قوعام • 22 ماۋسىم, 2023

«ادال ادام» يدەياسى جانە ۇرپاق تاربيەسى

822 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرى پرەزيدەنتتىڭ تۇركىستاندا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا ايتقان ۇسىنىستارىن تالقىلادى. سونىڭ ىشىندە بالا تاربيەسى, بالالار ءتۋريزمى, سەكتسيالار مەن ۇيىرمەلەر اشۋ, ادام قۇقىقتارى بويىنشا مەكتەپ ساباقتارى, بالالار كىتابىن باسىپ شىعارۋدى جانداندىرۋ سىندى وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەردى.

«ادال ادام» يدەياسى جانە ۇرپاق تاربيەسى

ۇلتتىق كوميسسيا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ, عى­لىمي ورتالىقتاردىڭ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرۋگە شاقىردى. وتىرىستى جۇرگىزگەن كوميسسيا توراعاسى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايدا بالاەۆا ۇلتتىق كوميسسيا تۇركىستاندا وتكەن قۇرىلتايدا مەملەكەت باسشىسى ايتقان تۇيت­كىلدى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ناقتى ءىس-شارالارىن انىقتاۋ ءۇشىن ماز­مۇندى ديالوگ جۇرگىزۋگە دايىن ەكەنىن ايتتى.

– پرەزيدەنت ۇلتتىڭ جاڭا ساپاسىن قالىپتاستىرۋعا, زەردەلى, وزىق, ادال قازاقستاندىقتاردى تاربيەلەۋگە باعىتتالعان كەلە­لى ويلارىن ايتتى. بۇل – مەملە­كەتتىك سەكتور ءۇشىن يدەولوگيالىق جۇمىستىڭ نەگىزگى باعىتتارى بو­يىنشا ناقتى ءىس-قيمىل باعدار­لاماسىنىڭ ءبىر ءتۇرى. ۇلتتىق قۇ­رىل­تايدىڭ كۇن ءتارتىبىنىڭ نەگىز­گى باعىتى – ومىردە ادام­گەر­شى­لىك زاڭدارى مەن بيىك قۇندى­لىق­تارى شەشۋشى ادىلەتتى تۇلعا – «ادال ادام» يدەياسى. جەكە باپ رەتىن­دە پرەزيدەنت وسكەلەڭ ۇرپاق تاربيە­سىن, ونىڭ رۋحاني دامۋىن, ۇلتتىق سانا مەن ءپاتريوتيزمدى نىعايتۋدى ەرەكشە اتاپ ءوتتى, – دەدى ول.

ايدا بالاەۆانىڭ ايتۋىنشا, اتا-انالاردىڭ وسكەلەڭ ۇرپاقتى تاربيەلەۋدەگى جاۋاپكەرشىلىگى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا باعىت­تالعان الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ­دى قام­­تاماسىز ەتۋ, وبلىس­تىق في­ليال­دار جانىنان «وت­با­سى­­لىق تار­بيە ينستيتۋ­تى» ۇيى­مىن قۇ­رۋ سياقتى ۇسى­نىس­تار­دى ءبولىپ كورسەتۋگە بولادى. «ۇلتتىق كوميسسيا مەكتەپ باعدارلاماسىنا ادام قۇقىقتارى بويىنشا سا­باق­تاردى ەنگىزۋ, قاتىگەزدىك پەن زور­لىق-زومبىلىقتى ناسيحات­تاي­تىن رەسۋرستاردى بەيتاراپتاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ۇلت­­تىق كوميسسيانىڭ جانىنان قازاقستاندىق عىلىمي ۇيىم­داردىڭ كونسورتسيۋمىن نەمەسە ەرىكتى بىرلەستىگىن قۇرۋ, جۇمىس­پەن قامتۋ ستراتەگيالارىن قۇرۋ, وتباسىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەس­كە­رە وتىرىپ, بالالار اراسىن­دا ەڭبەك قۇندىلىقتارىن قالىپ­تاستىرۋ ماقساتىندا 14 جاس­تان اسقان مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەردى جۇمىسپەن قام­تۋعا بەلسەندى كومەك كورسەتۋ ءىس-شا­رالارىنا مىندەتتى كۆوتا ءبولۋ, كىتاپ شىعارۋ ساياساتىنىڭ تۇ­جى­­رىمداماسىن ازىرلەۋ, كى­تاپ شىعارۋعا بولىنگەن جالپى سومانىڭ 25 پايىز بالالار ادە­بيەتىن شىعارۋعا ءبولۋ, مەم­لەكەتتىك سىيلىقتى تاعايىن­داۋ كەزىندە بالالارعا ارنالعان شى­عار­مالاردى جەكە بلوك رەتىندە قاراستىرۋ سىندى ۇسىنىستاردى قولدايدى», دەدى ول.

ونىڭ سوزىنە ۇلتتىق كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءلاززات رامازانوۆا قوسىلىپ, بالالار مەن ەرەسەكتەر اراسىن­دا ەكولوگيالىق سانالى مى­نەز-قۇ­لىقتى تاربيەلەۋدىڭ ماڭىز­دىلىعىن, سونداي-اق ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن وتاندىق برەند­تى ىلگەرىلەتۋدەگى ايەلدەردىڭ ءرولىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ەل پرەزي­دەنتى ءوز سوزىندە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىنە سەرپىن بەرۋ مىندەتىن قويعانىن جەتكىزدى.

ۇلتتىق كوميسسيا توراعاسى­نىڭ ورىنباسارى ەلە­نا تارا­سەنكو بالالار ءتۋريز­مى ومىرلىك تاجىريبەنى جاڭا ۇر­پاق­قا بەرۋدىڭ, ءپاتريوتيزمدى قا­لىپ­تاستىرۋدىڭ ماڭىزدى جولى ەكەنىن, الايدا بۇگىنگى كۇنى جۇيەلى ءتاسىلدىڭ جوقتىعىن جا­نە بۇل ماڭىزدى قۇرالدىڭ باعالان­باعانىن ما­لىمدەدى.

«بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكا­دا 40 تۋريست-ولكەتانۋشىلار ستانساسى مەن ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى, ولاردا 30,5 مىڭ­نان اس­تام مەكتەپ وقۋشىسى ءبى­لىم الىپ جاتىر. الايدا سوڭ­عى ءۇش جىلدا ورتالىقتاردىڭ ماتە­ريال­دىق-تەحنيكالىق جاب­دىق­تالۋى كەمشىن. 40 ستانسا­نىڭ 17-ءسى تيپتىك عيماراتتاردا, 23-ءى بەيىم­دەلگەن عيماراتتاردا ورنا­لاسقان. 8 عيمارات كۇردەلى جون­دەۋدى قاجەت ەتەدى, 2 عيمارات اپات­­تى جاع­دايدا, 6 عيمارات اعىم­­­داعى جون­دەۋدى قاجەت ەتەدى», دەدى ول.

مەملەكەت باسشىسى اتاپ كورسەت­­كەن تاعى ءبىر ماڭىزدى سا­لا – بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دا­رىنىڭ ءرولى جانە مەملەكەتتىڭ اقپاراتتىق ساياساتى. ۇلتتىق كو­ميس­سيانىڭ مۇشەسى, كوممۋني­كاتسيا سالاسىنىڭ ساراپشى­سى نازىم جانعازينوۆا پرەزي­دەنت ۇلتتىق قۇرىلتايدا سويلە­گەن ءسوزى ارقىلى مەملەكەت پەن ازا­ماتتاردىڭ ءوزارا ءىس-قي­مى­لىنىڭ جاڭا ءداۋىرىن اشقانىن ايتتى.

«وسى ۋاقىتقا دەيىن مەملەكەت پەن بيلىك ازاماتتاردى الەۋمەتتىك بىرلىك: جۇمىسسىزدار, جالدامالى جۇمىسشى, كاسىپكەر, سالىق تولەۋشى رەتىندە قاراس­تىرىپ كەلدى. ەندى, مىنە, ازامات كورەرمەن, تىڭداۋشى جانە وقىرمان – ءتىرى, بەينەلەۋشى تۇلعا رەتىندە قاراستىرىلا باستادى. پرەزيدەنتتىڭ تۇركىستانداعى باق تۋرالى ايتقان سوزدەرى باق-قا عانا ەمەس, ازاماتتارعا دا جاڭا كوزقاراستى تانىتادى جانە قۋانتادى. جاۋاپكەرشىلىككە كەلگەندە, ءبىز بىردەن رەپرەسسيالىق ادىستەر مەن شەكتەۋلەر تۋرالى ويلايمىز. ەندى بۇل ەسكى كوز­قاراستى وزگەرتۋ كەرەك. پرەزي­دەنت جۇمساق كۇشكە سىلتەمە جاساي وتىرىپ, زاماناۋي كوممۋنيكاتسيا ادىستەرىنەن حاباردار ەكەنىن كورسەتىپ, گۋمانيزم قاعيداتتارىنا ادال ەكەنىن اشىق ايتتى. ءبىز مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ازاماتتار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ جاڭعىرۋىن كۇتەمىز», دەدى ول.

وتىرىس باسىندا ۇلتتىق كو­ميس­سيانىڭ وزگە دە مۇشەلەرى ءسوز الىپ, بالا تاربيەسى مەن ەل­­دىڭ كەلەشەگىنە قاتىستى وي-پى­كىرلەرىن ورتاعا سالدى. جيىن سوڭىندا ۇلتتىق كوميس­سيا مۇشە­لەرى رەزوليۋتسيا قابىل­دادى. ول جەردە ايتىلعان بار­لىق ۇسى­نىس مەملەكەتتىك ورگان­دار­دىڭ جۇمى­سىنا ەنگىزىلىپ, ازامات­تىق سەكتورمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىلماق.

 

سوڭعى جاڭالىقتار