ءحىح عاسىردىڭ 30-جىلدارى مۋزەي ءىسى قولعا الىنىپ, گراف سۋحتەلەننىڭ جارلىعىمەن «ورىنبور ولكەسىندەگى مۋزەۋم» اشىلعان بولاتىن. ونىڭ نەگىزگى ۇيىمداستىرۋشىلارىنىڭ ءبىرى - « ۇلى ورىس ءتىلىنىڭ تۇسىندىرمە سوزدىگىنىڭ» اۆتورى ۆ.ي.دال. ال تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ارحيتەكتورى - گ.گوپيۋس.
العاشىندا بۇل مۋزەي رەسەي قاراماعىندا بولعان. كەيىن قازاق اسسر قۇرىلعاننان كەيىن مۋزەيدەگى جادىگەرلەردىڭ 80 پايىزى قايتارىلىپ, سول كەزدەگى استانا قىزىلورداعا كوشىرىلگەن, كەيىن الماتىعا اۋىسقان. ال 1944 جىلى مۋزەيگە قازىرگى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيى اتاۋى بەرىلگەن. مۋزەيدىڭ قازىرگى عيماراتى 1985 جىلى يۋ.راتۋشنىي, ز.مۇستافينا جانە ب.رزاعاليەۆتاردىڭ جوبالارى بويىنشا سالىنعان. مۋزەيدىڭ جالپى اۋدانى 20 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى.
ا.بايتۇرسىنوۆ, ءا.جيرەنشين, ع.مۇستافين, ك.بادىروۆ, ءا.مارعۇلان جانە مۋزەيدى ءار جىلدارى باسقارعان ازاماتتار مۋزەي قورىن جيناقتاپ, تولىقتىرۋ جۇمىستارىن ىسكە اسىرۋعا زور ۇلەس قوسقان.
