پىكىر • 16 مامىر, 2023

ەڭ باستىسى – ەل بىرلىگى

511 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «ادىلەتتى قازاقستان: بىرلىك, تۇراقتىلىق, دامۋ» اتتى ءحححىى سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە: «قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتى مەملەكەتىمىزدىڭ وتكەنىنە, بۇگىنىنە جانە بولاشاعىنا, ۇلتىمىزدىڭ رامىزدەرىنە جانە ونىڭ مادەني وزەگىنە قاتىسى بار ەكەنىن سەزىنۋى كەرەك», دەدى.

ەڭ باستىسى – ەل بىرلىگى

بايىپتاپ قاراعاندا, بۇل سوزدە ۇلكەن ءمان-ماعىنا جاتىر. ويتكەنى قوعامداعى ءار ازامات, ەتنوستىق توپ وتكەن تاريحىن ءوزى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ەلدىڭ تۇتاس تاري­حىنىڭ ءبىر قۇرامداس بولىگى رەتىندە ساناعاندا عانا وزدەرىن حالىقتىڭ ءبىر مۇشەسى رەتىندە سەزىنىپ, بۇگىنى مەن كەلەشەك تاعدىرىن تاۋەلسىز قازاقستانمەن بايلانىستىراتىنى انىق. بۇل رەتتە, ۇلى دالادا عۇن, ساق ءداۋىرى, تۇركى قاعاناتتارى, التىن وردا, قازاق حاندىعى سياقتى تەك تۇركى تەكتەس رۋ-تايپالاردى عانا ەمەس, ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى ۇلتتار مەن ەتنوس وكىلدەرى مۇشەلەرىنىڭ باسىن بىرىكتىرگەن, سول ارقىلى تاريحي تاع­دىر تالايى مەن ورتاق مادەنيەتى بار ەل بولىپ قالىپتاسقاندىعىن ەسكەرۋ كەرەك. مەملەكەت باسشىسى سەسسيادا «اسسام­بلەيانىڭ بارلىق نەگىزگى جۇمىسى جەرگىلىكتى جەردە, ياعني حالىق اراسىندا جۇرگىزىلۋگە ءتيىس» دەپ, «توماعا-تۇيىق تىر­شىلىك ەتەتىن ەتنيكالىق اۋداندار مەن كۆار­تالداردىڭ پايدا بولۋىنا جول بەر­مەۋ­دى» تاپسىردى. وسى ماقساتتا ەل­دەگى تۇرىپ جاتقان ءتۇرلى جەكەلەگەن ەت­نوستىق توپتاردىڭ وتكەنىن قا­زاق­­ستان مەم­لەكەتىنىڭ تاريحىمەن تىعىز بايلانىس­­تىرا وتىرىپ, كەشەندى شارالار ازىرلەۋ, جۇمىس جوسپارلارىن جاساۋ, بىلىكتى تاريحشى-ماماندار تاراپىنان عىلىمي جوبالار ۇيىمداستىرۋ اسا ماڭىزدى.

مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, بۇل جۇ­مىستاردىڭ بارلىعى عىلىمي تۇجى­رىم­­دارعا نەگىزدەلۋى قاجەت. وسى رەتتە ايتا كەتكەن ءجون, 2018 جىلى پرەزيدەنت اكىم­شىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ مەڭ­گە­رۋ­شىسى ايدا بالاەۆانىڭ تاپسىرماسىمەن «تۋعان جەر» جانە «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى كونتەكسىندە الاش يدەاسى مەن «ماڭگىلىك ەل» قۇندىلىكتارى: تاريحي تاجىريبەسى, ساباقتاستىعى جانە بولاشاعى» اتتى باعدارلامالىق-نىساندى قارجىلاندىرۋ ارقىلى عىلىمي جوبانى ىسكە اسىرعان ەدىك. جوبانىڭ عىلىمي ناتي­جەلەرى: «رۋحاني جاڭعىرۋ: «ماڭگىلىك ەل» قۇندىلىقتارى جانە «الاش يدەياسى» اتتى وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالى مەن حرەستوماتياسى ازىرلەندى. ولاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وبلىسىنىڭ ىشكى ساياسات باسقارمالارى ارقىلى ەتنو-مادەني بىرلەستىكتەردە قولدانىسقا ەنگىزىلىپ, وڭ باعا بەرىلدى.  سەسسيادا مەملەكەت باسشىسى سوڭعى كەزدەگى جانجالدار نەگىزىنەن اۋىلدىق جەردە بولاتىندىعىن, سوندىقتان شالعاي اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى اراسىندا بەل­سەندى اقپاراتتىق جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت­تىگىن, ونىڭ وزىندە اسىرەسە, ءبىر ەتنوس وكىلدەرى شوعىرلانا قونىستانعان اۋدان­دار­عا تىكەلەي قاتىستى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

اتالعان اۋداندارداعى ەتنوستىق توپ­تار­دىڭ وتكەن تاريحىن قازاقستان مەم­لە­كەتى تاريحىمەن تىعىز بايلانىس­تىرىپ, ناسيحاتتاۋ جانە وقىتۋ تەك ەتنو-مادەني بىرلەستىكتەردە عانا ەمەس, مەكتەپ, گيمنازيا, كوللەدج قابىرعاسىنان باستالعانى ماڭىزدى. ويتكەنى ەتنوستىق توپتاردىڭ ەل تاعدىرىمەن بىر­تۇتاستىعى تۋرالى تاريحي سانا ازاماتتاردا جاس كەزىنەن ورنىقتىرۋ ادىلەتتى قازاقستانداعى ەل بىرلىگى مەن ونىڭ العا قاراي دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسادى دەگەن سەنىمدەمىز.

 

ساتاي سىزدىقوۆ,

ۇعا قۇرمەتتى اكادەميگى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە