وڭتۇستىكتەگى وراق

وڭتۇستىكتە وراق قىزعان شاق. جالپى, دارحان دالاسى دا, ءشولى مەن شولەيتى دە, قىپ-قىزىل قۇمى دا, اسقارالى تاۋلارى مەن قىرمىزى قىراتتارى دا قىزىقتىراتىن وزگەشە وڭىرىڭىزدە بيىلعى ەگىن وراعىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى بارشىلىق. كوكتەمىڭىز كەشىگىپ كەلدى. جەر قىزباي قويدى. العاشقى ايلاردا توپەپ جاۋعان نوسەرلەر ءساۋىرىڭىزدىڭ سوڭىنا قاراتا ساپ تىيىلدى. مامىرىڭىزدان باستاپ تامشى تامبايتىنعا اينالدى. ەسەسىنە تىنىمسىز سوققان جەلىڭىز جەتى كۇندىك سۇراپىل داۋىلعا ۇلاسىپ, دالانى دا, قالانى دا ابىرجىتتى. كوپ نارسەنى قيراتىپ, جازدىق بيداي مەن باسقا دا ءبىراز داقىلداردى قۇرعاتىپ, قۋراتىپ تىندى. وسىنىڭ ءبارى بايقوڭىردان قايتا-قايتا ۇشىرىلعان زىمىرانداردىڭ زالالى دەسەتىندەر دە جەتكىلىكتى. ءبارىبىر, وڭتۇستىك ديقان­دارىنىڭ قاباعىندا قالىڭ كىربىڭ جوق. كۇزدىك بيداي مەن ارپانىڭ ءدانى اۋىڭقىراپ كەتسە دە, ءار گەكتارىنان 11-12 تسەنتنەردەن ءونىم جينالاتىنىنا سەنىمدى. ىسىراپقا, ىرعالىپ-جىرعالۋعا جول بەرمەي, تاپ-تۇيناقتاي تىرلىك جاساپ جاتىر. شىلدە باسىندا جاپپاي وراق باستالعان. ايدىڭ ورتاسى اۋا وبلىستاعى 196 مىڭ گەكتار ماساقتى داقىلدىڭ 50 مىڭ گەكتاردايىنىڭ ءونىمى جينالدى. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باس­شى­لارىنىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا, 245 مىڭ توننا استىق قامباعا قۇيى­لادى دەپ جوسپارلانۋدا. شىلىڭگىر شىلدەڭىزدىڭ العاشقى جارتىسىندا كۇننىڭ قىزۋى 40-43 گرادۋستان باسەڭدەمەدى. ديقان­دار قاۋىمى ەڭبەك قارقىنىن تومەن­دەتپەدى. قازىردىڭ وزىندە ارىس ايماعىنداعى ەگىن وراعى ءتامام­دالۋعا تاياسا, سارىاعاش-كەلەس بەلەس­تەرىندە دە ەگىنجايلاردىڭ با­سىم بولىگىندە سارى سابان جاتىر. ءباي­دىبەك, قازىعۇرت, ورداباسى, ساي­رام اۋداندارىندا وراق ەندى قىز­سا, تاۋلى تۇلكىباس پەن تولە بي اۋداندارىندا جاڭادان باستالدى دەۋگە بولادى. وڭتۇستىك وڭىرىندە ەگىستىك القاپتارىن ءارتاراپتاندىرۋ ءادىسى جۇيەلى جۇزەلەنۋدە.  بۇرىنعىداي ەمەس, قاتىپ قالعان «ءتارتىپتى» ۋاقىت تالابىنا, سۇرانىستارعا سايكەستەندىرۋ جەمىستى جۇرگىزىلۋدە. ماقتانىڭ كولەمى ءبىر جىلدىڭ وزىندە 9 مىڭ گەكتارعا, مايلى داقىلدار 8,5 مىڭ گەكتارعا ازايدى. ال, مال ازىعىندىق داقىلدار بىلتىرعىدان 43 مىڭ گەكتارعا كوبەيتىلدى. ونىڭ ىشىندە جوڭىشقا 15 مىڭ, ارپا 17 مىڭ, جۇگەرى 11 مىڭ گەكتارعا ارتتىرىلدى. وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بەرىك وسپانوۆ باستاعان باسشىلار مەن ماماندار قازى­عۇرت تاۋىنىڭ باۋرايىنداعى ەگىن­جايلاردى ەگجەي-تەگجەيلى ارالاپ كوردى. «ءارتاراپتاندىرۋدىڭ ناتيجەسى كورىنىپ تۇر, وبلىس بويىنشا مال ازىعىن دايىنداۋ 70 پايىزعا جاقىندادى, – دەيدى بەرىك سەرىك ۇلى. – قازىعۇرت اۋدانىندا مەجە 90 پايىزعا جەتىپ قالدى. استىق ءتۇسىمى قۋاڭشىلىققا بايلانىستى ءبىراز تومەندەگەنمەن, مال ازىعىنان ۇتىلمايمىز». مارحابات بايعۇت, «ەگەمەن قازاقستان». وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.