كەزىندە جەتىنشى اۋىل, ودان سوڭ ۇزاق جىلدار «لەنينسكي» اتانعان كەنت وبلىس ورتالىعى ءۇشىن گەوگرافيالىق تۇرعىدان اسا ماڭىزعا يە. كۇرە جولدىڭ بويىندا قاناتىن كەڭ جايعان ەلدى مەكەننىڭ تاريحى كونە زاماندارمەن جالعاسقانمەن, تاريحى, ولكەمەن بايلانىستى تۇلعالارى از زەرتتەلگەن. كەنت رەتىندە نەگىزى 1914 جىلى قالانىپ, بيدايىق دەپ اتالاتىن جەردە №7 اۋىل قۇرىلادى. ال 1965 جىلى پرولەتاريات كوسەمىنىڭ اتى بەرىلدى. كەڭەس زامانىنان پاۆلودار قالاسىنا قارايتىن كەنتكە تاۋەلسىزدىك جىلدارى اۋىلداردان كوپ وتباسىلار كوشىپ كەلدى. موڭعوليادان كەلگەن قازاق وتباسىلارى دا مۇندا مولىنان قونىستاندى. ەلدى مەكەن قالادان نەبارى 10 شاقىرىم جەردە ورنالاسۋى سەبەپتى, وبلىس ورتالىعىنا كەلىپ جۇمىس ىستەيتىندەرگە اسا قولايلى. ءسويتىپ, سوڭعى 30 جىلدا حالىق سانى ءوسىپ, قازاقتىڭ دا قاتارى ارتتى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بۇگىندە مۇندا 10 050 ادام تۇرادى. ونىڭ تەڭ جارتىسى – ءوزىمىزدىڭ قانداستارىمىز. جالپى, كەنت كوپۇلتتى بولعاندىقتان با, ونىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ ماسەلەسى كوپكە دەيىن جەرگىلىكتى قاۋىم تاراپىنان قارسىلىققا ۇشىراي بەردى. اۋىل اقساقالدارى مەن باس كوتەرەر ازاماتتارى بىرنەشە مارتە قازانعاپ ءبيدىڭ اتىن بەرگىسى كەلىپ, ۇسىنىس جاساعانىمەن حالقىمىزدىڭ وتكەن تاريحىن ونشا-مۇنشا بىلمەيتىن جەرگىلىكتى جۇرت بۇل باستامادان ءۇزىلدى-كەسىلدى باس تارتتى. ايتپەسە, ءحىح عاسىردا ءومىر سۇرگەن ورتا ءجۇزدىڭ بەلگىلى ءبيى, باياناۋىل سىرتقى وكرۋگىنىڭ اعا سۇلتانى بولعان قازانعاپ ساتىبالدى ۇلىنىڭ ءومىر جولى بۇل ولكەمەن تىعىز بايلانىستى. زيراتى دا اۋىلدان الىس ەمەس.
يدەولوگيالىق تۇرعىدان ابدەن ەسكىرگەن «لەنينسكي» اتاۋىن كارتادان سىزىپ تاستاۋعا تالپىنعان قوعام بەلسەندىلەرى بۇل جولى كەنتكە 6 ءتۇرلى نۇسقا ۇسىندى. ولار – قازانعاپ, بيدايىق, اتامەكەن, ىنتىماق, قازىنا جانە جەتىنشى اۋىل. قورىتىندى جيىندا قازانعاپ بي مەن اتامەكەن اتاۋلارى قالىپ, جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتىڭ 50 مۇشەسىنىڭ 49-ى «اتامەكەنگە» داۋىس بەردى. وسىلايشا حالىقتىڭ قالاۋى «اتامەكەن» بولىپ وتىر. كەنت اكىمى مارجان الشىمباەۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كۇنى ەلدى مەكەندە 2300 ءتۇتىن بار. مۇندا ەلىمىزگە تانىمال «رۋبيكوم» ەت وڭدەۋ كومبيناتى, تەمىرجول بولىمشەسى, 2 ەلەۆاتور, 1 ديىرمەن, 3 مەكتەپ پەن 2 بالاباقشا ورنالاسقان. حالىقتىڭ نەگىزگى بولىگى جەرگىلىكتى ەڭبەك ۇيىمدارىندا جۇمىس ىستەيدى دەگەنمەن, ناپاقا ىزدەپ قالاعا اعىلاتىندار دا از ەمەس.
– بۇعان دەيىن جەر-سۋ, كوشە اتاۋلارىنا قاتىستى ماسەلەلەر كوتەرىلگەندە, تۇرعىندار: «ەڭ اۋەلى كەنتتەگى ينفراقۇرىلىم مەن اۋىز سۋ ماسەلەسىن شەشىڭدەر» دەگەن تالاپ قوياتىن. سوڭعى ءۇش جىلدا بۇل ماسەلەلەر شەشىمىن تاپتى. اۋىلداعى بارلىق ۇيلەرگە ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋ جەتىپ تۇر, تۇرعىندار ءبىر تەكشە مەتر سۋ ءۇشىن 139 تەڭگە تولەيدى. اسفالت توسەلمەگەن 16 كوشە, جارىق تارتىلماعان 14 كوشە قالدى. بۇيىرتسا, جوسپارىمىز بويىنشا بيىل كەنت ىشىندەگى جولدار 100 پايىز اسفالتتالىپ, بارلىق كوشە جارىقتاندىرىلادى. ءتيىستى قاراجات ءبولىنىپ, جۇمىستى اتقاراتىن مەردىگەرلەر دە بەلگىلەنىپ قويدى. اۋىلىمىزدىڭ ءار جەرىنەن بالالاردىڭ ويىن الاڭدارى, ۆوركاۋت-الاڭدار سالىنىپ, قالاداعىداي سۋپەرماركەتتەر اشىلۋدا. ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى ارتىپ كەلەدى, – دەيدى كەنت باسشىسى.
جوعارىدا وبلىس حالقى ونوماستيكا سالاسىندا جاعىمدى جاڭالىقتاردىڭ جيىلەي تۇسكەنىنە ەلەڭدەپ وتىر دەدىك. بۇعان دەيىن پاۆلودار اۋدانىنىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە اۋداندى «مارالدى» دەپ اتاۋ تۋرالى ۇسىنىس بىلدىرگەن. اۋدان حالقىنىڭ ەرىك-جىگەرىنەن تۋعان, تاريحي دەرەكتەرگە نەگىزدەلىپ جاسالعان ۇسىنىس الداعى ۋاقىتتا قابىلدانسا, «پاۆلودار» اتاۋى تاعى بىرەۋگە كەميدى. وڭىردە قازىرگى كۇنى پاۆلودار وبلىسى, پاۆلودار قالاسى, پاۆلودار اۋدانى, پاۆلودار اۋىلى دەگەن اتاۋلار بار. بۇلار يدەولوگيالىق تۇرعىدان ەسكىرۋمەن قاتار, ءبىر اكىمشىلىك اۋماقتا ورنالاسقان. پاۆلودار اۋدانى دا وبلىس ورتالىعىنىڭ ءدال ىرگەسىندە, قالا شەكاراسىمەن ارالاسىپ جاتقان اۋماق. بولاشاقتا تاعى ءبىر ءوڭىر قازاقى اتاۋعا يە بولىپ جاتسا, وبلىس اتاۋىن دا وزگەرتۋدىڭ ءجونى مەن رەتى كەلىپ جەتەتىنى ايقىن. بۇعان دەيىن وبلىستا لەبياجى – اققۋلى, كاچيرى تەرەڭكول اۋدانى بولىپ اۋىسقانىنا كۋامىز. ەلدىڭ ەندىگى ۇلكەن مەجەسى – وبلىس اتاۋىن وزگەرتۋ.
پاۆلودار وبلىسى
