يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى مارات قاراباەۆ الداعى جىلدارى 1 ملن-نان اسا وتباسىن جاڭا باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى. قويىلعان مىندەتكە قول جەتكىزۋ ءۇشىن 2029 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن رەسپۋبليكا بويىنشا تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدى جىل سايىن 200 مىڭ شارشى مەترگە ارتتىرۋ كوزدەلگەن. اتاپ ايتقاندا, بيىل 15,3 ملن شارشى مەتر نەمەسە 143 مىڭنان اسا پاتەردى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونىمەن قاتار بۇگىندە رەسپۋبليكا بويىنشا ۇلەستىك قاتىسۋى بار 44 پروبلەمالىق نىسان بار. مينيسترلىك ۇلەستىك قۇرىلىس ماسەلەلەرىن رەتتەۋ ماقساتىندا ىنتالاندىرۋشى جانە قاتاڭداتاتىن تۇزەتۋلەر پاكەتىن دايىندادى.
نەگىزگى ىنتالاندىرۋ ءىس-شارالارى قۇرىلىس سالۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپتاردى جەڭىلدەتۋدى كوزدەيدى. بۇل قۇرىلىس كومپانيالارىنا قازاقستان تۇرعىن ءۇي كومپانياسىنان كەپىلدىك جانە اكىمدىكتەردەن رۇقسات الۋ ارقىلى ءوز قىزمەتىن زاڭداستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قاتاڭداتۋ ءىس-شارالارى ۇلەسكەرلەردىڭ اقشاسىن تارتۋدىڭ اشىق مەحانيزمىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. ولاردىڭ ىشىندە: سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋعا بايلانىستى بارلىق شارتتى حقو-لاردا تىركەۋ, قۇرىلىستى ودان ءارى توقتاتا وتىرىپ, ۇلەسكەرلەردىڭ اقشاسىن زاڭسىز تارتقانى ءۇشىن ايىپپۇل سانكتسيالارىن ۇلعايتۋ, ۇلەسكەرلەردىڭ اقشاسىن تارتۋعا باعىتتالعان رۇقساتسىز جارناماعا تىيىم سالۋ جانە باسقالار.
سونداي-اق «بايتەرەك» ۇبح» اق باسقارما توراعاسى قانات شارلاپاەۆ, اباي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆ, ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى جۇماباي قاراعاەۆ جانە تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى نۇرالحان كوشەروۆ بايانداما جاسادى.
پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسى 2029 جىلعا دەيىن 111 ملن شارشى مەتر جاڭا تۇرعىن ءۇي سالۋ تۋرالى مىندەت قويعانىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, وتكەن جىلى 130 مىڭنان اسا وتباسى باسپانا جاعدايىن جاقسارتا الدى.
«بۇل رەتتە, جوسپار اسىرا ورىندالعان وڭىرلەردىڭ ىشىندە استانا, الماتى قالالارىن جانە الماتى وبلىسىن اتاپ وتۋگە بولادى. ءوز كەزەگىندە, ۇلىتاۋ, سولتۇستىك قازاقستان جانە اتىراۋ وبلىستارىندا جوسپار ورىندالماي قالدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ول بيىلعى 4 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اباي, ماڭعىستاۋ جانە ۇلىتاۋ وبلىستارى جوسپاردان ارتتا قالىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
ۇكىمەت باسشىسى مۇنداعى ەڭ وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى قۇرىلىستىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلمەۋى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ەلوردا قازىر وسىنداي پروبلەماعا تاپ بولىپ وتىر. استانادا ەنەرگيا رەسۋرستارى جەتىسپەيدى, سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قاتتى سەزىلۋدە. وسىعان بايلانىستى تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدىڭ جوسپارلانعان كولەمى ازايتىلدى. باسقا وڭىرلەردە وسىنداي جاعدايلارعا جول بەرمەۋ ءۇشىن بارلىق اكىمدىك ەلدى مەكەندەردىڭ پەرسپەكتيۆالىق دامۋىنا ءتيىستى تالداۋ جۇرگىزۋى قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى ءاليحان سمايىلوۆ.
ول كوبىنەسە, جوسپارلاۋ پروبلەمالارى تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ كەزىندە انىقتالاتىنىن, سوندىقتان ينفراقۇرىلىم ماسەلەلەرىن جەر ۋچاسكەسىن ءبولۋ جانە قۇرىلىسقا رۇقسات بەرۋ كەزىندە شەشۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ءاليحان سمايىلوۆ سونداي-اق كەيىنگى ۋاقىتتا حالىق تاراپىنان قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ ساپاسىنا جانە ولاردىڭ رەتسىز, بەيبەرەكەت سالىنۋىنا, وبەكتىلەردىڭ ۋاقتىلى ىسكە قوسىلماۋىنا قاتىستى وتە كوپ شاعىم تۇسكەنىن ايتتى.
«ماسەلەن, استانادا «بۋداپەشت» تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ تۇرعىندارى بىلتىر قىس باستالاردىڭ الدىندا جىلۋسىز قالدى. شىمكەنتتە وسىدان بەس جىل بۇرىن عانا مەملەكەتتىك باعدارلامامەن سالىنعان كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ قابىرعالارى جارىلىپ, ليفتىلەرى ءجيى ىستەن شىعادى. الماتىدا تاۋلى جەرلەردە, سۋعا جاقىن ماڭداردا جانە ەرەكشە قورعالاتىن اۋماقتاردا قۇرىلىس سالۋ كەزىندە زاڭنامانى بۇزۋدىڭ 150-دەن اسا فاكتىسى انىقتالدى», دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, وزەكتى پروبلەمانىڭ تاعى ءبىرى – قۇرىلىس كەزىندە رۇقسات قۇجاتتارىنىڭ بولماۋى. الماتىدا سالىنىپ جاتقان «تولەبي رەزيدەنس» تۇرعىن ءۇي كەشەنىندە قۇرىلىسقا قاجەتتى قۇجاتتار جوق.
«استانانىڭ ءبىر وزىندە ءتيىستى قۇجاتتارى جوق وسىنداي 90-عا جۋىق تۇرعىن ءۇي كەشەنى سالىنىپ جاتىر. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, سوت قۇجاتسىز سالىنعان «دۋبلين» تۇرعىن ءۇي كەشەنىن بۇزۋ تۋرالى شەشىم شىعاردى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, تۇركيادا بولعان جويقىن جەر سىلكىنىسىنەن دە ساباق الۋىمىز كەرەك.
جيىندى قورىتىندىلاي كەلە, ول تۇرعىن ءۇي جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى ىسكە قوسۋ بويىنشا وسى جىلعا ارنالعان بارلىق جوسپاردىڭ تولىق جانە ۋاقتىلى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتىپ, جوعارىدا ايتىلعان كەمشىلىكتەردى ەسكەرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ءبىر اي مەرزىمدە كەزەكتە تۇرعاندار ءۇشىن ءۇي بولە وتىرىپ, كەشەندى قۇرىلىس سالۋدى قارجىلاندىرۋ مەحانيزمىن ىسكە قوسۋ بويىنشا ءىس-شارالار قابىلداۋدى جانە 1 قىركۇيەككە دەيىن كەزەكتە تۇرعانداردىڭ ءتىزىمىن بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەستىگى تۇرعىسىنان وزەكتەندىرۋدى تاپسىردى.
