ققق (قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعى ) شولۋىنا سايكەس, 2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا سالىق تۇسىمدەرىنىڭ ديناميكاسى 21%-عا دەيىن تومەندەدى, ال 2022 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ءوسۋ قارقىنى 100%-دى قۇرادى.
اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا بارلىعى 5,7 ترلن تەڭگە سالىق جينالدى. «بۇل باسەڭدەۋ وتكەن جىلى جوعارى بازا, تەڭگە مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى (جىل باسىنان بەرى ۇلتتىق ۆاليۋتا 2,2%-عا نىعايدى) جانە ەلدەگى مۇناي ءوندىرۋدىڭ تومەن ءوسىمى (وسكەنگە قارسى +1,2%) اياسىندا بولدى. 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 8,9%-دى قۇرادى. ماسەلەن, 2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا سالىق جيناۋ بويىنشا جىلدىق جوسپاردىڭ ورىندالۋى 2022 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىندەگى 30,9%-عا قاراعاندا 23%-دى قۇرادى», دەپ اتاپ ءوتتى قاۋىمداستىق.
بۇل رەتتە ەلىمىزدىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ بولجامىندا بۇل بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەردىڭ كولەمى 28,3 ترلن تەڭگەگە دەيىن ارتۋى ءتيىس.
دەگەنمەن, بۇل جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن بولمايتىن قاۋىپتەر بار. ساراپشىلار ولاردى مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋىمەن, وپەك+ كەلىسىمىن ساقتاۋ قاجەتتىلىگىمەن جانە الەمدىك ەكونوميكاداعى رەتسەسسياعا بايلانىستى شيكىزاتقا سۇرانىستىڭ ودان ءارى قىسقارۋىمەن بايلانىستىردى.
«ەكىنشى جاعىنان, ونىڭ ارتىعىمەن ورىندالۋىنا تاۋ-كەن سەكتورى بويىنشا پايدالى قازبالاردى وندىرۋگە سالىق ستاۆكالارىنىڭ ءوسۋى, كىرىستەر بازاسىن كەڭەيتۋ جانە سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى جاقسارتۋ شارالارى, سونداي-اق كولەڭكەلى ەكونوميكا ۇلەسىن ازايتۋ ىقپال ەتۋى مۇمكىن. سونىمەن بىرگە, بيۋدجەتتىك ەرەجەنى ونىڭ پايدا بولعان ءبىرىنشى جىلىندا ساقتاماۋ كەلەسى جىلداردا بيۋدجەتتىك ءتارتىپتى جاقسارتۋ, ۇلتتىق قور اكتيۆتەرىن 2029 جىلعا قاراي 100 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ, سونىمەن بىرگە اقشانى كوبەيتۋ مۇمكىندىگىنە كۇمان كەلتىرەدى. ۇسىنىس جانە ەكونوميكاداعى ينفلياتسيالىق قىسىم», دەپ بولجايدى قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعى.
سونداي-اق ساراپشىلار جيىنتىق بيۋدجەت شىعىستارى 18 پايىزعا, ياعني 900 ميلليارد تەڭگەگە ءوسىپ, 5,9 تريلليون تەڭگەگە جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل كىرىس بولىگىنەن 3 پايىزعا نەمەسە 200 ميلليارد تەڭگەگە ارتىق.
ەڭ كوپ ۇلعايعان شىعىستار ءبىلىم بەرۋگە – 387 ملرد تەڭگەگە, الەۋمەتتىك كومەك پەن الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋعا – 211 ملرد تەڭگەگە جانە مەملەكەتتىك قارىزعا قىزمەت كورسەتۋگە – 154 ملرد تەڭگەگە ءوستى. ولار شىعىستاردىڭ جالپى ءوسىمىنىڭ 83%-ىن قۇرايدى. جىلدىق جوسپار 20,5 پايىزعا ورىندالدى.
«ترانسفەرتتەر ءتورتىنشى جىل قاتارىنان 4 تريلليون تەڭگەدەن جوعارى بولىپ وتىر جانە ونىڭ اكتيۆتەرىن 2029 جىلعا قاراي 100 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ ماقساتىنا ايتارلىقتاي كەدەرگى كەلتىرەدى», دەپ قورىتىندىلادى ققق.
