مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ بارلىق مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق ينستيتۋتتارىنىڭ, سونداي-اق حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن ازىرلەنىپ جاتقان قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قوعاممەن سەرىكتەستىكتە قامتاماسىز ەتۋ تۇجىرىمداماسى تالقىلانعان جيىنعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ۇكىمەت مۇشەلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, ديپلوماتيالىق ميسسيالار وكىلدەرى, ساراپشىلار, سونداي-اق عىلىمي قوعامداستىق وكىلدەرى قاتىستى.
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, پوليتسيا مەن قوعامنىڭ سىندارلى ىنتىماقتاستىعى نەگىزىندە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ تاسىلدەرىن تالقىعا سالعان فورۋمدى ىشكى ىستەر ءمينيسترى مارات احمەتجانوۆ اشىپ, مەملەكەت باسشىسى سەرۆيستىك مودەلگە كوشۋ بارىسىندا قىلمىسقا قارسى كۇرەستىڭ عانا ەمەس, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋدىڭ دا ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەنىن ايتتى. وسى تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ءىىم قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋدىڭ كەشەندى جۇيەسىن قۇرۋدىڭ ىرگەتاسى بولاتىن تۇجىرىمداما جوباسىن ازىرلەدى. مارات احمەتجانوۆ قۇقىق بۇزۋشىلىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن نەگىزگى بەس قاعيدانى اتادى.
– ءبىرىنشىسى – سەرىكتەستىك جانە ورتاق جاۋاپكەرشىلىك. قازىرگى زامانعى قوعامدىق قاۋىپسىزدىككە تونەتىن سىن-قاتەرلەرگە تەك بىرگە قارسى تۇرۋعا بولادى. ەكىنشىسى – قىلمىسقا اكەلەتىن سەبەپتەر مەن جاعدايلاردى جويۋ. ورىن العان جاعدايلارعا جاۋاپ بەرۋ جالعىز modus operandi (ادەتتەگى ارەكەت ءتاسىلى) بولماۋى كەرەك. قىلمىستىڭ سەبەپتەرى مەن جاعدايلارىن انىقتاۋ جانە پروبلەمالاردى شەشۋ ۇلكەن بىرلەسكەن كۇش-جىگەردى قاجەت ەتەدى. ءۇشىنشىسى – قىلمىستىق سوت تورەلىگىنىڭ تيىمدىلىگى. پوليتسيا, پروكۋراتۋرا جانە سوتتار جۇمىسىنداعى ادىلەتتىلىككە باسا نازار اۋدارۋ كەرەك. ادامدار بۇل ۇدەرىسكە سەنىپ, ونى ءادىل دەپ ساناسا, ولار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ زاڭدارى مەن شەشىمدەرىن ساقتاۋعا بەيىم. ءتورتىنشى – قۇقىق بۇزۋشىلىق قۇرباندارىن كەشەندى قورعاۋ. بۇل قىلمىستاردىڭ زيانىن ازايتۋعا ىقپال ەتەدى جانە قايتادان قۇرباندىققا تۇسۋدەن ساقتايدى. بەسىنشىسى – ساراپتاۋ مەن قۇزىرەتتىلىكتىڭ جاڭا دەڭگەيىن جاساۋىمىز قاجەت, – دەدى مينيستر.
جيىندا ءسوز العان پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ ءىىم تاراپىنان دايىندالعان تۇجىرىمدامانىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, ونى جۇزەگە اسىرۋ تەك پوليتسيانىڭ عانا مىندەتى ەمەس ەكەنىن جەتكىزدى. «بۇل مىندەتتى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جەكە-دارا شەشە المايدى. وعان قوعام بولىپ جۇمىلۋ كەرەك. مينيسترلىك وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى ۇيلەستىرۋشى رەتىندە قىزمەت ەتەدى. ال پروبلەمالاردى شەشۋگە بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار, ازاماتتىق قوعام اتسالىسۋى كەرەك», دەدى ول.
سونداي-اق فورۋمدا باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆ, ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دانيا ەسپاەۆا, اقش-تىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىسى دانيەل روزەنبلۋم دا ءسوز الىپ, وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. ايتا كەتەيىك, بۇل فورۋم ەلىمىزدەگى اقش ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكىزىلدى. ىشكى ىستەر ءمينيسترى مارات احمەتجانوۆ ماڭىزدى قۇجاتتى تالقىلاۋعا ارنالعان جيىننىڭ وتۋىنە اتسالىسقان ەلشىلىك ۇجىمىنا العىسىن ءبىلدىردى.
«بۇگىن اڭگىمە ارقاۋىنا اينالىپ وتىرعان تۇجىرىمداما – وتە ماڭىزدى باستاما. ول بارلىق مۇددەلى تاراپتاردىڭ ءوزارا ارىپتەستىگى نەگىزىندە جۇزەگە اسپاق. پوليتسيا مەن قوعام اراسىنداعى تىعىز بايلانىس, ولاردىڭ ءوزارا سەنىمدىلىك تانىتۋى تەك قازاقستان ءۇشىن ەمەس, اقش ءۇشىن دە اسا ماڭىزدى. ەگەر پوليتسيا حالىق الدىندا سەنىمىن جوعالتسا, بۇل ءوز زالالىن تيگىزەدى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن قوعام اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتۋ پوليتسيانىڭ حالىقتى قورعاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى», دەدى دانيەل روزەنبلۋم.
فورۋم اياسىندا «قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق پايىم», «حالىقارالىق ستاندارتتار جانە ۇزدىك تاجىريبەلەر» جانە تالقىلاۋ سەسسيالارى ءوتىپ, ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى يگور لەپەحا, اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتى, كادر ساياساتى دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلارى, سونداي-اق وتاندىق جانە شەتەلدىك ساراپشىلار ءسوز سويلەدى. ولار ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل جانە ارىپتەستىك, پوليتسيانىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىعا سالدى. شەتەلدىك ساراپشىلار قىلمىستىڭ الدىن الۋدىڭ الەمدىك ستاندارتتارى, حالىقپەن ارىپتەستىكتىڭ پراكتيكالىق تاسىلدەرى, سونداي-اق تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ مەن ولارعا كومەك كورسەتۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرى, تاۋەكەلدەردى باعالاۋ جانە باسقارۋ جۇيەسى تۋرالى ايتىپ بەردى. تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋ قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋعا جانە ادىلەتتى قازاقستاندى تۇراقتى دامىتاتىن بەرىك ىرگەتاس قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى اتاپ ءوتىلدى.
