەتوۆ پەن تولەمىس مەڭدىعاليەۆتىڭ ونەگەسىن كوپ كوردىم. ەكەۋى دە جۋرناليستيكانىڭ ناعىز ەڭبەك تورىلارى دەسەم ارتىق ايتقاندىق بولماس. كۇندەلىكتى شىعاتىن گازەتتىڭ قاۋىرت جۇمىسى كوپ, گازەتتىڭ ءار سانىندا وسى كىسىلەردىڭ ماقالالارى جاريالانىپ تۇراتىن. مەن يدوش اسقار, تورەبەك دوسقاليەۆ, ۇزاقباي تولەباەۆ, امانگەلدى سماعۇلوۆ, امانقوس ورىنعاليەۆ, امانگەلدى مەكتەپباي, ءوز قاتارلاستارىم سەرىكقالي بايمەنشين, ەرتاي اشىقباەۆ, نۇرمۇحانبەت دياروۆپەن بىرگە ەڭبەك ەتكەن جىلداردى ساعىنا ەسكە الامىن. ومىردەن وزعان زەينوللا قۇلجانوۆ, ساعىنباي سەمباەۆ, سەكسەنباي ك ۇلىمبەتوۆ, ءامىر ورالباي, قوناي ءالجانوۆ سىندى ارىپتەستەردىڭ دە باسىلىمعا قوسقان ۇلەسى زور دەر ەدىم».
قازاق ءباسپاسوزىنىڭ مىندەتى – قاي زاماندا دا ەلدىڭ ەستى ءسوزىن ايتىپ, قوعامدىق پىكىر قالىپتاستىرۋ, ۇلتتى ۇلى مىندەت جولىندا ۇيىستىرۋ. ۋاقىت جەلى قاي باعىتتان سوقسا دا, قازاق ءباسپاسوزىنىڭ ەلدىڭ يدەولوگياسىن قالىپتاستىرۋدا ارقالاعان جۇگى تىم اۋىر. ول زامانداعى قازاق ءباسپاسوزىنىڭ نەگىزگى تاقىرىبى – ەڭبەك ادامى بولاتىن. وسى تاقىرىپتى ىندەتىپ جازۋ ءۇشىن ساتىبالدى ءساۋىرباي ۇلى اقتوبە وبلىسىنداعى بارلىق ەلدى مەكەندى ارالاپ شىققان. مال تولدەتۋ, ەگىن ەگىپ, ءونىم جيناۋ ناۋقانىندا اۋىلداردا جۇمىس قاتتى قىزادى. تىلشىلەرگە كەڭەستىك شارۋاشىلىقتىڭ جوسپار ورىنداۋ ناۋقانىندا ايانباي ەڭبەك ەتىپ جاتقان ەڭبەككەردىڭ بەينەسىن سومداۋ تاپسىرماسى ءجيى تۇسەدى. اۋماعى وتە ۇلكەن, اۋداندارى اراسىنداعى جول قاتىناسى وتە ناشار, قىسى وتە قاتال, جازى اپتاپ ىستىق وبلىستاعى جالعىز قازاق باسىلىمى ءوڭىردىڭ بۇكىل تىنىس-تىرشىلىگىن قامتۋعا ءتيىس. مۇنداي كەزدە ءتىلشى كۇندىز-ءتۇنى تىنىم تاپپايدى. ساتىبالدى ءساۋىرباي ۇلى بىردە شاڭداتىپ بارا جاتقان اۆتوبۋسقا, نە جولشىباي ءوتىپ بارا جاتقان كولىكتى توقتاتىپ, ءمىنىپ جۇرە بەرەدى. ەڭبەك ادامى تۋرالى جاقسى ماقالا ەڭبەككەردىڭ جانىندا ءجۇرىپ, وزىمەن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسكەندە عانا شىعادى. ول وسىلايشا وبلىستىق «كوممۋنيزم جولى» گازەتىندە شىڭدالدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن قوزعاعان سان الۋان تاقىرىپتاعى ماقالالارى, ماماندارمەن سۇحباتى وقىرماننىڭ نازارىن اۋداردى.
وبلىستىق باسىلىمدا 28 جىل تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتكەن سوڭ ول ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ اقتوبە وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى قىزمەتىنە كىرىستى. رەسپۋبليكالىق باسىلىمنىڭ قالپى باسقا, شۇعىل تاپسىرماسى كوپ. مەنشىكتى ءتىلشى ءوڭىردىڭ بارلىق تىنىس-تىرشىلىگىن قامتىپ, كەي ماسەلەلەرگە كەڭىرەك قاراپ, تەرەڭىرەك باعدارلاۋى كەرەك. بۇل جۇمىستا دا جاڭا قىرىنان تانىلدى. ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق تىنىسى, الەۋمەتتىك سالاسى, جاڭادان اشىلىپ جاتقان ءوندىرىسى, ينفراقۇرىلىمدار جايى, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسۋى, ەڭبەك ادامىنىڭ بەينەسى تۋرالى قالام تەربەدى. وسىلايشا, ساتىبالدى ءساۋىرباي ۇلى ۇلتتىق جۋرناليستيكادا كەيىنگى جاستارعا ۇلگى بولارلىق, ونەگە الارلىق قولتاڭباسى بار.
اقتوبە وبلىسى
