وتكەندە يراك تۇرمەسىندە ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان ايەلدەر اشتىق جاريالادى. ولاردىڭ اراسىندا قازاق ايەلدەرى دە بار. ەگەر يراك بيلىگى سوتتالعاندارعا راقىمشىلىق جاساسا, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ولارعا قاتىستى كەلىسسوز جۇرگىزۋدى جالعاستىرادى. مينيسترلىكتىڭ رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆتىڭ ايتۋىنشا, وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن يراكتان «رۋسافا» وپەراتسياسى اياسىندا ءبىر توپ بالا ەلگە جەتكىزىلگەن. الايدا ولاردىڭ انالارى ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ, باعدات تۇرمەسىندە جازاسىن وتەۋگە ۇكىم شىققان.
«بيىل 24 ساۋىردە قازاقستاننىڭ يوردانياداعى ەلشىلىگىنە تەرروريستىك ۇيىمنىڭ قىزمەتىنە قاتىسقانى ءۇشىن ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۋرالى يراك بيلىگىنىڭ ۇكىمىنە نارازىلىق رەتىندە باعداتتاعى «رۋسافا-6» اتتى تۇرمەدە وتىرعان شەتەلدىكتەر, ونىڭ ىشىندە قازاقستان ازاماتتارى دا اشتىق جاريالاۋ اكتسياسىن باستاعانى تۋرالى حابارلاما ءتۇستى», دەدى ا.سمادياروۆ ەلوردادا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا.
ءىستى بولعان ادامدار ءوز مەملەكەتتەرىنە تەزىرەك ەكستراديتسيالاۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. اشتىق اكتسياسى يراك بيلىگىنىڭ «راقىمشىلىق تۋرالى» زاڭعا قول قويۋى تۋرالى قاۋەسەت تاراعان كەزدە باستالعان.
«قولدا بار اقپاراتقا سايكەس يراك بيلىگى بيىل بارلىق ساناتتا قىلمىس جاساعان ادامدارعا «راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويۋدى جوسپارلاپ وتىر. بىراق بۇل ناقتى اقپارات ەمەس. ايتا كەتەيىك, راقىمشىلىققا ىلىگەتىن ادامدار ءوز جازاسىنىڭ ۇشتەن ءبىرىن سول ەلدە وتەۋگە ءتيىس. قازىر جوعارىدا اتالعان مەكەمەدە دايش تەرروريستىك ۇيىمىنا قاتىسقانى ءۇشىن سوتتالعان 6 قازاقستان ازاماتى ءوز جازاسىن وتەپ جاتىر. جالپى, نارازىلىق ءبىلدىرىپ وتىرعاندار ادىلەتسىز ۇكىمگە, نەگىزسىز ايىپتاۋلارعا قاتىستى شاعىم ايتىپ وتىر», دەدى ءسىم وكىلى.
ايەلدەر اشتىق جاريالاپ, نارازىلىق تانىتقان سوڭ قازاقستاننىڭ يوردانياداعى ەلشىلىگىنىڭ باستاماسىمەن 26 ساۋىردە «رۋسافا» تۇرمەسىنىڭ سۋدياسى جانە پروكۋرور ورىنباسارىمەن, سونداي-اق يۋنيسەف-ءتىڭ يراك كەڭسەسى بالالاردى قورعاۋ جونىندەگى مامانىمەن كەزدەسۋ وتكەن. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان ازاماتتارىنىڭ قۇقىقتارىن ساقتاۋ بويىنشا ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلگەن. «ەگەر يراك بيلىگى راقىمشىلىق اكتسياسىن قابىلداسا, وندا ءبىز ءتيىستى كەلىسسوزدەردى جالعاستىرامىز», دەدى ايبەك سمادياروۆ.
ەسكە سالساق, 2017 جىلى يراكتا ەلىمىزدىڭ التى ازاماتى 25 جىلعا سوتتالعان ەدى. يراك سوتى ايەلدەردى ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ – يراك زاڭى بويىنشا 25 جىل تۇرمە جازاسىن تاعايىندادى. ولار لاڭكەستىك ارەكەتتەرگە بارعان, اتاپ ايتقاندا دايش ۇيىمىنىڭ مۇشەسى بولعان. دايش – قازاقستاندا تىيىم سالىنعان تەرروريستىك ۇيىم. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ولاردىڭ جازاسىن وتەپ بولعان سوڭ, قازاقستانعا قايتاتىنىن ايتتى. سوتتالعاندار – ورال قالاسى, تۇركىستان, الماتى جانە قاراعاندى وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى. 2019 جىلدىڭ قاراشاسىندا يراكتان 14 بالا ەلىمىزگە جەتكىزىلدى. ولاردىڭ انالارى سوتتالىپ, تەرروريستىك ارەكەتكە قاتىسى ءۇشىن تۇرمەدە جازاسىن وتەپ جاتىر.
شەتەلدىك باق دەرەگىنە سۇيەنسەك, «رۋسافا» تۇرمەسىندە شەتەلدىك 494 ايەل وتىر. ولار يراكقا 18 ەلدەن كەلگەن.
سونداي-اق سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆ ەل ازاماتتارىنىڭ تايلاند پەن ميانما اراسىنداعى «التىن ۇشبۇرىشتاعى» ەڭبەك قۇلدىعىنان قالاي قۇتقارىلعانىن دا ايتتى.
ء«ساۋىر ايىنىڭ ورتاسىندا ازاماتتارىمىزدىڭ ءبىرى بانگكوكتاعى كونسۋلىمىزعا تەلەفون سوعىپ, ءوزىنىڭ جانە تاعى ءتورت جىگىتتىڭ ميانمادا ەڭبەك قۇلدىعىندا جۇرگەنىن جەتكىزدى. ارينە, ازاماتپەن سويلەسكەننەن كەيىن ونىڭ ايتىپ وتىرعانى قانداي كومپانيا ەكەنىن انىقتاي باستادىق. ولاردى ۇستاپ تۇرعان شەتەلدە تىركەلگەن قىتايلىق كومپانيا ەكەن», دەدى ا.سمادياروۆ.
ءسىم وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, كومپانيا ءاربىر قازاقستان ازاماتى ءۇشىن 6 ميلليون تەڭگە سۇراعان, سودان كەيىن عانا ولاردى جىبەرەتىنىن ايتقان. ولار اتالعان سومانىڭ اۋە بيلەتتەرىنە, تۇرۋعا, جول جۇرۋگە, ۆيزاعا جانە باسقا دا قۇجاتتارعا كەتكەن شىعىن ەكەنىن العا تارتقان.
ء«بىزدىڭ كونسۋل وتە تاجىريبەلى ادام, وكىنىشكە قاراي, مۇنداي وقيعالارمەن ءجيى كەزدەسىپ, ەل ازاماتتارىن قۇتقارىپ ءجۇر. كونسۋل ولارعا نە ىستەۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, نۇسقاۋ بەرگەن. سودان سوڭ بۇل جىگىتتەر سول جەردەن قاشۋدى ۇيعارادى. تايلاند جاعىنان كومەك سۇراپ, ديپلوماتتارىمىز ولاردى كۇتىپ الماق بولادى. الايدا جىگىتتەر ءبىزدىڭ كونسۋلعا قاشىپ بارا جاتقاندارىن الدىن الا حابارلاماعان. ولار قاشىپ كەتپەس بۇرىن جارتى ساعات قالعاندا حابار بەرگەن. ال ولار باراتىن شەكاراعا جەتۋ ءۇشىن بانگكوكتان 7-8 ساعات جول ءجۇرۋ كەرەك. وسىلايشا, كونسۋل ولارمەن كەزدەسىپ ۇلگەرمەدى.
بەس جىگىت كومپانيا اۋماعىنان قاشىپ, ميانما مەن تايلاند شەكاراسىن ءبولىپ تۇرعان وزەنگە قاراي جۇگىرەدى. تورتەۋى سۋعا ءتۇسىپ, ارعى بەتكە ءجۇزىپ وتەدى دە, ءبىر جىگىت جۇزە الماي قالىپ قويادى. كۇزەتشىلەر ونى قۋىپ جەتىپ, كومپانيا اۋماعىنا قايتارادى. سونداي-اق تايلاند اۋماعىنا ءوتىپ كەتكەن جىگىتتەردى دە وزەننەن ءجۇزىپ ءوتىپ, تايلاند اۋماعىندا ۇستاپ الادى. ءبىزدىڭ جىگىتتەر كونسۋلعا حابار بەرىپ ۇلگەرەدى. كونسۋل دەرەۋ تايلاند شەكارا قىزمەتى مەن جەرگىلىكتى پوليتسيانى حاباردار ەتىپ, ولار 4 جىگىتتى قۇتقارىپ الادى», دەدى ايبەك سمادياروۆ.
ا.سمادياروۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاق جىگىتتەرى تايلاندتىڭ يمميگراتسيالىق زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن سوتقا بەرىلگەن, بىراق قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ ارالاسۋىمەن ولار اۋىر ايىپپۇلداردان بوساتىلىپ, ەلگە دەپورتاتسيالانعان. الداعى 3-4 كۇندە ولار بانگكوكتان قازاقستانعا ورالادى.
