ايماقتار • 04 مامىر, 2023

قابدىكارىم ۇلىقتالعان كەش

360 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقتىڭ كورنەكتى اقىنى قابدىكارىم ىدىرىسوۆ ەلۋجىلدىق عۇمىرىندا ۇلتتىق ادەبيەتتىڭ, پوەزيانىڭ اسقار بيىگىنە كوتەرىلدى. بيىل تۋعانىنا 95 جىل تولۋىنا وراي پاۆلودار ءوڭىرى اقىنىن ۇلىقتاپ جاتىر. ونىڭ ولەڭدەرىنە جازىلعان تانىمال اندەر ساحنا تورىندە شىرقالىپ, تاماشا رۋحاني كەش ءوتتى.

قابدىكارىم  ۇلىقتالعان كەش

ء«ان سۇيمەگەن ءومىردى دە سۇيمەيدى, ءوزىم جوقتا ءانىم ءجۇرسىن قۇلاقتا» دەگەن اقىن قابدىكارىم ىدىرىسوۆتىڭ جىرلارى حالىق جۇرەگىنەن تەرەڭ ورىن الدى. بەلگىلى عالىم تۇرسىن جۇرتباي اتاپ وتكەندەي, «ولەڭ ولكەسىندەگى ءارتۇرلى اۋەننىڭ اراسىنان قابدىكارىم ىدىرىسوۆتىڭ ءوز ءۇنى ەرەكشە ەستىلەدى. اقىن شىعارماسىن تۇتاس­تاي تۇ­جى­رىمداعانداعى بايقا­لاتىن باستى دارالىق – پاتريوتتىق رۋح جانە قازاق حالقىنىڭ وزىق داستۇرىنە دەگەن قۇرمەت».

اقىن ەلىمىزدىڭ تالاي جەرىن ارالاپ ءجۇرىپ, ار­قاي­سىسىنىڭ سۇلۋلىعىن جىرعا قوسقان. سونىڭ ىشىندە ار­قا دالاسىنىڭ جەر ءجانناتى – باياناۋىل جۇرتىنىڭ ءانۇرانىنا اينالعان «بايان­اۋىل ءۆالسى» ءانىنىڭ جازىلۋ تاريحى دا ايرىقشا. 1962 جىلى باياناۋىلدا جازۋشى زەيىن شاشكيننىڭ 50 جىلدىعى اتالىپ وتەدى. سول تويدا اقىن قابدىكارىم ىدىرىسوۆ ورتاعا شىعىپ ءبىر ولەڭىن وقيدى. ولەڭدە باياناۋىلدىڭ تابيعاتى مەن ەرەكشەلىگى ادەمى بەينەلەنگەن. مار­­جانداي تىزىلگەن اسەم ءسوز جينالعانداردى سەلت ەتكىزدى. سول ارادا اتاقتى كومپوزيتور, كۇيشى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ ولەڭگە ىنتاسى اۋىپ, ءان جازۋعا بەكىنەدى.

كونتسەرتتىك كەشتە اقىن­نىڭ ولەڭدەرىنە جا­زىلعان تانىمال اندەر شىر­قال­دى. ءبىر ەرەكشەلىگى, بار­لىق ءاندى سۇيەمەلدەگەن رۇس­تەمبەك وماروۆ اتىن­داعى قازاق ۇلت اسپاپتار ور­­كەسترى­نە قالامگەردىڭ نە­مە­رەسى, رەسپۋبليكالىق كونكۋرس­تار­دىڭ لاۋرەاتى ءاليحان ىدىرىسوۆ ديري­جەرلىك ەتتى. ادەمى كەش­تىڭ شىمىلدىعىن تۇر­كەش­­تىڭ «كو­ڭىلاشار» كۇيى­مەن اش­قان ونەرپازدار بۇ­دان سوڭ تىڭدارماننىڭ قۇ­لاق قۇرىشىن قاندىرعان ءان مەن كۇيدى كەزەگىمەن تۇي­دەكتەتتى. اقىننىڭ ورىسشادان اۋدارعان «ارقاشان كۇن سونبەسىن», ءانىن كومپوزيتور كەنجەبەك كۇمىسبەكوۆ جازعان «قارقارالىم», «جۇمباقباي اتايدىڭ ءانى», «تۋعان ەل», «كەلشى, كەلشى, بالاشىم», «قازاقستانىم مەنىڭ» ان­دەرى شىرقالدى. دوستىق ءان­ۇرانىنا اينالعان ايگىلى «قايداسىڭدار, دوستارىم» ءانى دە تىڭدارماندى ەلىتتى.

قابدىكارىمتانۋشى, جۋر­­ناليست نۇربول جا­يىق­باەۆ­تىڭ ايتۋىنشا, 1978 جىلى اقىن جا­زۋشىلار وداعىنىڭ باس­شىلىعى اتىنان پاۆلودار وڭىرىندەگى مەرەيتويلىق ءىس-شارالارعا قاتىسقاندا, ونىمەن بىرگە ليريك اقىن ساعي جيەنباەۆ, اتاقتى كومپوزيتور اسەت بەيسەۋوۆ بىرگە ءجۇرىپتى. وسى ساپاردا اسەت بەيسەۋوۆ ق.ىدى­رىسوۆتىڭ سوزىنە «تۋ­عان قالام – پاۆلودارىم» اتتى ءان جازعانى تۋرالى دەرەك بار. كوپ ۋاقىت بويى ەلەۋسىز قالعان بۇل ءان دە ساحنا تورىندە ورىندالدى.

 

پاۆلودار

 

سوڭعى جاڭالىقتار