وبلىس باسشىسى پرەزيدەنتتىڭ حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ, سونداي-اق 2023 جىلدىڭ 4 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا باعىتتالعان تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋىن باياندادى. وڭىردە وسىعان دەيىن اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە بيىل بولاتتىڭ ارنايى ماركالارىن وندىرەتىن العاشقى زاۋىت, 800 مەترلىك جىكسىز رەلستەر شىعاراتىن العاشقى كاسىپورىن جانە جوعارى تەحنولوگيالىق تەمىرجول دوڭگەلەكتەرىن شىعاراتىن زاۋىت ىسكە قوسىلادى. ال قازىر يادرولىق مەديتسينا ورتالىعى, قازمەدپريبور مەديتسينالىق بۇيىمدار شىعاراتىن فابريكا جانە تمد ەلدەر اراسىندا العاشقى دياليزاتورلار شىعاراتىن زاۋىت جۇمىسىن باستادى.
«جىلىنا 700 مىڭ توننا بيتۋم شىعارۋعا قاۋقارلى زاۋىت سالىنادى. جاڭا كاسىپورىن بۇكىل باتىس ايماعىنىڭ بيتۋم تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل – ءىرى جوبالاردىڭ ءبىر بولىگى عانا», دەدى ەرالى توعجانوۆ.
تۇرعىنداردى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتىپ, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, مال مەن قۇستىڭ سانىن ارتتىرۋ, سونداي-اق شاعىن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن اقتوبە وبلىسى ەلىمىزدە ءبىرىنشى بولىپ «اۋىل اماناتى» جوباسىن باستادى. «ناتيجەسىندە ءبىز ءاربىر اۋىلدىڭ, اۋداننىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن انىقتادىق, ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن, كۇشتى جانە ءالسىز جاقتارىن بەلگىلەدىك, ناقتى جۇمىسسىز ادامداردىڭ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردىڭ, ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعانداردىڭ تىزىمدەرىن, سونداي-اق ءاربىر وتباسىنىڭ ورتاشا تابىس مولشەرىن قامتيتىن ءاربىر اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك پورترەتى قالىپتاستى. جوبا اياسىندا يمپورتقا تاۋەلدىلىك ماسەلەسىن شەشۋگە نيەتتىمىز», دەپ اتاپ ءوتتى ءوڭىر باسشىسى.
قازىر وبلىس حالقىنىڭ 98,6 پايىزى ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ەرالى توعجانوۆ پرەزيدەنت تاپسىرعانداي 2024 جىلى تۇرعىنداردىڭ 100 پايىزى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتىلاتىنىن العا تارتتى. سونداي-اق جىل سوڭىنا دەيىن 12 ەلدى مەكەن گازداندىرىلىپ, 94,4%-عا جەتپەك.
«اقتوبەدە 1,6 ملرد تەكشە مەتر گاز تاپشىلىعى بار. قىستا قولدانىستاعى ماگيسترالدىڭ گاز جۇكتەمەسى 175%-عا دەيىن جەتەدى. يندۋستريالىق نىساندار مەن ەلدى مەكەندەردى ۇزدىكسىز گازبەن جابدىقتاۋ ماقساتىندا قۇنى 43,4 ملرد تەڭگە بولاتىن «بۇحارا-ورال» گاز قۇبىرىنىڭ ءۇشىنشى جەلىسىن ورناتۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋ باستالدى. بيىلعا 11,1 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان», دەدى وبلىس اكىمى.
گەوگرافيالىق ورنالاسۋى جاعىنان ءوڭىردىڭ ترانزيتتىك الەۋەتى زور, الايدا اۆتوجولداردىڭ ساپاسى سىن كوتەرمەيدى. ەرالى توعجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جولداردىڭ 72%-زى جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايدا. بيىل 50,5 ملرد تەڭگەگە 848 شاقىرىم جول جوندەلەدى. وسىلايشا جىل سوڭىنا قاراي كورسەتكىشتى 78 پايىزعا ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جۋىردا ۇزىندىعى 262 شاقىرىم بولاتىن 4 جولاقتى «اقتوبە – ۇلعايسىن» رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولىن كەڭەيتۋ جۇمىسى باستالادى. سونىمەن قاتار 30 جىلدا العاش رەت ۇزىندىعى 260 شاقىرىم «قاندىاعاش – شالقار» اۆتوجولىنا جوندەۋ جۇرگىزىلەدى.
اقتوبە – ونەركاسىبى دامىعان ءوڭىر. الايدا ونەركاسىپ ورىندارى قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىنا اسەرىن تيگىزىپ جاتىر. وبلىستا سۋ قۇبىرلارى لاستانىپ, ەسكىرگەن, قالدىقتاردىڭ جينالىپ, قولدانىستاعى كارىز جانە تازارتۋ قوندىرعىلارىنىڭ توزۋى سەكىلدى بىرقاتار ەكولوگيالىق پروبلەما بار.
«وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن كارىزدىك تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋ جۇمىسى باستالدى. تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە دايىندالىپ, مەملەكەتتىك ساراپتاماعا جىبەرىلدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى شامامەن – 78 ملرد تەڭگە. كارىزدىك تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالۋ جوباسى اعىندى سۋلاردىڭ لاستانۋىن ايتارلىقتاي ازايتىپ, سۋارۋعا جارامدى اعىندى سۋلاردىڭ ساپاسىن ارتتىرادى, قالانىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق احۋالىن جاقسارتادى. اعىندى سۋلاردى تازارتۋ ءۇشىن زاماناۋي ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالاردى جانە اناعۇرلىم جەتىلدىرىلگەن جابدىقتاردى پايدالانۋ قاراستىرىلعان», دەپ اتاپ ءوتتى ەرالى توعجانوۆ.
بۇگىندە ءوڭىر حالقى, اسىرەسە اۋىل تۇرعىندارى مەديتسينالىق كومەكتىڭ ناقتى تۇرلەرىن الا الماي وتىر. وسىعان وراي وبلىستىڭ حرومتاۋ, مۇعالجار جانە شالقار اۋداندارىندا كوپسالالى اۋدانارالىق اۋرۋحانالار سالىنباق. بۇعان قوسا «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا ەكى جىل ىشىندە 20 مىڭ تۇرعىنى بار 29 اۋىلدا زاماناۋي دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى بوي كوتەرەدى.
سونداي-اق 4 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 18 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالعان. اپاتتى جانە ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن الداعى ءۇش جىلدا «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 17,5 مىڭ ورىندىق 20 زاماناۋي مەكتەپ سالىنادى. ء«بىز ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە وڭىردە تۇرۋعا قولايلى جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بارلىق باعىت بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرامىز», دەپ تۇيىندەدى اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى ەرالى توعجانوۆ.