ەسكەرتكىش تاقتا شامعالي سارىباەۆتىڭ اۋلەتىنەن شىققان بەلگىلى تۇلعالار قازاق ءتىلى ءبىلىمىنىڭ شىراقشىسى, اكادەميك شورا شامعالي ۇلى سارىباەۆ, قازاق ۇلتتىق مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ زەرتتەۋشىcى, جيناقتاۋشى ءارى ناسيحاتتاۋشىسى, قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىنىڭ پروفەسسورى بولات شامعالي ۇلى سارىباەۆ, قازاق مۋزىكاسىنىڭ بەلدى وكىلى, تانىمال سازگەر جانە زەرتتەۋشى تالعات بولات ۇلى سارىباەۆتىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋعا ارنالدى.
وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا سانالى عۇمىرىن ارناعان عالىمداردى ەسكە الۋ ءىس-شاراسى ۇلتتىق كونسەرۆاتوريادا ءوتىپ, عالىم-پەداگوگ شامعالي سارىباەۆتىڭ 130 جىلدىعىنا وراي تۇسىرىلگەن «عۇلاما» دەرەكتى ءفيلمىن كورسەتۋمەن باستالدى. القالى جيىندى جۇرگىزگەن اكادەميك كارىمبەك قۇرماناليەۆ تۇلعالار ەسىمىن ۇرپاق جادىندا جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, ۇلت رۋحانياتىنىڭ دامۋىنا قوسقان سۇبەلى ەڭبەكتەرىنە توقتالدى.
جيىن بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن پرەزيدەنت كەڭەسشىسى مالىك وتارباەۆ وقىپ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى ەربولات دوساەۆ, اكادەميك مۇرات جۇرىنوۆ, قۇرمانعازى اتىنداعى ۇلتتىق كونسەرۆاتوريانىڭ رەكتورى ارمان جۇدەباەۆ, بەلگىلى ءارتىسى روزا رىمباەۆا, تولقىن زابيروۆا ءسوز سويلەپ, بۇگىندە كوپتەگەن عىلىمي-زەرتتەۋلەرگە ارقاۋ بولىپ وتىرعان عالىمداردىڭ ەڭبەگىن ەسكە الىپ, ءارى قاراي ناسيحاتتاۋعا بايلانىستى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
ە.دوساەۆ سوڭىنا باعا جەتپەس قۇندى مۇرا قالدىرعان تۇلعالار ەسىمىن ەستە قالدىرۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتسە, شورا سارىباەۆتىڭ ۇلى اوسشك باس حاتشىسى, ديپلومات قايرات سارىباي «ۇلت بولعاننان كەيىن ونىڭ رۋحاني ميراسى بولۋى كەرەك. ۇلت مۋزىكاسىز بولمايدى. ۇلت ءتىلسىز بولمايدى. سوندىقتان ءبىزدىڭ ەڭ باستى ميسسيامىز, بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ ميسسياسى – اتالارىمىزدىڭ, اعالارىمىزدىڭ, اكەلەرىمىزدىڭ قالدىرىپ كەتكەن ميراسىن بۇلجىتپاي ورىنداپ, ونى ءارى قاراي دامىتىپ جۇمىس اتقارۋ» دەپ اۋلەت تاريحى مەن ۇلت تاريحىن سالىستىرا ءسوز قوزعادى.
شامعالي سارىباەۆ ۇزاق جىلدار قازاق, قاراقالپاق اۋىز ادەبيەتى ماتەريالدارىن جيناقتاۋمەن اينالىسىپ, قازاق ءتىلى جانە وقىتۋ ادىستەمەسىنە, پەداگوگيكاعا قاتىستى 100-گە تارتا عىلىمي ماقالاسى مەن وننان استام مونوگرافياسىن جاريالادى. عالىم ءتىلدى وقىتۋ ادىستەمەسىن جازۋدى عانا ماقسات ەتكەن جوق, ءار تاقىرىپتى ءتۇسىندىرۋ, وقۋشىعا ءبىلدىرۋدىڭ ەرەجەسىن ۇسىنا وتىرىپ, تىلدىك تاقىرىپتى تولىققاندى مەڭگەرۋگە جول كورسەتتى. بۇگىندە عالىمنىڭ وسى ەڭبەكتەرىن جوعارى وقۋ ورىندارى عانا ەمەس, مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ دە وقىتۋ ادىستەمەسى نەگىزىندە ۇتىمدى پايدالانىپ جۇرگەنىن ايتا كەتكەن ءلازىم.
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور كارىمبەك قۇرماناليەۆ اكە جولىن قۋعان شورا شامعالي ۇلى سارىباەۆتىڭ جارتى عاسىرداي ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىندا ەڭبەك ەتكەنىن, ەلىمىزدىڭ شالعاي وڭىرلەرىنەن تىلدىك قورىمىزعا مول مۇرا جيناۋمەن قاتار, ديالەكتولوگيا, مورفولوگيا, لەكسيكولوگيا, ءتىل تاريحى, اۋدارما, ەسىمناما, تاعى دا باسقا تىلدىك ماسەلەلەرگە, سونىمەن بىرگە ينستيتۋتتىڭ كارتوتەكالىق قورىن مولايتۋعا ۇلەس قوسقانىن اتاپ ءوتتى.
قازاق ەتنواسپاپتانۋىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى بولات شامعالي ۇلى تۋرالى ايتقاندا, عالىمنىڭ قازاقتىڭ كونە اسپاپتارىن شەبەر مەڭگەرە بىلگەن تۇلعا رەتىندەگى ەڭبەكتەرى ەسكە الىندى. قازاقتىڭ كونە مۋزىكالىق اسپاپتارىنىڭ تۇڭعىش رەت تولىق عىلىمي سيپاتتاماسىن جاساپ, تەرەڭ زەرتتەپ, قايتا جاڭعىرتا وتىرىپ, دىبىستالۋى مەن تارتىلۋ ادىستەرىن قالىپتاستىردى. ەسىمى العاشقى قازاق فولكلورلىق انسامبلدەردىڭ نەگىزىن قالاۋشى رەتىندە دە بەلگىلى. ال كونسەرۆاتوريا تۇلەگى, اقىن, كومپوزيتور, مۋزىكاتانۋشى ءارى وڭدەۋشى تالعات بولات ۇلى سارىباەۆ اكەسى باستاعان جولدى جالعاستىرا وتىرىپ, قازاق ونەرىنە جاڭا سەرپىلىس اكەلدى. قايتا جاندانعان شاڭقوبىز, جەتىگەن سياقتى اسپاپتاردا ويناپ, اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆ ولەڭىنە جازىلعان «ناۋرىز-دۋمان» ءانىن ناۋرىز مەيرامىنىڭ گيمنىنە اينالدىردى. «اراي», «جەتىگەن», «گۇلدەر» ۆوكالدى-اسپاپتىق انسامبلدەرىنىڭ قۇرىلۋىنا نەگىز بولدى. ونىڭ قالامىنان تۋعان «وتكەن كۇندەر», «قوشتاسۋ», ء«بىز بىرگە بولامىز», «مەنىڭ دوسىم», «وتانداستار», «سەنىمەن بىرگەمىن», تاعى دا باسقا كوپتەگەن شىعارمالارى ءسۇيىپ تىڭدايتىن اندەرگە اينالدى.
عالىمدار ارتىندا قالعان مول مۇرانى وسكەلەڭ ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ, ءارى قاراي زەرتتەۋلەر وزەگىنە اينالدىرۋ بۇگىننىڭ ەنشىسىندە. وسى ماقساتتا ۇيىمداستىرىلعان جيىندا ارۋاقتار رۋحىنا تاعزىم جاسالدى.
الماتى
