«ارحيۆتەردىڭ اشىقتىعى مەن قولجەتىمدىگى: دامۋدىڭ جاڭا ترەندتەرى» تاقىرىبىنا ارنالعان جازعى مەكتەپ جۇمىسىن قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشقان پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ جالپى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇرداۋلەت تولەەۆ تاريحي مادەني مۇرامىزدى ساقتاۋ مەن دامىتۋدا ارحيۆ ءىسى ماماندارىنىڭ بىلىكتىلىگى ماڭىزدى رولگە يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– وتكەندى ءبىلۋ – ادامزاتقا ورتاق قۇندىلىقتاردى قۇرمەتتەۋ. ال ارحيۆ قۇجاتتارىن ساقتاۋ مەن مۇقيات زەردەلەۋ ءىسى سالا ماماندارىنان جوعارى بىلىكتىلىكتى تالاپ ەتەدى. ارحيۆتىك قۇجاتتار جازباشا جاد رەتىندە قوعام ومىرىندە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سوندىقتان دا ازاماتتىق قوعامدا ارقايسىمىز ءۇشىن ارحيۆتەردىڭ اشىقتىعى مەن قولجەتىمدىگى ماڭىزدى. ال كاسىبي بايلانىستار ارحيۆ مەكەمەلەرىنىڭ اراسىندا عانا ەمەس, حالىقتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى. جاس ارحيۆشىلەر ءۇشىن جازعى مەكتەپ تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ مەن زەردەلەۋدىڭ, قۇجاتتامالىق اينالىمداعى قۇندى دەرەكتەردى ساراپتاۋ مەن ومىرشەڭدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ زاماناۋي مۇمكىندىكتەرىنە جول اشادى, – دەدى ول.
فورۋم بارىسىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ج.تۇيمەباەۆ, رەسەي مەملەكەتتىك گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ا.بەزبورودوۆ, جالپىرەسەيلىك قۇجاتتانۋ جانە ارحيۆ ءىسى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى پ.كيۋنگ, «ۋزارحيۆ» وزبەكستان اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى ۋ.يۋسۋپوۆتىڭ جاس ارحيۆشىلەرگە جولداعان جىلى لەبىزدەرى وقىلدى. ءوز كەزەگىندە رەسەي مەملەكەتتىك گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ميحايل لارين, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى ۇلتتىق كىتاپحاناسى جانە ارحيۆتەرىنىڭ باس ديرەكتورى ابدۋللا مادجيد ال-الي جاھاندىق سىن-قاتەرلەر كەزەڭىندە ارحيۆ ءىسىن دامىتۋداعى جاڭا مۇمكىندىكتەردى, تسيفرلىق تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەردى بولىسۋدە حالىقارالىق ديالوگ الاڭدارىنىڭ زور مۇمكىندىك بەرەتىنىنە توقتالدى.
بۇگىندە پرەزيدەنت ءارحيۆى مەن ءباا ۇلتتىق كىتاپحاناسى مەن ارحيۆتەرى اراسىنداعى ارحيۆ سالاسىنداعى حالىقارالىق بايلانىستاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويىلعان. وسى ورايدا ءوزارا ءتيىمدى باعدارلامالار مەن ءىس-شارالاردى جانداندىرۋعا, ەكى ەلدەگى قۇجاتتىق مۇرانى ساقتاۋ مۇددەسىندە ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان كەلىسىمدەر اياسىندا جاس ارحيۆشىلەر ۇلكەن قور جيناپ, ءباا ارحيۆ ىسىندەگى زاماناۋي جەتىستىكتەرىنە كۋا بولىپ قايتقانىن ايتا كەتكەن ابزال.
پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى ءاليا مۇستافينا ءداستۇرلى جازعى مەكتەپتىڭ حالىقارالىق سيپات الۋى قازاقستان ارحيۆشىلەر قوعامداستىعىنىڭ بەلسەندى ءارى ىسكەر قادامدارىنىڭ جەمىسى دەپ اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, التى جىل ىشىندە جازعى مەكتەپكە قاتىسۋشىلار سانى مىڭعا جۋىقتاپ وتىر. وسى جىلداردا جاس ارحيۆشىلەر مەكتەبىنىڭ گەوگرافيالىق اۋقىمى كەڭەيىپ, ونىڭ قاتارىن ازەربايجان, ارمەنيا, بەلارۋس, قىرعىزستان, قىتاي, موڭعوليا, رەسەي, وزبەكستان جانە تاعى باسقا ەلدەردەن كەلگەن ارحيۆشىلەر تولىقتىرۋ ۇستىندە. جاس ارحيۆشىلەر بيىلعى كەزدەسۋدە ارحيۆ ءىسى بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعان جاڭا زامان تالاپتارىن, تەحنولوگيا سالاسىنداعى جەتىسىكتەر تۋرالى ەركىن اقپارات الماسىپ, ارحيۆ ىسىنە جاڭا ءبىر تىنىس اكەلەتىن ورتاق شەشىمدەردى تالقىلايدى. جازعى مەكتەپ كاسىبي الاڭ رەتىندە ايماقتارداعى ارحيۆتەردىڭ دامۋىنا, سونداي-اق شەتەلدىك ارىپتەستەردىڭ جەتىستىكتەرىنەن حاباردار بولۋعا ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز.
تۇڭعىش پرەزيدەنت كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى باقىتجان تەمىربولات جاس ارحيۆشىلەردىڭ كەزدەسۋى وتە وزەكتى, سۇرانىسقا يە تاقىرىپ اياسىندا ءوتىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى.
– بۇگىندە ارحيۆ ءىسى تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ قارىشتاپ دامۋىمەن جاڭا مۇمكىندىكتەر كەزەڭىندە تۇر. بىراق كەيىنگى ۋاقىتتا جالعان اقپاراتتاردىڭ بەلەڭ الۋى جەكەلەگەن مەملەكەتتەرگە عانا ەمەس, الەمدىك ەكونوميكاعا كەرى اسەرىن تيگىزىپ جاتىر. ال جاساندى ينتەللەكتتىڭ ادامزات ءۇشىن پايداسىمەن قاتار كەرى اسەرىنە قاتىستى ساراپشىلار دابىل قاعىپ وتىر. وسى ورايدا شىندىقتىڭ شىراقشىسى رەتىندە ارحيۆ ءىسى ماماندارىنان تۇپنۇسقا قۇجاتتاردىڭ ومىرشەڭدىگىن ساقتاۋ, الەمدە قالىپتاسقان احۋالدى قاپەرگە الىپ ءارى زاماناۋي مۇمكىندىكتەردى يگەرە وتىرىپ, ارحيۆ ءىسىن العا وزدىرۋدا قىراعىلىق تانىتۋى قاجەت, – دەدى ول.
قازىر ارحيۆتەردىڭ دامۋ دەڭگەيى سول ەلدىڭ وركەنيەت دارەجەسى مەن حالىقتىڭ ءوز تاريحىن قانشالىقتى باعامداۋىنىڭ كورسەتكىشى ىسپەتتى. الەمدىك وركەنيەت ءتۇرلى باعىتتا دامىعان سايىن, قوعامدىق ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا, ونىڭ ىشىندە ارحيۆتەردىڭ قىزمەتىندە جاڭا سىن-قاتەرلەر تۋىنداپ وتىر. ارحيۆ ءىسىن جۇرگىزۋدە عالامدىق كەدەرگىلەردى اينالىپ ءوتىپ, جاھاندىق وزگەرىستەرگە توتەپ بەرۋدىڭ جولدارىن انىقتاۋ جازعى مەكتەپتىڭ كوتەرەر جۇگى بولسا كەرەك. ارحيۆ ءىسى ماماندارىن تەك ارحيۆتىك قىزمەت شەڭبەرىندە عانا ەمەس, قوعامعا قولجەتىمدى اشىق ارحيۆ قالىپتاستىرۋ جانە ءوز تاريحى مەن مادەنيەتىن جەتە بىلەتىن وتانسۇيگىش ماماندارمەن تولىقتىرۋدى دا قاراستىراتىن بولادى.
جازعى مەكتەپ قاتىسۋشىلارى ارحيۆتەردى تسيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋ مەن بىلىكتى كادرلار دايىنداۋ جۇمىستارىن ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋداعى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى. پرەزيدەنت ءارحيۆى ماماندارى ەلىمىزدەگى ارحيۆتەردى الەمدەگى جەتەكشى ارحيۆتەردىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋ جولىمەن ىلگەرىلەتە وتىرىپ, بۇل ىستە بارىنشا اشىقتىق پەن تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن قولدانۋعا ۇيرەتۋدى ماقسات ەتەدى. وسى ورايدا جازعى مەكتەپ ىزگى ءداستۇردى جالعاستىرا وتىرىپ, ارحيۆشىلەر ءۇش كۇن قاتارىنان زاماناۋي ادىستەمەلەر, تسيفرلىق ترانسفورماتسيا, عىلىمي تاسىلدەردى ءىس جۇزىندە قولدانۋدىڭ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلايدى.
الماتى
