ايماقتار • 16 مامىر, 2023

«پاركتەر شەرۋى» اكتسياسى

520 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ناۋرىزدىڭ سوڭىنان بەرى ەلىمىزدەگى ەرەكشە قورعالاتىن اۋماقتار – قورىقتار مەن ۇلتتىق پاركتەردە, رەزەرۆاتتاردا ءوتىپ جاتقان «پاركتەر شەرۋى» ەكولوگيالىق اكتسياسىنا «ىرعىز-تورعاي مەملەكەتتىك تابيعي رەزەرۆاتى» رمم ماماندارى دا قوسىلدى.

«پاركتەر شەرۋى» اكتسياسى

جىل سايىن 22 ناۋرىز بەن 5 ماۋ­سىم ارالىعىندا وسى اكتسيانى وت­كىزۋدى داستۇرگە اينالدىرعان ينس­پەكتورلار رەزەرۆات اۋماعىنداعى جويىلۋ قاۋپى بار وسىمدىكتەر مەن «قىزىل كىتاپقا» ەنگىزىلگەن جانۋارلار جونىندە دارىستەر وتكىزەدى. سونداي-اق جۇرتشىلىقتى وزەن-كول ارنالارىن تازارتىپ, تۇرعىن ۇيلەر مەن مەملەكەتتىك مەكەمە اۋلالارىنا اعاشتار مەن بۇتالار, باسقا دا كوپجىلدىق وسىمدىكتەر ەگىپ, كوگالداندىرۋ جۇمىستارىنا شاقىرادى.

ەكى عاسىردان بەرى اقش پەن با­تىس مەملەكەتتەرىندە ەرتە كوك­تەمدە تۇراقتى تۇردە وتكىزى­لە­تىن «پاركتەر شەرۋى» اكتسياسى­نا قازاقستان 1997 جىلى عانا قو­سىلدى. «تابيعاتىڭدى تازا ۇستا!» دەگەن ۇرانمەن باستالعان جال­­­پى­حالىقتىق ءىس-شارانىڭ اۋقى­مى ەل اۋماعىندا ەرەكشە قانات جا­يىپ, جىل سايىن وسى ءىس-شاراعا بەل­سەندى قاتىساتىن ازاماتتار قا­تارى كوبەيىپ كەلەدى.

ەڭ العاش رەت 1840 جىلدىڭ 22 ساۋىرىندە اقش-تا اعاش ەگۋ كۇنى رەتىندە باستال­عان ءىس-شارا 1882 جىلى مەملەكەتتىڭ رەسمي مەرەكەلەرى ساناتىنا ەندى. تابيعات جاناشىرلارىنىڭ با­سىن بىرىكتىرگەن اكتسيا 1970 جىلدان ­باستاپ «جەر كۇنى» مەرەكەسى بو­لىپ وزگەردى. ادامزات ءوز ءۇيى – جەر­دىڭ بەتىن قوقىستاردان ارىلتىپ, اعاش-بۇتا وتىرعىزۋدى ناسيحاتتايتىن 22 ءساۋىر مەرەكەسى 1990 جىلى «پاركتەر شەرۋى» بولىپ وزگەرگەن كۇنى الەمدە ءبىر مەزگىلدە ۇيىمداستىرىلعان اعاش وتىرعىزۋ اكتسياسىنا 141 مەملەكەتتەن 200 ملن ادام قاتىسقان.

ىرعىز-تورعاي مەملەكەتتىك تابيعي رەزەرۆاتىنىڭ ەكولوگيالىق اعارتۋ جانە تۋريزم ءبولىمىنىڭ باس مامانى اسەمگۇل ءابدىراحمانوۆا 22 ناۋرىزدان بەرى «پاركتەر شەرۋى» اكتسياسى ارقىلى مەكتەپ وقۋشىلارىنا ەكولوگيالىق تاربيە بەرۋ جۇمىسى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتادى.

ء«بىزدىڭ مەكەمە ينسپەكتورلارى مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا ء«وز ەلىمدى سۇيەمىن, تابيعاتىنا باس يەمىن» تاقىرىبىندا سۋرەت سالۋ جانە ەلىمىزدىڭ كورىكتى جەر­لەرى تۋرالى شىعارما جازۋ, «قۇس­تارعا قامقور بولايىق» جانە «قۇرا­لاي» قولونەر بايقاۋلارىن ۇيىمداستىردى. «قۇستارعا قامقور بو­لا­­يىق» ءىس-شاراسى ءساۋىردىڭ سو­ڭىن­دا اياقتالدى. وسى كونكۋرس شار­تى بويىنشا وقۋشىلار ءوز قول­دا­­رىمەن جاساعان قۇس ۇياشىق­تارىن اعاش-تەرەك باسىنا ورنالاستىرىپ, سۋرەتىن الەۋمەتتىك جەلى­گە سا­لۋعا ءتيىس بولاتىن. بىراق ونىڭ قو­رى­تىندىسى 5 ماۋسىمدا شى­عا­رىلادى. ال «قۇرالاي» قول­ونەر كون­كۋرسىنىڭ شارتى بو­يىنشا وقۋ­شىلار ءارتۇرلى ما­تە­ريالداردان اڭ-قۇستىڭ ءمۇسىنىن جاساپ, ونىڭ رە­زەرۆات مەكەمەسىنە اكەلىپ تاپسى­رۋى كەرەك. كيىكتىڭ بەينەسىن جاساۋعا گيپس, اعاش, ساز بالشىق, ءتۇرلى جىپتەردى قولدانۋعا بولادى. وسى ءتورت باعىت بو­يىن­شا ۇيىمداستىرىلعان كونكۋرس قورى­تىندىسى 5 ماۋسىمدا شىعارىلىپ, بالالارعا ءتۇرلى سىيلىقتار تاپسىرىلادى», دەيدى ءا.ءابدىراحمانوۆا.

بىلتىر ىرعىز-تورعاي مەم­لەكەتتىك تابيعي رەزەرۆاتى قىز­مەتكەرلەرى «پاركتەر شەرۋى» اكتسياسى بويىنشا 78 ءىس-شارا ۇيىم­داستىرىپ, وعان اقتوبە وبلىسىنان 5 مىڭ ادام قاتىسقان. تا­بي­عاتتى لاستاماۋ, قوقىس تاستاماۋ, كوگالداندىرۋ جۇمىستا­رىن تۇراقتى تۇردە جۇرگىزۋ, وزەن-كولدەردىڭ بويىن تازا ۇستاۋ, بالا­لارعا ەكولوگيالىق تاربيە بەرۋ – وسى ىزگىلىكتى جۇمىستىڭ باس­تى باعىتتارىنىڭ ءبىرى.

 

اقتوبە وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار