تۋريزم • 13 ماۋسىم, 2023

ەم ىزدەپ جەر اسقان تۋريستەرگە ەلىمىز قانشالىقتى تارتىمدى؟

270 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

دەنساۋلىقتان اسقان اياۋلى دۇنيە جوق. بىلايعى كۇندە قادىرىنە جەتىپ قۇنتتاي قويماعانمەن, پەندە شىركىن, باسىنا ءىس تۇسكەندە ءبىرىنشى بايلىق ءۇشىن بار داۋلەتىن سارپ ەتۋدەن ايانىپ قالمايدى, دەرتىنە داۋا تابىلسا, جەردىڭ كەز كەلگەن شەتىنە بارۋعا دا دايار. مۇندايدا مەديتسيناسىنىڭ مۇمكىندىگى جوعارى, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى جولعا قويىلعان مەملەكەتتەردىڭ كوشى ىلگەرى. كەيىنگى جىلدارى ءبىزدىڭ ەلىمىز دە وسى كوشكە ىلەسىپ قالدى, ونىڭ دالەلى دارىگەرلەرىمىزگە سەنىم ارتىپ, الىستان «ات ارىتىپ» كەلەتىندەردىڭ قاتارى كوبەيىپ جاتىر.

ەم ىزدەپ جەر اسقان تۋريستەرگە ەلىمىز قانشالىقتى تارتىمدى؟

كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل «EQ»

ەلوردا ەم ورداسىنا اينالىپ كەلەدى

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بىزگە بەرگەن مالىمەتى بويىنشا, وت­كەن جىلى ەلىمىزدىڭ مەديتسينالىق ۇيىم­دارىندا شەت مەملەكەتتەردەن 3 884 پاتسيەنت كەلىپ ەمدەلدى. ولاردىڭ 85%-نا, ياعني 3 303 ادامعا شۇعىل تۇردە مەدي­تسينالىق كومەك كورسەتىلسە, 15%-ى – 581 ادام جوسپارلى تۇردە ەم قابىلداعان. بۇل بۇرناعى جىل­دارعا قاراعاندا, باسقا جاقتان كەلىپ ەمدەلۋشىلەردىڭ سانى ارتىپ جاتقانىن كورسەتەدى.

جالپى, قازىرگى ۋاقىتتا الەمدە مەدي­تسينالىق تۋريزم سەكتورىنىڭ ءوسۋ قار­قىنى باسقا تۋريستىك سەگمەنتتەرمەن سالىس­تىرعاندا ەداۋىر جوعارى. بۇگىندە مەديتسينالىق تۋريزم قازىرگى زامانعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جاڭا تۇ­جى­رىمداماسىن قالىپتاستىردى جانە جاھاندىق ەكونوميكالىق باسەكەلەستىك جاعدايىندا مەديتسينانى نەعۇرلىم جىل­دام قارقىنمەن دامىتۋعا ىقپال ەتىپ وتىر. وسى ورايدا 2017 جىلى 50-دەن اسا ەل مە­ديتسينالىق ءتۋريزمدى مەملەكەتتىك ساياسات دەڭگەيىندە دامى­تۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇل با­عىتتا ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە كەشەندى جۇ­مىستار قولعا الىنا باستادى. اتاپ ايتقاندا, «مەديتسينالىق تۋريزم مەن يمپورتتى الماستىرۋدى دامىتۋ» جوباسى اياسىندا مەديتسينالىق تۋريستەردى الەۋەتتى جەت­كىزۋشى – ماقساتتى ەلدەر انىقتالدى, سا­ناتورلىق-كۋرورت­تىق ۇيىم­داردىڭ 5 كلاستەرى, 10 نە­گىزگى سا­نا­­تورلىق-كۋرورت­تىق ۇيىم بەل­گى­لەندى, كلاستەرلەر بويىنشا جاۋاپ­­تىلار – ساناتوريلەردىڭ ديرەك­تور­لارى تاعايىندالدى, سونداي-اق شەت­ەلدىك پاتسيەنتتەردى تارتۋ بويىنشا مار­­­­كەتينگتىك جوسپار – كوممۋنيكاتسيا باعدارلاماسى ازىرلەندى.

ەمدەلۋشى تۋريستەردى تارتاتىن ەڭ نە­گىزگى تەتىكتىڭ ءبىرى – مەديتسينالىق مەكەمە­لەردىڭ Joint Commission International (JCI) اككرەديتاتسياسىن يەلەنۋى. بۇل دەگەنىمىز – دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ەڭ ءادىل, اشىق جانە سەنىم مەن بەدەلگە يە حالىقارالىق سەرتيفيكاتسيا. مۇنى مەديتسينا ساپاسىنىڭ «التىن ستاندارتى» دەپ اتاۋعا دا بولادى. اتالعان اككرەديتاتسيا ناۋقاستاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ حالىقارالىق تالاپتارىن ورىنداي وتىرىپ, مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ بىرەگەي ستاندارتتارعا ساي­كەسۋىن كورسەتەدى. بۇگىنگى تاڭدا دۇنيە جۇزىندە JCI ستاندارتىنا ساي 800-دەن اسا اۋرۋحانا بار ەكەن. بۇل ستاندارت بو­يىنشا ەلىمىز الەمدە وتىزدىققا كىرەدى, ال تمد ەلدەرى بويىنشا الدىڭعى قا­تاردامىز. ويتكەنى وسى تالاپتىڭ ۇدە­­سىنەن شىعاتىن, ياعني JCI ستاندارتىنا ساي تمد-داعى 9 مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ التاۋى قازاقستاندا, اسىرەسە استانا قا­لاسىندا ورنالاسقان. وسىعان قاراپ ەل ور­كەندەۋىنىڭ ءبىر ولشەمى بولىپ سانالاتىن استانا مەديتسينامىزدىڭ دا الەۋەتىن ايشىقتايتىن ماڭىزدى كور­سەتكىش ەكەنىن اڭعارامىز.

ەلوردا – ەلدىڭ عانا ەمەس, ەمنىڭ دە ورداسى بولاتىنداي مەديتسينالىق كلاستەر رەتىندە قالىپتاسىپ كەلە جاتقان الەۋەتتى قالا. استانادا ورنالاسقان ۇلتتىق عى­لىمي ونكولوگيا جانە ترانcپلانتولوگيا ورتالىعى, «انا مەن بالا» ۇلتتىق عى­لىمي ورتالىعى, ۇلتتىق بالالاردى وڭالتۋ ور­تالىعى, رەسپۋبليكالىق دياگ­نوس­تيكا ور­تالىعى, رەسپۋبليكالىق نەي­رو­حيرۋرگيا عىلىمي ورتالىعى, رەس­پۋب­ليكالىق شۇ­عىل مەديتسينالىق كو­­مەك عىلىمي ورتا­لىعى, ۇلتتىق عى­لىمي كارديوحيرۋرگيا ورتالىعى سياق­تى ىرگەلى كلينيكالار شەت جاقتان كەلگەن ناۋقاستارعا جوعارى دەڭ­گەيدە مە­ديتسي­نالىق كومەك كورسەتە الادى. بۇل مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ بارلىعى زاماناۋي يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان, سونداي-اق مۇندا كۇردەلى وپەراتسيالاردى ءساتتى جاساپ, قانشاما جاننىڭ ومىرىنە اراشا بولىپ جۇرگەن التىن قولدى دارىگەرلەر قىزمەت ەتەدى. بۇل ورتالىقتاردىڭ مۇمكىندىكتەرى جىلدان-جىلعا كۇشەيىپ كەلەدى. مى­سالى, بيىل ورتالىق ازيا ەلدەرىندە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ەلىمىزدەگى ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ بازاسىندا ورتالىق نەرۆ جۇيەسى اۋرۋلارىن راديوحيرۋرگيالىق ەمدەۋدىڭ «التىن ستاندارتى» بولىپ سانالاتىن گامما-پىشاق ورتالىعى اشىلدى. جالپى, گامما-پىشاق راديوحيرۋرگيالىق قون­دىرعىسى ىسكە قوسىلعان ءسات – 2021 جىلدىڭ 27 مامىرىنان باستاپ قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن وسى تەحنولوگيانىڭ كۇ­شىمەن 242-دەن اسا كۇردەلى وپەراتسيا جاسالدى. سونىمەن قاتار استانادا ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگيالىق ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر, وندا پروتون, راديونۋكليد, لازەرلىك تەراپيا ورتالىقتارىن اشۋ جوسپاردا تۇر.

وسى ورايدا اتالعان ورتالىقتاردا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ باعاسى, ونىڭ ىشىندە قىمبات وپەراتسيالاردىڭ قۇنى باسقا ەلدەرمەن سالىستىرعان ەداۋىر تومەن ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. دالىرەك ايتساق, 71 حالىقارالىق كلينيكانىڭ مالىمەتتەرى قامتىلعان ۆookimed.com رەيتينگىندە كەيبىر وپەراتسيالاردىڭ تۇرلەرى استانا قالاسىنىڭ كلينيكالارىندا تۇركياعا قاراعاندا – 4,3 ەسە, گەرمانياعا قاراعاندا – 5,2 ەسە, يزرايلگە قاراعاندا – 5,4 ەسە ارزان ەكەن. مۇنداي ەم-دوم قۇنى مەديتسينالىق تۋريستەردى كوپتەپ تارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. بىراق بۇل ورتالىق­تاردىڭ ناسيحاتى, ءتيىمدى تۇستارى تۋرالى اقپاراتتاردىڭ كەڭىنەن تارالۋى كەمشىن تارتىپ تۇر. ءتىپتى اتالعان ۇيىمداردىڭ مەديتسينالىق مۇمكىندىكتەرى جونىندەگى ماعلۇماتقا ءوزىمىزدىڭ حالقىمىز دا تولىق قانىقپاعان. بۇل دا بولسا, باسقا جاقتان كەلەتىن ەمدەلۋشىلەردىڭ كوبەيۋىنە كە­دەرگىسىن كەلتىرىپ وتىر.

مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋداعى وسى ولقىلىقتاردى جويۋ ءۇشىن بىرقاتار جۇمىس قولعا الىنىپ جاتىر ەكەن. سو­نىڭ ءبىرى – «ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى» اق-نىڭ مەديتسينالىق با­عىت سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ەلىمىز­دىڭ بارلىق اسسيستانستارىمەن جانە ساق­تاندىرۋ كومپانيالارىمەن جاساسقان كەلىسىمشارتى. ورتالىق 20 ساقتاندىرۋ جانە اسسيستانس كومپانيالارىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتىپ جاتىر, ونىڭ ىشىندە ۇشەۋى – شەتەلدىك. سونداي-اق پاتسيەنتتەردى تارتۋ بويىنشا 8 اگەنتپەن شارتتار جاسالدى. اگەنتتەردىڭ جالپى سانى 46 دارىگەردى قۇرايدى, ونىڭ 9-ى – شەتەلدىك دارىگەرلەر. اگەنتتەر ورتالىق تۋرالى ۇلەستىرمە ماتەريالداردى (ليفلەتتەر, جۋرنالدار, بەينەروليكتەر, پرەزەنتاتسيالار جانە ت.ب.) پايدالانا وتىرىپ, ورتالىقتىڭ قىزمەتتەرىن جارنامالايدى, ورتالىق تۋرالى اقپاراتتى كەڭىنەن تاراتۋ ماقساتىندا جارنامالىق جانە يميدجدىك ءىس-شارالار وتكىزەدى.

اكادەميك ن.د.باتپەنوۆ اتىنداعى ۇلتتىق تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا عىلىمي ورتالىعى دا – مەديتسينالىق ءتۋريزم­نىڭ دامۋىنا ۇلكەن ۇلەسىن قو­سىپ جاتقان ۇيىم. بىلتىر بۇل ورتا­لىق تۇركىستان قالاسىندا 16 ەلدىڭ وكىل­­دەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن «قازىرگى زا­مانعى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا كوكجيەكتەرى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيادا بىرقاتار مەملەكەتتىڭ مەديتسينالىق ۇيىم­دارىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتتى. بۇل, ارينە, مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋدى كوزدەيتىن ماقساتتى قادام ەكەنى تۇسىنىكتى.

بۇعان قوسا «UMC» كق جانە «ۇلت­تىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيالىق ورتا­لىق» كەاق 2022 جىلدىڭ 22-23 قىر­كۇيەگىندە «تransplantation in Central Asia: Innovation, Cooperation,Compassion» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىن وتكىزدى. بۇل كونفەرەنتسياعا ەل مەديتسيناسىنىڭ وڭ ءيميدجى مەن بەدەلىنە اسەر ەتەتىن 500-دەن اسا جەتەكشى حيرۋرگتەر, ترانسپلان­تاتسيا جونىندەگى ۇيلەستىرۋشىلەر, دارى­گەرلەر قاتىستى.

مەديتسينالىق تۋريزم بويىنشا الەم­دىك كورسەتكىشكە زەر سالساق, شەت مەملەكەت­تەردەن ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا داۋا ىزدەۋشى­لەردىڭ سانى كوپ. بۇل رەتتە وسى دياگنوز بويىنشا كومەك كورسەتە الاتىن استا­ناداعى كلينيكالاردىڭ الەۋەتىن كور­سەتۋدىڭ ماڭىزى زور. سوندىقتان ۇلت­تىق عىلىمي ونكولوگيالىق ورتالىعى «مە­ديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ 2022-2024 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىم­داماسىن» بەكىتتى.

جالپى, ەلىمىزدىڭ مەديتسينالىق ۇيىم­دارىنا جۇگىنگەن شەتەلدىك پاتسيەنت­تەردىڭ نەگىزگى باعىتى كارديوحيرۋرگيا, نەيروحيرۋرگيا, تراۆماتولوگيا ەكەنى انىقتالدى. سونداي-اق جىلجىمالى مەديتسينالىق ءتۋ­ريزمدى ەنگىزۋ اياسىندا ساناتوريلىق-كۋ­رورت­تىق ەمدەۋگە شەتەل ازاماتتارىن تار­تۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر ەكەن.

 

«تۇتىكشەدەگى بالا» مەديتسينالىق تۋريستەردى تارتادى

باسقا جاقتان ەم ىزدەپ كەلۋشىلەردى قىزىقتىراتىن ەڭ ءبىرىنشى فاكتور – ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت, ەكىنشىسى – ارزان باعا. بۇل رەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ رەسپۋبليكالىق ورتالىعىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, مەديتسينالىق تۋريس­تەر اراسىندا وتاندىق ستوماتولوگتەردىڭ قىزمەتى اسا سۇرانىسقا يە ەكەن. ويتكەنى ەلىمىزدە ءتىس ەمدەۋ سالىستىرمالى تۇردە ەۋرو­پادان 10-15 ەسە ارزانعا تۇسەدى.

ءدال سول سياقتى كەيىنگى جىلدارى ەلى­­­مىزگە كوزگە لازەرلىك تۇزەتۋ جاساتۋ ماق­ساتىندا كەلەتىن شەتەلدىكتەردىڭ دە قاتارى ارتىپ جاتقان كورىنەدى. بۇگىندە سۇرا­­نىسقا سايكەس وسى وپەراتسيا تۇرىنە مامان­دانعان ارناۋلى كلينيكالار ەلى­مىز­­دىڭ بىرنەشە قالاسىندا كوپتەپ اشى­­لىپ جاتىر.

سونىمەن قاتار شەتەلدىك ازاماتتاردى ەلىمىزدەگى ەكستراكورپورالدىق ۇرىق­تاندىرۋ (ەكۇ) قىزمەتى دە قاتتى قىزىق­تىرا باستادى. جالپى, مەديتسينالىق قىز­مەت­تىڭ بۇل تۇرىنە بۇكىل الەمدە سۇرا­نىس ۇلعايىپ كەلەدى. كەيىنگى جىلدارى وتان­دىق رەپرودۋكتولوگتەر مەديتسينالىق ءتۋريزمدى وسى باعىت ارقىلى دامىتۋ تۋرالى كەڭىنەن ايتا باستادى. وسى ورايدا سالىس­تىرىپ قاراعاندا, قىزمەت ساپاسى كەم تۇسپەيتىن, بىراق قۇنى ەداۋىر ارزان ءبىزدىڭ كلينيكالاردىڭ تانىمالدىلىعى ارتىپ جاتىر.

رەپرودۋكتولوگيا سالاسىنداعى كلي­ني­كالاردىڭ دەرەگى بويىنشا, ەلىمىزگە ەكۇ جاساتۋعا نيەتتى قىرعىزستان, وزبەكستان, رەسەي, تۇركيا, گەرمانيا, اقش, قىتاي, كانادا سياقتى ەلدەردەن ازاماتتار كوپتەپ كەلە باستاعان. بۇعان سەبەپ – جوعارىدا كور­سەتكەندەي, جوعارى ساپا جانە تومەن باعا. ءىرى وتاندىق كلينيكالاردا ەكۇ-نىڭ باستاپقى ستاندارتتى حاتتاماسىنىڭ ورتاشا باعاسى 450 مىڭنان 500 مىڭ تەڭگەگە دەيىن سومانى قۇرايدى. نەگىزىندە بۇل سوما ەكى-ءۇش ەسە ءوسۋى دە مۇمكىن. سەبەبى كورسەتىلگەن سوماعا ەمبريونداردى كريوكونسەرۆاتسيا­لاۋ جانە ءجىبىتۋ, ەرلەردىڭ بەدەۋلىك فاكتورىندا ICSI (Intra Cytoplasmic Sperm Injection, ياعني ينتراتسيتوپلازمالىق سپەر­ما­توزويدتى ينەكتسيا) ارقىلى ۇرىق­تان­دىرۋ, سونداي-اق ءدارى-دارمەكتەر سياقتى مەديتسينالىق قىزمەتتەر كىرمەيدى جانە بۇ­لارعا قوسىمشا اقى تولەنەدى. بىراق سونىڭ وزىندە ەلىمىزدەگى ەكۇ قۇنى باسقا ەلدەر­گە قاراعاندا 10 ەسەگە دەيىن ارزانعا تۇسەدى.

قازاقستانداعى باستاپقى ەكۇ حاتتا­ما­­سىنىڭ قۇنىن دامىعان ەلدەردەگى ءتيىستى باعدارلامالارىمەن قاتار الىپ قاراعاندا, باعا ايىرماشىلىعى ايقىن كورىنەدى. ەگەر قازاقستاندا ستاندارتتى ەكۇ ءۇشىن اقى ورتاشا ەسەپپەن 1 مىڭ دوللارعا تەڭ بولسا, يزرايل كلينيكاسىندا 5,3 مىڭ دوللار تۇرادى. ال گەرمانيانىڭ نەمەسە ۇلىبريتانيانىڭ تانىمال كلينيكالارىندا قولدان ۇرىق­تاندىرۋ ءۇشىن 8 مىڭ دوللاردان اسا اقشا تولەۋ قاجەت بولادى. اقش-تا – 9,5 مىڭ دوللار.

جالپى, ەلىمىزدە مەديتسينالىق تۋريس­تەردى كوپتەپ تارتاتىن نەگىزگى الەۋەتىمىز بارشىلىق. ياعني مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ ساپاسى اسا الاڭداتارلىق جاع­دايدا ەمەس. يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارمەن جەتكىلىكتى جابدىقتالعان. دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگى – جوعارى دەڭ­­­گەيدە. باستىسى – وسىنشا قىز­مەت­­تىڭ قۇنى باسقا ەلدەرمەن سالىس­تىر­عاندا اجەپتاۋىر تومەن. ەندى ەل مەدي­تسيناسىنىڭ وسى ارتىقشىلىقتارىن شەتەلدىكتەرگە بارىنشا تانىستىرۋ ءۇشىن, كەڭ كولەمدە حاباردار ەتۋ ءۇشىن جان-جاقتى ويلاستىرىلعان جۇمىستار قولعا الىنۋى كەرەك. وسى باعىتتاعى جوبانىڭ ءبىرى – «Mtour» ونلاين پلاتفورماسى. بۇل ماركەتپلەيس ارقىلى قازاقستاننىڭ قاي تۇسىندا قانداي ەم الۋعا بولادى, قانداي شيپاجايلار بار, ولاردىڭ باعاسى قانداي, كەلۋشىلەردىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا كوڭىلى تولا ما دەگەن سياقتى سۇراقتاردىڭ توڭىرەگىندە تولىمدى اقپارات الۋعا بولادى. جوبا ءار ءوڭىردىڭ مەديتسينالىق جانە ساۋىقتىرۋ باعىتىنداعى الەۋەتىن ەل ىشىنە عانا ەمەس, شەتەلدىكتەرگە دە تانىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى باستامانى كومانداسىمەن بىرگە ەكى جىلدان بەرى جۇزەگە اسىرىپ كەلە جاتقان الماس ءادىل­­جان ۇلى ءوز جۇمىسىمەن قاتار مەديتسي­نالىق ءتۋريزمدى دامىتۋداعى قولايسىزدىقتاردى دا اتاپ ءوتتى.

– ەلىمىزدە قانشا شەتەل ازاماتى ەمدەلگەنىن ناقتى ايتا المايمىز. ويتكەنى, وكىنىشكە قاراي, بىزدە ونداي ستا­تيستيكا جۇرگىزىلمەيدى. تەك قانا ستا­تسيونار بو­يىنشا عانا جالپى ەسەپ جۇرگىزىلەدى. بىراق ەلىمىزدە ەمدەلۋ ءۇشىن كەلەتىن شەتەلدىكتەردىڭ سانى بۇرىنعىدان دا كوبەيدى. ولار كوبىنەسە ءتىسىن ەمدەتۋ ءۇشىن, ەكۇ قىزمەتتەرىن الۋ ءۇشىن, سودان كەيىن بوسانۋ ءۇشىن كەلىپ جاتىر. بۇعان قوسا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى انىقتاۋ ماقساتىندا تەك­سەرىستەن ءوتۋ ءۇشىن كەلەتىندەر دە كوپ. مەديتسينالىق ءتۋريزمدى جاقسىلاپ جولعا قويۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن وسى باعىتتار بويىنشا ەم ىزدەپ كەلۋشىلەردىڭ ناقتى دەرەگىن تىركەۋىمىز كەرەك. سوندا سول ستاتيستيكانىڭ ىڭعايىنا قاراي ءبىراز شارۋانى ۇيلەستىرۋگە بولادى. سونىمەن قاتار كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىز­مەتتەردىڭ باعاسىن رەتكە كەلتىرۋ كەرەك. مىسالى, ەلىمىزدە كوپتەگەن ەم-دوم تۇرلەرى تەگىن نەگىزدە, پورتال ارقىلى, ءمامس اياسىندا جاسالىپ جاتادى. ال شەتەلدىكتەر ءۇشىن بەلگىلى ءبىر ەمنىڭ اقىلارى ناقتى بەلگىلەنبەگەن. مۇنداي ماسەلەنىڭ بار ەكەنىن مەن رەسپۋبليكالىق دياگنوستيكا ورتالىعىندا جۇمىس ىستەگەن كەزىمنەن بىلەمىن. ودان بەرى بۇل جاعدايدى رەتتەۋ ءۇشىن جۇمىستار ات­قارىلىپ جاتقان شىعار, بىراق قانداي دا ەمنىڭ, وپەراتسيالاردىڭ قۇنى كور­سەتىلگەن مالىمەتتى ءالى كۇنگە دەيىن اشىق دەرەككوزدەردەن بايقامادىم. مە­دي­تسينالىق ءتۋريزمدى دامىتامىز دەسەك, وسىن­داي ماسەلەلەرگە دەيىن بارىنشا ءمان بەرۋىمىز كەرەك, ويتكەنى باسقا جاقتاردان ەمدەلۋشىلەردى بارىنشا تولىمدى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى عانا تارتا الامىز. ءبىزدىڭ قولعا العان جۇمىسىمىزدىڭ باستى ماقساتى دا – وسى. ياعني ءبىزدىڭ پلاتفورمادان قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن تۇسىندا قان­داي ەمدەۋ ورىندارى, شيپاجايلار بار ەكەنىن, وندا قانداي دەرتتەرگە داۋا تابۋعا بولاتىنىن, قىزمەت ساپاسى, قۇنى تۋرالى بارلىق اقپاراتپەن قانىعۋعا بولادى. جوبانى الداعى ۋاقىتتا ودان سايى­ن كەڭەيتە ءتۇسۋدى ويلاستىرىپ وتىرمىز, – دەيدى ا.ءادىلجان ۇلى.

راسىندا, اتالعان سالانى ىلگەرى­لەتۋدە جان-جاقتى اقپاراتپەن قامتا­ماسىز ەتۋ, ناقتى ستاتيستيكا جۇرگى­زۋدىڭ ماڭىزى زور. بۇل رەتتە دەنساۋ­لىق ساقتاۋ مينيستر­لىگى­نىڭ بۇيرى­عىمەن مەديتسينالىق ءتۋريزم­دى دامى­تۋ جونىندەگى 2023 جىلعا ارنال­عان ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. وندا مەدي­تسينالىق تۋريزم بويىنشا اقپا­رات­تىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ءبىر باعىت رەتىندە ايقىندالىپ, تاياۋ شەتەلدەردە تالاپ ەتىلەتىن قىزمەتتەردى (مە­ديتسي­نالىق, سەرۆيستىك) كەڭەيتۋدى قوسا ال­عاندا, دەنساۋ­لىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ سونداي-اق «ستاتسيوناردا ەمدەلگەن شەت­ەلدىك ازاماتتاردىڭ سانى» (شۇعىل, جوسپارلى) «ساۋىقتىرۋ قىز­مەتتەرىن (سانا­تورلىق-كۋرورتىق ەم) العان شەتەلدىك ازامات­تاردىڭ سانى» سياقتى تيىمدىلىكتى انىق­تاۋدىڭ نىسانالى ينديكاتورلارى كوزدەلگەن.

سوڭعى جاڭالىقتار