وزدەرىن «Antares» اتتى حالىقارالىق فيرما فيليالىنىڭ وكىلدەرىمىز دەپ تانىستىرعان الاياقتار بار جيعان-تەرگەنىن وزدەرىنە سەنىپ تاپسىرعان تۇرعىندارعا اقشاڭىزدى كۇنىنە ەكى پايىزدىق وسىمپۇلمەن قايتارىپ بەرەمىز دەپ ۋادە ەتىپ, سوڭىندا تاقىرعا وتىرعىزىپ كەتكەن. پيراميداعا قاتىسۋشىلاردىڭ ىشىندە 100 مىڭ دوللاردان 300 مىڭ دوللارعا دەيىن سالىم سالعاندار بار. ايىپتاۋشى تاراپتىڭ مالىمەتىنشە, قوستاناي قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ولگا تروپانەتس, گۇلشات جەتپىسباەۆا جانە شىڭعىس كەمەلباەۆ اشقان جالعان فيرماعا ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭىرىندە تۇراتىن 97 ازامات اقشا اۋدارعان. الاياقتاردىڭ ەسەپشوتىنا تۇسكەن قارجىنىڭ كولەمى 49 ملن تەڭگەدەن اسىپ جىعىلادى.
جابىرلەنۋشىلەردىڭ ىشىندە الاياقتاردىڭ كەسىرىنەن پاتەرىن جوعالتقاندار, تالاي جىل بويى تىرنەكتەپ جيعان قوماقتى قارجىسىنان ايىرىلعان زەينەتكەرلەر بار. ءتىپتى بانكتەن نەسيەگە اقشا الا سالىپ, ونىسىن تابان استىندا «انتارەسكە» ساناپ بەرگەندەر دە كەزدەسەدى. ماسەلەن, پاتەرىن ساتقان جابىرلەنۋشىنىڭ ءبىرى 6 ملن تەڭگە كولەمىندەگى اقشاسىن تۇيىنشەككە وراۋلى كۇيىندە گۇلشات جەتپىسباەۆا مەن شىڭعىس كەمەلباەۆتىڭ قولىنا ۇستاتقان. مۇنىڭ سىرتىندا, بۇل اڭعال ايەلدىڭ قىزى الاياقتاردىڭ ەسەپشوتىنا 2 ملن تەڭگە تاعى اۋدارىپتى. سونداي-اق, و.الەكسانوۆا ەسىمدى ازامات قارجى پيراميداسىنا 3 مىڭ 150 دوللار سالعانىن ايتادى. جالعىز ءوزى جەتى بالا تاربيەلەپ وسىرگەن زەينەتكەر ا.مۇقانوۆا دا ءۇيىنىڭ شاتىرىن بۇتىندەۋ ءۇشىن نەسيەگە العان 500 مىڭ تەڭگەسىنەن ايىرىلىپتى.
– مەن ول اقشانى تەرمينال ارقىلى گ.جەتپىسباەۆا ايتقان ادامنىڭ ەسەپشوتىنا اۋداردىم. ەندى شاتىر دا جوق, اقشا دا جوق, بوستان-بوسقا نەسيە تولەپ وتىرمىن. مۇنداي بولارىن كىم بىلگەن؟ – دەپ كۇرسىنەدى شاراسىز زەينەتكەر.
الاياقتارعا 440 مىڭ تەڭگەسىن ۇستاتقان ي.الەكسانوۆ پەن 6 ملن تەڭگەسىن بەرگەن س.بەدەرتدينوۆا دا اقشالارىن قايتارا الماعان. تانىمايتىن, بىلمەيتىن ادامعا ەشكىم قوماقتى اقشاسىن ۇستاتا سالمايتىنى بەلگىلى. الايدا جابىرلەنۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, قارجى پيراميداسىن ۇيىمداستىرعاندار وزدەرى بۇرىننان جاقسى بىلەتىن, وتباسىندا بولاتىن ءار ءتۇرلى قۋانىش-تويلاردا ءجيى دامدەس بولىپ جۇرگەن تانىس ادامدار. الاياقتار ءوز قۇربانىنىڭ ابدەن ءىشى-باۋىرىنا كىرىپ العان سوڭ, تابىسى جوعارى سەنىمدى دەپوزيت اشتىق دەپ الداپ, اقىرى تاقىرعا وتىرعىزىپ كەتىپ وتىرعان.
– ءمادينا الدىڭعى جىلى ءۇي ساتىپ جاتقانىمدى ەستىپ, جاڭا دەپوزيت اشىلدى, وعان مەن جاۋاپتىمىن. ەشقانداي پيراميدا ەمەس, سالعان اقشاڭىزدى ەكى ايدان كەيىن 50 پايىزدىق وسىممەن قايتىپ شەشىپ الاسىز دەپ كۇن سايىن مازالاي باستادى. قىر سوڭىمنان قالماي قويعان سوڭ, «ليتسەنزياسى بار ما؟» دەپ سۇرادىم. «بۇكىل قاعازدارى زاڭدى تۇردە تىركەلگەن. قازىر اقشانىڭ ءبارىن مەن جينايمىن. ءوزىم ارالاساتىن قالتالى ازاماتتاردىڭ ايەلدەرى قازىر بىزگە دەپوزيت سالىپ, ۇلكەن پايدا تاۋىپ جاتىر. الەنا دەگەن كەلىنىم دە 50 مىڭ دوللار سالىپ, 100 مىڭ دوللار الدى. تانىستارىمنىڭ كوبى ەكىنشى رەت سالىم سالىپ جاتىر» دەدى. اقىرى 4 ملن تەڭگە اقشامدى ءمادينا ايتقان ادامنىڭ ەسەپشوتىنا اۋداردىم. بىلتىر ويدا-جوقتا 6 شىلدەنىڭ كەشىندە ءمادينا حابارلاسىپ, دەپوزيتتىڭ جابىلىپ قالعانىن ايتتى. مەن اقشامدى قايتارىپ بەرۋدى تالاپ ەتىپ ەدىم, «قازىر دەمالىستامىن, ورنىمداعى گۇلشات جەتپىسباەۆاعا حابارلاس» دەدى. ال گۇلشات «3-4 ملن تەڭگەگە بولا بەت جىرتىسپايىق, ەشقايدا شاعىمدانباي-اق قويىڭىز» دەپ رەنىش ءبىلدىردى. بوس اڭگىمەدەن ەشتەمە شىقپايتىنىنا كوزىم جەتكەن سوڭ, قۇقىق قورعاۋ ورىندارىنا قوڭىراۋ شالۋعا تۋرا كەلدى, – دەيدى قوماقتى قاراجاتىنان ايىرىلعان جابىرلەنۋشىنىڭ ءبىرى.
گۇلشات جەتپىسباەۆا مەن شىڭعىس كەمەلباەۆ تەرگەۋ بارىسىنا كومەكتەسكەندەرى ءۇشىن كۋاگەرلەر ساناتىنا اۋىستىرىلىپتى. ال ولگا تروپانەتستىڭ كىناسىن مەملەكەتتىك ايىپتاۋشىلار تولىق دالەلدەپ شىققان. سوڭعى سوت وتىرىسىندا اقىرعى ءسوزىن ايتقان كۇدىكتى: «تەرگەۋ بارىسىندا جاۋاپ الىنعان ءاربىر ادامنىڭ اتالمىش قارجى پيراميداسىنا قانشالىقتى قاتىسى بار بولسا, مەنىڭ دە وعان قاتىسىم سونشالىقتى عانا. ەگەر مەن «انتارەس» كومپانياسىن قۇرۋعا قاتىسىپ, سالىمشىلاردىڭ اقشاسىن جىمقىرعان ادام بولسام, قازىر الەكس ريحتەرمەن بىرگە سايرانداپ شەتەلدە جۇرەر ەدىم. قوستانايدا «انتارەستىڭ» كەڭسەسى اشىلعانى راس. بىراق ونى اشقان – مەن ەمەس, گۇلشات جەتپىسباەۆا. ول ءوز باسىن جازادان اراشالاپ الۋ ءۇشىن سوتقا جالعان ايعاق بەرىپ وتىر» دەدى.
و.تروپانەتستىڭ الەكس ريحتەر دەپ وتىرعانى 10 جىلدان بەرى دومينيكاندا تۇرىپ جاتقان الەكساندر جيروۆكين دەگەن الاياق بولىپ شىقتى. سوتتان ءوزىن جابىرلەنۋشى رەتىندە تانۋدى سۇراعان ولگا تروپانەتس تەرگەۋ بۇدان ءارى جالعاساتىن بولسا, قارجى پيراميداسىن شىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ كىم ەكەنىن انىقتاپ, ءىستىڭ انىق-قانىعىنا جەتۋگە بارىنشا كومەكتەسەتىنىن ايتتى. تاڭەرتەڭ باستالعان سوت وتىرىسى ۇزاققا سوزىلىپ كەتكەنى سونشالىق, سوت توراعاسى ۇكىمدى كەشكە ءبىر-اق وقىدى.
– ءسىزدىڭ اتالعان قىلمىسقا قاتىسىم جوق دەگەن ءۋاجىڭىزدى راستايتىن ناقتى دالەلدەر جوق. الايدا وزىڭىزگە تاعايىندالعان جازانى جەڭىلدەتەتىن جاعدايلار, ياعني كامەلەت جاسقا تولماعان ءۇش بالاڭىز بەن اياعىڭىزدىڭ اۋىر ەكەنى ەسكەرىلەتىن بولادى, – دەدى سوت توراعاسى مەرەي امانجولوۆ.
قىلمىستىق كودەكس بويىنشا قارجىلىق پيراميداعا جەتەكشىلىك ەتكەندەر 5 جىلدان 10 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسىلەدى. سوت ولگا تروپانەتستى 6 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۋرالى ۇكىم شىعاردى. بىراق ءۇش كىشكەنتايى مەن اياعىنىڭ اۋىرلىعى ەسكەرىلىپ, جازا مەرزىمىنىڭ ءبىر جىلى قىسقارتىلدى. وسىلايشا, سوتتالۋشى ءومىرىنىڭ 5 جىلىن بالا-شاعاسىنان شەتتە, تەمىر توردىڭ ارعى بەتىندەگى قاپاستا وتكىزەتىن بولادى. سوت بارىسىندا جابىرلەنۋشىلەردىڭ دە تالاپتارى قاناعاتتاندىرىلعان سياقتى. ويتكەنى ولار ايىرىلىپ قالعان 49 ملن تەڭگەنى قايتارىپ بەرۋگە سوتتالعان و.تروپانەتس قانا ەمەس, سونىمەن بىرگە كۋاگەر ساناتىنا وتكەن گ.جەتپىسباەۆا مەن ش.كەمەلباەۆا دا مىندەتتى بولادى.
قوستاناي وبلىسى
