ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا بايلانىستى ەلىمىزدىڭ تۇستىك شالعايىندا جاتقان وقو-نىڭ شاردارا اۋدانىندا دا ايتۋلى شارالار وتكىزىلۋدە.
جالپى, تۇستىك اعايىندار ء“ولى رازى بولماي, ءتىرى بايىمايدى” دەگەن قازاقتىڭ قاعيداسىن قاتتى ۇستايدى. بيىل وبلىس ورتالىعى شىمكەنت قالاسىندا “داڭق” مەموريالى اشىلىپ, وعان وسى وڭىردەن سوعىسقا قاتىسقان 140 مىڭ ادامنىڭ ەسىمدەرى جازىلىپ, ماڭگى ەسكە الىنىپ تۇرۋى دا سونىڭ ايعاعى. شاردارا اكىمدىگى دە بۇل ورەلى ۇردىسكە وزىندىك ۇلەس قوسىپ كەلەدى. اۋدان اكىمى مارعۇلان مارايمنىڭ باستاماسىمەن جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى جانە الدا بولاتىن كونستيتۋتسيانىڭ 15 جىلدىعى قۇرمەتىنە 33 تىل جانە ەڭبەك ارداگەرىن, از قامتىلعان وتباسىلاردان شىققان 14 وزات وقۋشىلاردى استاناعا تۋريستىك ساپارمەن الىپ كەلگەنى سول ىستەردىڭ ءبىر پاراسى عانا.
ءبىز شاردارالىق اقساقالدار مەن جاستاردى ەلوردانىڭ سول جاعالاۋىنىڭ كوشەلەرىندەگى اسەم عيماراتتارعا اسەرلەنە قاراپ, ەلىنە, جەرىنە دەگەن ماقتانىشتى سەزىممەن جۇرگەندەرىندە جولىقتىردىق. ولاردىڭ ءبارى دە وسىنداي عاجاپ قالانى سالىپ, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى مەن قازاقتىڭ ىسكەرلىگىن الەمگە تانىتىپ جاتقان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا شەكسىز ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. “باسقاردىڭىز حالقىڭ مىنگەن كەمەنى, كەدەرگىسىز كەمە ءجۇزىپ كەلەدى. بۇكىل الەم مويىنداعان ليدەرگە – بارلىق عالام ەش ءشۇباسىز سەنەدى. اتاق-داڭقپەن كوككە جەتسە توبەمىز, شاشۋ شاشىپ, تويلامايىق نەگە ءبىز؟” دەپ ارالارىنداعى جەرگىلىكتى اقىن قۇربانبەك شامەت ۇلى اقساقال ولەڭدەتىپ قويا بەردى.
ءبىز توپتى باستاپ جۇرگەن اۋداندىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ باستىعى قىستاۋ ىلەسوۆتى اڭگىمەگە تارتىپ, ساپار بارىسى جايلى سۇراعان ەدىك. ول وسىمەن ەكىنشى رەت اۋدان اكىمىنىڭ تىكەلەي قولداۋىنىڭ ارقاسىندا استاناعا اقساقالدار مەن جاستاردى اكەلىپ وتىرمىز, دەدى. العاشقى ساپار 2008 جىلى ۇيىمداستىرىلدى, ونىڭ اۋدان حالقىنىڭ اراسىنداعى ۇلاعاتتى اسەرى زور بولدى. استانانى كورىپ كەلگەن اقساقالدارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلىپ, ولار وزدەرىنىڭ اسەرلەرىن بىرنەشە كۇن بويى, بىرنەشە جەردە بايانداپ بەردى, ال وقۋشى جاستار استانا تۋرالى شىعارمالار جازىپ, ءوز ارالارىندا كونكۋرستار وتكىزدى. سول كەزدە-اق وسى شارانى تۇراقتى داستۇرگە اينالدىرۋدى ويلاعانبىز. بىراق “جوقتىق جومارتتىڭ قولىن بايلايدى” دەگەندەي, بۇكىلالەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ سالقىنى بىزگە دە ءتيىپ, بىلتىر بۇل ساپاردى جالعاستىرا الماي قالدىق. ال بيىل ونى قايتادان قولعا الىپ وتىرمىز. ءبىز استانانىڭ كورىكتى جەرلەرىن, سونىڭ ىشىندە تۇڭعىش پرەزيدەنت مۇراجايىندا, “دۋمان” ويىن-ساۋىق ورتالىعىندا, “نۇر-استانا” مەشىتىندە بولىپ, “بايتەرەككە” شىعىپ, “نۇرجولدىڭ” بويىنداعى تاماشا كورىنىستەردى تاماشالادىق. “وتان-انا” مونۋمەنتىندە دە بولىپ, ۇلى وتان سوعىسىندا شەيىت بولعانداردى ءبىر ءسات ەسكە الىپ, رۋحتارىنا باس يدىك. سول جەردە اقىن اعامىز قۇربانبەك شامەت ۇلى ءوزىنىڭ ولەڭدەرىن وقىدى. ودان كەيىن جەرلەس-دەپۋتاتىمىز تولەبەك قوسمامبەتوۆتىڭ كومەگىمەن پارلامەنت ۇيىنە كىرىپ, ونىڭ ىشكى تىنىسىن كوردىك. ەندى “قازاق ەلى” مونۋمەنتىن كورۋگە بارا جاتىرمىز. ساپارعا كەلگەندەردىڭ العان اسەرى وراسان, وزدەرىنىڭ وسىنداي استانالارى بارىنا جاستارمەن قاتار ۇلكەندەرىمىز دە ءماز بولا قۋانۋدا, دەدى ول.
ءبىز قىستاۋ اعامىزدان ەلدىڭ جايىن دا سۇراپ, جاڭالىقتارىن بىلدىك. سونىڭ ىشىندە ول “جول كارتاسى” باعدارلاماسىنىڭ اۋداندا جاقسى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. “ول ەلىمىزدەگى جۇمىسسىزدىقتى تومەندەتۋگە باعىتتالعان ۇتىمدى ساياسات بولىپ وتىر. بىلتىر اۋدانداعى 49 نىسانعا 2101 ادام جۇمىسقا ورنالاستى. جاستار پراكتيكاسىنا 180 ادام تارتىلىپ, ارقايسىسىنا 15 مىڭ تەڭگەدەن ەڭبەكاقى تولەندى. ال الەۋمەتتىك جۇمىس ورنىنا ورنالاستىرىلعانداردىڭ جالپى سانى 230 ادام بولدى. بيىل “جول كارتاسى” جالعاسىن تاۋىپ, 26 نىساندا 750 جۇمىس ورنى اشىلدى, دەدى ول.
سونداي-اق, ءبىر قۋانىشتى ءجايتتى دە اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولادى ەكەن. ەگەر بۇرىن اۋداندا تابيعي گاز بولمايتىن بولسا, بيىل “تۇركىمەنستان-وزبەكستان-قازاقستان-قىتاي” گاز قۇبىرىنان بۇتاق تارتىلىپ, شاردارا اۋدانى تولىعىمەن گازبەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولىپتى. كۇردەلى بولىپ جۇرەتىن اۋىز سۋ ماسەلەسى دە وڭ شەشىمىن تابۋعا جاقىن ەكەن. قازىر تاۋلىكتىڭ 24 ساعاتى بويىنا سۋ بەرىلۋ جۇمىسى قولعا الىنىپ جاتىر. وعان ءتيىستى قاراجات بولىنگەن كورىنەدى.
ەلدىڭ رۋحاني ومىرىندە دە ەلەۋلى جاڭالىقتار بولىپ جاتىر ەكەن. اتاقتى جەرلەسىمىز تولەگەن تاجىباەۆتىڭ 100 جىلدىعىن لايىقتى اتاپ ءوتىپ, تۋعان جەرىندە ەسكەرتكىش اشىلدى. باسقا دا جەرگىلىكتى باتىرلار مەن اقىندار ۇلىقتالۋدا. بەكزات ساتتارحانوۆتىڭ 30-عا تولۋىنا بايلانىستى رەسپۋبليكادا تۇڭعىش رەت ونىڭ ەسكەرتكىشى دە بىزدە ورناتىلىپ, جانىنا ساياباق اشتىق, دەدى قىستاۋ ىلەسوۆ. وسىنداي ورەلى ىستەردى ەستىگەندە ءبىزدىڭ دە ەڭسەمىز كوتەرىلىپ قالدى.
جاقسىباي سامرات.