باعدارلاما اياسىنداعى قارجىلاندىرۋ شەكتەۋلى كولەمدە جۇزەگە اسىرىلادى. جىلىنا – 100 ملرد تەڭگە بولىنەدى, سايكەسىنشە توقسان سايىن 25 ملرد تەڭگە عانا يگەرىلەدى. وسى جاعداي نەسيە راسىمدەگىسى كەلەتىن ازاماتتار ءۇشىن قيىندىق تۋدىرىپ تۇر. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر جاڭا وتىنىمدەردى قابىلدامايدى, ال ادامدار تاڭداعان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. قۇرىلىس سالۋشى بولسا مەنشىگىندەگى پاتەرلەردى تەزىرەك ساتىپ بىتىرۋگە تىرىسادى. بانكتەر نەسيەلەر سانىن ءوز قالاۋى بويىنشا رەتتەيدى, سودان كەيىن ولاردى «7-20-25» باعدارلاماسىنىڭ وپەراتورى, قازاقستاننىڭ ورنىقتىلىق قورى وتەپ بەرەدى. قازىر قارجى ينستيتۋتتارى ەكىنشى توقساننىڭ ءليميتى اياسىندا جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل رەتتە ورنىقتىلىق قورى يپوتەكا بەرۋ كەزىندە بانكتەردىڭ باس تارتۋىنا نەگىز بولاتىن بىرنەشە سەبەپتى اتايدى.
كەپىلدىكتىڭ زايم شارتىنا ساي بولماۋى
كەپىل رەتىندە الىنعان ءۇي قويىلادى. باعدارلاما شارتى بويىنشا پاتەر جاڭا, بىراق پايدالانۋعا بەرىلگەن عيماراتتا ورنالاسۋى كەرەك. سونداي-اق تۇرعىن ءۇي باعاسى بەلگىلى ءبىر سوما كولەمىنەن اسپاۋى ءتيىس. ماسەلەن, استانا, الماتى جانە ونىڭ ماڭايىندا, اقتاۋ, اتىراۋ, شىمكەنت قالالارىنداعى ماكسيمالدى سوما 25 ملن تەڭگەدەن اسپاۋى كەرەك. قاراعاندى, تۇركىستاندا شەكتى سوما – 20 ملن تەڭگە. وزگە قالالاردا بۇل كورسەتكىش 15 ملن تەڭگە بولىپ بەكىتىلگەن. قوردىڭ حابارلاۋىنشا, كەپىلدىك زايم شارتىنا ساي بولا الماۋى ءجيى بايقالادى. ويتكەنى الەۋەتتى قارىز الۋشىلار ۇلەستىك تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋ كەزىندە قۇرىلىس سالۋشى مەن ساتىپ الۋشى اراسىندا جاسالاتىن ۇلەستىك قاتىسۋ كەلىسىمشارتىن ۇسىنادى. الايدا «7-20-25» بويىنشا قۇرىلىس سالۋشى مەن ساتىپ الۋشى اراسىندا تەك ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلىسىمشارتىنا عانا قول قويىلۋى ءتيىس. بانكتەر وزگە ەشقانداي مامىلەنى قابىلدامايدى.
تەرىس نەسيە تاريحى
تولەنبەگەنىنە 90 كۇننەن اسقان, ياعني مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتەرى بار ازاماتتار يپوتەكا راسىمدەپ جاتىر. ونداي ادامدار قاراسى قالىڭ. بانكتەر نەسيە تۋرالى مالىمەتتى ءبىرىنشى نەسيە بيۋروسىنان سۇرايدى. ەگەر ادامنىڭ باسىندا باسقا دا كرەديتتەرى بولسا بۇل جاعداي ونىڭ تولەم قابىلەتىن تومەندەتۋى مۇمكىن. ول ەگەر پروبلەمالىق نەسيە بولسا وندا بانك بىردەن باس تارتادى. ءوزىنىڭ تۇتىنۋشىلىق, تاۋارلىق جانە يپوتەكا نەسيەسىن ۋاقىتىلى وتەگەن ازامات قانا بانك تاراپىنان دەرەۋ ماقۇلداۋ الادى.
تابىستىڭ جەتىسپەۋشىلىگى
مۇندا ءبارى قاراپايىم – بانك يپوتەكا بەرۋ كەزىندە قارىز الۋشىعا قاتىستى كوپتەگەن فاكتورلاردى ەسكەرەدى. بانك يپوتەكانى وتەۋگە قابىلەتتى قارىز الۋشىعا عانا ماقۇلداۋ ۇسىنادى. بانكتەر بۇل رەتتە وتباسىنىڭ جالپى تابىسىنا, بالالاردىڭ بولۋىنا, سانىنا, كوممۋنالدىق تولەم مولشەرىنە ءمان بەرەدى. سونىمەن بىرگە بۇكىل كرەديت بويىنشا تولەم كولەمى قارىز الۋشىنىڭ تابىس كولەمىنىڭ 50 پايىزىنان اسپاۋى كەرەك دەگەن دە تالاپ بار. ناقتى «7-20-25» بويىنشا اي سايىنعى ەڭ جوعارى تولەم 141 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى.
جىل باسىنان بەرى «بانك تسەنتركرەديت» – 13,5 ملرد تەڭگەگە 848 زايم, «بانك فريدوم فينانس» – 13,7 ملرد تەڭگەگە 802 زايم, Halyk Bank – 7,1 ملرد تەڭگەگە 461 زايم, RBK Bank – 1,9 ملرد تەڭگەگە 125 زايم بەرگەن.
ەسكە سالا كەتەيىك «7-20-25» باعدارلاماسى نەسيەنى 25 جىلعا بەرەدى. تۇرعىن ءۇيدى تەك باستاپقى نارىقتان ساتىپ الۋعا عانا رۇقسات ەتىلەدى.