قۇندىلىقتار قۇلدىراپ, باسەكەنىڭ ءباسى قىزعان ۋاقىتتا اركىم ءوز باسىمەن الەك. دەگەنمەن ءومىر اعىسى قالاي قۇبىلسا دا, اينالاعا ايتەۋىر ءبىر شاراپاتىن تيگىزۋ – كوپ ادامنىڭ كوڭىلىندەگى ءىس. كۇندەلىكتى ومىردە كەۋدەدەگى وسى ءبىر ىزگى نيەتتى جۇزەگە اسىرۋدىڭ وڭتايى استە كەلە بەرمەۋى مۇمكىن, ال كوپشىلىك كۇش بىرىكتىرسە, «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل». حالقىمىزدىڭ سالت-ساناسىنا سىڭگەن ۇمە, اسار سەكىلدى يگى ىستەردى زاماناۋي سيپاتقا ساي تۇرلەندىرىپ, ءبىر سوزبەن ۆولونتەرلىك دەپ اتاپ ءجۇرمىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ەلىمىزدە 2021 جىل «ۆولونتەر جىلى» رەتىندە جاريالانىپ, يگى ۇردىسكە اينالدى.
ءيا, قايىرىمدىلىق قانات قاقسا قانداي جاقسى. جاقسىلىققا نەگىزدەلگەن ءاربىر ءىستىڭ تۇپكى وزەگىندە جاقسى ءۇمىت, يگى سەنىم, باۋىرمالدىق پەن بەرەكە جاتىر. كۇنى كەشە اباي وبلىسىندا ورىن العان توتەنشە جاعداي, الماتىداعى قاڭتار وقيعاسى, التى قۇرلىققا اۋىز سالعان پاندەميا ەلدەگى بىرلىك, جاقسىلىق, قايىرىمدىلىقتىڭ باعاسىن بۇرىنعىدان دا بيىكتەتتى. ءوڭىر-وڭىرلەردە ءوز ەركىمەن جاقسىلىققا باستاماشى بولعان جانداردىڭ قاي-قايسىسى دا زور قۇرمەتكە لايىق. ولاردىڭ ءبارىن ءبىر ماقساتقا جۇمىلدىرعان تۇتاستىق پەن تىلەكتەستىك ءھام ۇلت رۋحىنىڭ مىزعىماس بەرىكتىگى. وزگەنىڭ ءومىرى ءۇشىن ءوز باسىن قاتەرگە تىككەن قاھارمانداردى كوپشىلىككە ۇلگى ەتۋ جاقسىلىقتىڭ ارناسىن ودان سايىن كەڭىتە بەرمەك.
ستاتيستيكانى سويلەتسەك, بۇگىندە الەم بويىنشا ءجۇز ميلليونعا جۋىق ادام «ۆولونتەرلىك» دەپ اتالاتىن وسىناۋ ىزگى ىسپەن اينالىسادى ەكەن. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە بۇل ءداستۇر ءورىسىن كەڭەيتىپ كەلەدى. سوڭعى ەكى جىلدا ەلىمىزدەگى بىرنەشە جوعارى وقۋ وشاعىنىڭ قابىرعاسىنان «ۆولونتەرلەر ورتالىعى» اشىلعانى ءمالىم. ال ەلدەگى ۆولونتەرلىك ۇيىمداردىڭ سانى 700-گە جۋىقتاعان. قوعامنىڭ ىزگىلەنۋىنە ۇلەس قوسقان جانداردىڭ قاتارى ارتىپ, يگى باستاما جۇيەلى جالعاسۋدا. «كوپ تۇكىرسە – كول» دەگەندەي, الەۋمەتتىك جەلىنىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانعان ازاماتتار مۇڭ-مۇقتاجى كوپ تالاي تاعدىرعا اراشا بولىپ ءجۇر. ەرىكتىلەردىڭ كومەگىمەن قانشاما جاننىڭ باسپانا جىرى بايىپتى شەشىمىن تابا باستادى. بۇل ىزگىلىكتە شەكارا بولمايتىنىنىڭ دالەلى.
ەرىكتىلىك تەك قول كومەگىمەن ەمەس, بىلىممەن, ونەرمەن دە ءورىس تابا الادى. سوڭعى ۋاقىتتارى زياتكەر جاستار كوپشىلىككە پايداسى تيەتىن قۇرىلعىلار, باعدارلامالار ويلاپ تابۋ ارقىلى اينالاسىنا كومەك كورسەتىپ ءجۇر. ايتالىق, الماتىلىق ەرىكتى جاس دينارا قاليحاننىڭ بۇل باعىتتاعى باستامالارى – زامانداستارىنا ۇزدىك ۇلگى. قوعامعا قايتسەم دە پايدامدى تيگىزەم دەگەن ول قاتارلاستارىمەن بىرگە ۆولونتەرلىككە دەن قويعان. الەمنىڭ 20-دان استام ۇزدىك وقۋ ورنىنا ءبىر مەزەتتە شاقىرتۋ العان ءبىلىمدى قىز قاۋىپسىزدىك, ءبىلىم بەرۋ سالالارى بويىنشا ايرىقشا جوبالار ويلاپ تاپقان.
– پاندەميا كەزىندە مەكتەپ وقۋشىلارى قاشىقتان وقۋعا ءماجبۇر بولدى. ال بۇل كەزەڭدە زامانداستارىما ارنالعان اقىلى قوسىمشا ساباقتار مەن ماتەريالدار جيناقتارى ينتەرنەتتە ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولعانىمەن, قارجىلىق جاعىنان اتا-انالارعا قولايسىزدىق تۋدىردى. مەن و.جاۋتىكوۆ مەكتەبىنە ءتۇسۋ ءۇشىن تاپسىراتىن ەمتيحاندارعا دايىندالۋعا ارنالعان ءبىلىم پلاتفورماسىن ازىرلەپ شىقتىم. 74 بەينەساباق پەن 740 ەسەپتەن تۇراتىن جوبا ءوز ناتيجەسىن كورسەتىپ, 500-دەن استام تالاپكەر باعدارلامانىڭ كومەگىنە جۇگىندى. ماتەماتيكا جانە باعدارلامالاۋ بويىنشا از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ بالالارىنا 200 ساباق وتكىزدىم. ءبىر ادامعا بولسا دا كومەگىم تيسە, ءوزىمدى باقىتتى سەزىنەمىن, – دەيدى دينارا قاليحان.
دينارا بۇدان بولەك, اسىل نارشا ەسىمدى قۇربىسىمەن بىرگە نازىك جانداردى قورعاۋعا ارنالعان «ستوليك 99» دەپ اتالاتىن ەرەكشە باعدارلاما ويلاپ تاپقان. باعدارلاماعا تىركەلگەن ازاماتتار جەكە باسىنا قاۋىپ تونگەندە قۇپيا ءسوزدى ايتۋ ارقىلى كومەك سۇراي الادى. بىرەر جىل بۇرىن ومىرگە كەلگەن باعدارلاما تەك حانىمداردى ەمەس, قيىندىققا تاپ بولعان ءاربىر ازاماتتى قورعاۋعا كومەگىن تيگىزەتىن كورىنەدى.
بىرنەشە جىلدان بەرى ۆولونتەرلىكتى جانىنا سەرىك ەتكەن تاعى ءبىر الماتىلىق – شاميل ۆانكەەۆ. «ادامداردىڭ ەڭ ابزالى – وزگە ادامدارعا پايدالى بولعاندارى» دەگەن ۇستانىمدى العا ۇستاعان شاميل ءوزى جەتەكشىلىك ەتەتىن «Menin Armanym» كورپوراتيۆتىك قورى ارقىلى قازاقستان بويىنشا قاتەرلى ىسىككە شالدىققان 200 بالانىڭ ارمانىن ورىنداۋعا مۇرىندىق بولعان.
– ءبىز سىيلىق بەرمەيمىز, ەمدەلۋگە قاراجات جينامايمىز, ناۋقاس بالدىرعانداردىڭ ارمان قالاۋلارىن مۇمكىندىگىنشە ورىنداۋعا تىرىسامىز. الماتىدا وتەتىن كەز كەلگەن اۋقىمدى ءىس-شارادان ەرىكتىلەر تىس قالىپ جاتقان جوق. توتەنشە جاعداي كەزىندە دە ولار جىگەر كورسەتتى. ولاردى ىنتىماققا ۇيىستىراتىن ءبىر عانا كۇش – قوعامنىڭ ىزگىلەنۋى مەن قايىرىمدىلىق. كارانتين كەزەڭىندە مۇقتاجدارعا ۇلەستىرىلگەن 20 مىڭ ازىق-ت ۇلىك سەبەتتەرىن تاراتۋعا ۆولونتەرلەر ۇلەس قوستى. سەنبى, جەكسەنبى دەمەي تەگىن قىزمەت كورسەتتى, ولار ءوز ەڭبەگىنە ەشقانداي اقى تولەمەيدى. ۆولونتەرلىك جاس شەكتەمەيدى. ءاربىر ادام ۆولونتەر بولا الادى. بۇل ادامدى رۋحاني بيىكتەتەتىن قۋاتتى كۇش, – دەيدى شاميل ۆانكەەۆ.
شاميل تىلگە تيەك ەتكەندەي, شىنىندا ۆولونتەرلىك ادامداردى ساناتقا بولمەيدى. سەبەبى بۇل – ادامگەرشىلىك پەن پاراساتتىلىقتىڭ ايقىن كورىنىسى. مىڭ بوياۋلى مەگاپوليستە مۇنى جان جۇرەگىمەن تۇيسىنگەندەر از ەمەس. قانشاما وتباسى تابىسىنان قاعىلىپ, تالاي جاننىڭ تىرشىلىگى تۇرالاپ تۇرعان تۇستا قارلىعاشتىڭ قاناتىمەن سۋ سەپكەندەي كومەككە كەلگەن جومارت جۇرەكتى جانداردىڭ ءجونى بولەك. سولاردىڭ تاعى ءبىرى – جاعدايى تومەن وتباسىلارعا كومەك كورسەتۋ ءداستۇرىن ۇزبەي كەلە جاتقان سىرىمبەك تاۋ ۇلى. كاسىپكەر مۇقتاج وتباسىلارعا ىشىنە ازىق-ت ۇلىك تولتىرىلعان جاقسىلىق جاشىگىن ۇلەستىرۋدى داستۇرگە اينالدىرعان. جومارت جاننىڭ بۇل جوبانى بىرنەشە جىلدان بەرى قولعا العانىن بىلەمىز. «قازاقتا «بولىسسەڭ توق بولاسىڭ, بولىنسەڭ جوق بولاسىڭ» دەگەن ءمانى تەرەڭ ءسوز بار. جاعدايلى ازاماتتار بارىمەن ءبولىسىپ, جوق-جىتىككە قارايلاسسا ءىسى دە ىلگەرى باسادى. بۇل – جاراتىلىستىڭ بۇلجىماس زاڭى. ءبىز ارقاشان حالىققا, سول ارقىلى مەملەكەتىمىزگە كومەك كورسەتۋىمىز كەرەك. ەڭ باستىسى مۇنى جاي عانا ناۋقانشىلدىققا اينالدىرماي, ومىرلىك ماقساتىمىز رەتىندە قاراساق ساۋابى دا مول بولماق», دەيدى ول.
كەز كەلگەن جاقسىلىققا نەگىزدەلگەن ءىستى ۆولونتەرلىك دەپ اتاۋىمىزعا بولادى. ونىڭ اتى مەن سىرتقى كورىنىسىنەن گورى ىشكى مازمۇنى ماڭىزدى. سەبەبى بۇل جاي عانا ۇردا-جىق ۇران ەمەس, شىن كوڭىلدىڭ, رياسىز ىقىلاستىڭ ءىسى. ءوز ومىرىنە قاتەر توندىرەتىن قاۋىپتەن قايمىقپاي ءورت سوندىرۋگە كىرىسكەن ابايلىقتار, سىن ساعاتتا ەرىك-جىگەرىمەن ءۇن قوسقان بارشا ەل تۇرعىندارى بەكەم بىرلىكتىڭ ۇلگىسىن تانىتتى. دالاسىنان دارحاندىق دارىپ, ءومىر ونەگەسىن ىزگىلىكپەن ورنەكتەگەن بابالارىمىز قايسىبىر قيلى كەزەڭدەردە دە اللاعا جاعار امالدان الشاق كەتە الماعان. تۇرمىس تىرشىلىگى شالقىپ جاتپاسا دا جاقىنىن جارعا تاستاماي, قايىرىمدىلىقتىڭ قاقپاسى اشىلعان جەردەن قالىس قالمايتىن, قامقورلىققا بەيىل جاندار سول سارا جولدىڭ جالعاسى.
الماتى