تاريحتان ويىپ ورنىن العان قايراتكەر
دۇنيەدەن ەدۋارد امۆروسيەۆيچ شەۆاردنادزە ءوتتى. تەك گرۋزين حالقىنىڭ كوسەمى ەمەس, الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلكەن قايراتكەر. كسرو-نىڭ كۇيرەپ, وزدەرىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە قولى جەتكەن حالىقتار ونى ۇمىتپايدى. ول – الەمدىك ساياساتقا دا ىقپال ەتكەن ۇلكەن ورنى بار تۇلعا.
ول جايىندا, اسىرەسە, بۇرىنعى كسرو ەلدەرىندە ءارتۇرلى پىكىر ايتىلۋى دا زاڭدى. سول كەڭەستىك جۇيەنى قۇپ كورگەندەرگە بۇل تۇلعانىڭ ۇنامايتىنى انىق. ال سول جۇيە كۇيرەمەي, كوپ حالىققا تاۋەلسىزدىكتىڭ كەلمەيتىنى دە شىندىق ەدى. ءبىراز جۇرت ونىڭ سول كەڭەستىك ءداۋىردىڭ سۇيكىمسىزدەۋ ءبىر باسشىسى ميحايل گورباچەۆكە جاقىنداۋ بولعانىن جاقتىرماي ايتادى. ومىردەن ونى دا الىپ تاستاي المايسىڭ.
شەۆاردنادزە الەمدىك ارەناعا كەزدەيسوق شىققان ادام ەمەس. ول ءومىردىڭ قيلى باسپالداقتارىنان ءوتكەن. كوپ بالالى وتباسىندا ءوسكەن. 10 جاسىنان حات تاسۋشى بولىپ تابىس تاپقان. تەك جاقسى وقىعان. جوو-عا تۇسكەندە, ونداعى كومسومول ۇيىمىن باسقارعان. 25 جاسىندا قالالىق كومسومول ۇيىمىنا, ودان كەيىن رەسپۋبليكا كومسومولىنا باسشىلىق ەتەدى. بۇل جول ونى رەسپۋبليكانىڭ ىشكى ىستەر مينيسترىنىڭ ورىنتاعىنا الىپ بارادى.
سول قىزمەتتەن رەسپۋبليكانىڭ ساياسي باسشىسىنا كوتەرىلۋىنە قيسىن تاپپاي قينالاتىندار بار. ونى دا تۇسىنۋگە بولار. سول تۇستا, اسىرەسە, كاۆكاز ەلدەرىندە قىلمىس, سىبايلاستىق دەگەن ءورىس الدى. سولارمەن كۇرەستە بىلەگى مىقتى ادام كەرەك بولدى. تاڭداۋ شەۆاردنادزەگە ءتۇستى دە, ول گرۋزيا كومپارتياسىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. ول قىزمەتىن بارلىق تالاپقا ساي الىپ ءجۇردى. كوممۋنيستىك يدەيانىڭ شىرقاپ تۇرعان كەزىندە ءتىل تۋرالى سوعان كەرەعار تالاپتى رەسپۋبليكا كونستيتۋتسياسىنا العاش ەنگىزگەن دە شەۆاردنادزە ەدى.
ونىڭ الەمدىك ارەناعا شىعۋى – كسرو-داي كەڭەستىك يمپەريانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قىزمەتىنە تاعايىندالۋى بولدى. وعان شاقىرعان – كسرو-نىڭ جاڭا باسشىسى م.گورباچەۆ. ولاردىڭ بۇرىننان تانىستىعى بولعان. گرۋزياعا كورشى ستاۆراپول ولكەسىنىڭ باسشىسىمەن اڭگىمە كەزىندە «ابدەن ءىرىپ-شىرىگەن دۇنيەنى الماستىرۋ كەرەك» دەگەندى وعان ايتقان دا شەۆاردنادزە ەدى دەيدى جۇرت. گورباچەۆ بيلىككە كەلە سالىسىمەن ەسكى تانىسىن كرەملگە شاقىردى.
بۇرىن ديپلوماتيالىق جۇمىستا بولماعان ەدۋارد شەۆاردنادزە ءوزىنىڭ دەموكراتيالىق قادامدارىمەن كەڭەس ەلىنە باسقا جاقپەن اراداعى «تەمىر شىمىلدىقتىڭ» تۇرىلۋىنە جاعداي جاسادى. شىعىس ەۋروپادان كەڭەس اسكەرلەرى اكەتىلدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترى «جاڭاشا ويلاۋ» ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋشىلاردىڭ بىرىنە اينالدى. جۇرتتىڭ سىرت جاقتا باسقا دۇنيە بارلىعىنا كوزى جەتە باستادى.
سول تۇستا شەۆاردنادزەگە «اق تۇلكى» دەگەن لاقاپ ات تاڭىلعان. ءسىرا, ونىڭ باسقامەن ءتىل تابىسۋعا شەبەرلىگى ءۇشىن ايتسا كەرەك. بۇل سىرتقى ىستەر مينيسترىنە دە كادەگە جارادى. سىرتقى جۇرت كەڭەس ەلىنە باسقا كوزبەن قاراي باستادى. ول الەمدىك قايشىلىقتى ايتارلىقتاي جۇمسارتقان قايراتكەر رەتىندە تاريحتا قالادى.
جاڭاشا ويلاۋدىڭ ارقاسىندا كسرو كۇيرەپ, ءبىراز ەلدىڭ تاۋەلسىزدىككە قولى جەتتى. بۇل جاڭا ءومىردىڭ وي-شۇقىرى دا كوپ ەدى. كەي ەلدەر اياقتارىن شالىس باسىپ تا جاتتى. سونىڭ ءبىرى گرۋزيا ەدى. ەل باسقارار تۇلعا تابىلماي, كەزدەيسوق كەلگەن گامساحۋرديانى قۋعان گرۋزين ساياساتكەرلەرى باسشىلىق تىزگىنىن ۇستاۋ جونىندە ەدۋارد شەۆاردنادزەگە قولقا سالدى. كەيىن ونىڭ: «ەگەر مەن گرۋزياعا كەلمەسەم, ونىڭ وپات بولاتىنىن ءبىلدىم», دەيتىنى بار. ول ەلىن 10 جىل باسقاردى. راس, ابىرويمەن كەتكەن جوق, توڭكەرىس كەتىردى. بۇل دا ۋاقىتتىڭ تاڭداۋى. ونىڭ قارسىلاستارى دا كوپ بولدى, ونىڭ ومىرىنە ەكى رەت قاستاندىق تا جاسالدى. امان قالىپ, بۇگىنگە جەتىپ, اق ولىممەن ومىردەن ءوتتى.
بيلىكتە كىم بولماي جاتىر. كەزىندە قۇدىرەتتەي بولعانداردىڭ ىلۋدە ءبىرى بولماسا, كوپشىلىگى ۇمىتىلعان. شەۆاردنادزە ۇمىتىلمايتىندار قاتارىندا.
ىقپالىن ساۋدالاعانى ءۇشىن ايىپ تاعىلىپ وتىر
قازىر فرانتسيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى نيكوليا ساركوزيدىڭ اتى ساياسي ورتادا كوبىرەك اتالىپ ءجۇر. كەشە بيلىكتە بولعان كەزدە بەدەلىن, ىقپالىن ساۋدالاپتى دەگەن ايىپ تاعىلىپ, وعان قارسى كادىمگىدەي ءىس قوزعالعان.
بۇل اڭگىمە بىرەۋلەرگە قىزىق كورىنسە, ەكىنشىلەرىنە ساياسي كۇرەستىڭ ءبىر جولى سياقتى ەكەن. سودان دا ونىڭ بارىسىنا كوپ ادام كوز تىگىپ, قۇلاق تۇرەتىندەي. اقپارات قۇرالدارى جامىراي جازىپ, كورسەتىپ جاتىر. ۇلكەن ەلدى باسقارعان ۇلكەن قايراتكەردىڭ تاعدىرى ەرىكسىز نازار اۋدارتادى.
ءولى ارىستاننان ءتىرى تىشقان ارتىق دەگەندەي-اۋ, كۇنى كەشە الەمنىڭ ءبىر ۇلكەن ەلىن باسقارعان قايراتكەردى ءبىر پوليتسيا بولىمشەسىنە الىپ بارعان (شاقىرعان ەمەس!) كورىنەدى. بۇل فرانتسيا تاريحىندا دا العاش رەت ەل باسشىسى بولعان ادامدى وسىنداي ارەكەتپەن ماجبۇرلەۋ ەكەن. سوندا ونى 15 ساعات ۇستاپ, تەرگەۋشىلەر جاۋاپ العان.
ەندى فرانتسيانىڭ بۇرىنعى (2007-2012 جىلدارداعى) پرەزيدەنتىنە قانداي كىنا تاعىلىپ وتىر, سوعان كەلەيىك. تەكسەرۋشىلەر وعان قىزمەت بابىن ءوز مۇددەسى ءۇشىن («ىقپالىن ساۋدالاعان») پايدالانعان جانە كوممەرتسيالىق قۇپيانى بۇزۋ فاكتىسىن جاسىرعان دەپ ايىپتاپ, سوعان دالەلدەردى انىقتاماق. تەرگەۋ بۇرىننان ايتىلىپ كەلە جاتقان ساركوزيدىڭ سايلاۋ ناۋقانىنا ليۆيانىڭ بۇرىنعى كوسەمى مۋاممار كاددافي 50 ميلليون ەۋرو اۋداردى دەگەن اڭگىمەنى قوزعاعان. سونداي-اق, ساركوزي سول سايلاۋ ناۋقانىنا «ل’ورەال» كومپانياسىنىڭ يەسى ليليان بەتانكۋردان 150 مىڭ ەۋرو دا العان كورىنەدى. وتكەن جىلى پروكۋراتۋرا سوڭعى جۇمىستى جاپقان دا ەدى. ال ەندى بۇل جۇمىس ونى قاراعان كەزدە سوت جيلبەر ازيبەر پرەزيدەنتكە ونىڭ تەلەفونىنىڭ تىڭدالاتىنىن ايتىپ قويىپتى دەگەن ايىپپەن قايتا كوتەرىلىپ وتىر. سول ءۇشىن ساركوزي وعان موناكو جاقتاعى جاقسىراق جۇمىسقا اۋىسۋىنا ىقپال ەتۋگە («ىقپالدى ساۋدالاۋ») ۋادە ەتكەن دەيدى.
ايىپتىڭ ۇلكەنى – وسى. تەرگەۋشىلەر سونى دالەلدەسە, ءىس ناسىرعا شابادى. بۇل رەتتە ساركوزيدىڭ ادۆوكاتى تەرري ەرتسوگ, باسقا دا ادامدار كۋاگە جۇرمەك. تىكە سۇراققا سوت ازيبەر دە باسقا قاتارداعى پەندەلەردەي جالعان جاۋاپ بەرە المايدى. ال كاددافيدىڭ اقشاسىنان, بەتانكۋردىڭ دەمەۋلىگىنەن بۇرىنعى پرەزيدەنتتىڭ قۇتىلۋى ابدەن مۇمكىن. قيسىنعا قاراعاندا, سول اقشاسى ءۇشىن ساركوزي كاددافيدى قورعاۋعا ءتيىس بولسا, سول مونارحتى قۇلاتۋعا فرانتسيانىڭ بەلسەندى قاتىسقانى بەلگىلى. ال سايف ءال-يسلام كاددافيدىڭ ساركوزيگە 50 ميلليون بەردىك دەۋىن باس ساۋعالاۋ دەپ تە قابىلداۋعا بولار.
بۇل – ساركوزي تۋرالى اڭگىمەنىڭ زاڭدىق جاعى. ال ساياسي جاعى بۇدان باسىم بولماسا, كەم ەمەس-اۋ. جاقىندا ساركوزي, قازىرگى بيلىكتەگى سولشىلداردىڭ وسال تۇستارىن ەسەپكە الا وتىرىپ, ساياساتقا قايتا ورالماعىن, ناقتىراق ايتقاندا, 2017 جىلعى پرەزيدەنت كۇرەسىنە تۇسپەكتىگىن ءمالىمدەگەن. سودان كەيىن-اق ونىڭ بۇرىنعى «قىلمىستارى» ايتىلا باستادى. ساركوزيدىڭ جاقتاستارى – وڭشىل تسەنتريستەر مۇندا ساياسي استار بار, بيلىكتەگى سولشىلداردىڭ ارەكەتى دەپ شۋ شىعاردى. وعان سولشىل ۇكىمەت باسشىسى مانۋەل ۆالس تويتارىس بەرىپ, مۇندا ساياسات جوق, «فرانتسيادا ەشكىم زاڭنان جوعارى تۇرمايدى, ونىڭ الدىندا جۇرتتىڭ ءبارى تەڭ» دەگەندى ايتتى. بۇگىن ەمەس, ساركوزيگە قارسى ىستەر نەگە كەشە قوزعالماعان دەيدى ءبىراز جۇرت.
ماماديار جاقىپ,
«ەگەمەن قازاقستان».
ول جايىندا, اسىرەسە, بۇرىنعى كسرو ەلدەرىندە ءارتۇرلى پىكىر ايتىلۋى دا زاڭدى. سول كەڭەستىك جۇيەنى قۇپ كورگەندەرگە بۇل تۇلعانىڭ ۇنامايتىنى انىق. ال سول جۇيە كۇيرەمەي, كوپ حالىققا تاۋەلسىزدىكتىڭ كەلمەيتىنى دە شىندىق ەدى. ءبىراز جۇرت ونىڭ سول كەڭەستىك ءداۋىردىڭ سۇيكىمسىزدەۋ ءبىر باسشىسى ميحايل گورباچەۆكە جاقىنداۋ بولعانىن جاقتىرماي ايتادى. ومىردەن ونى دا الىپ تاستاي المايسىڭ.
شەۆاردنادزە الەمدىك ارەناعا كەزدەيسوق شىققان ادام ەمەس. ول ءومىردىڭ قيلى باسپالداقتارىنان ءوتكەن. كوپ بالالى وتباسىندا ءوسكەن. 10 جاسىنان حات تاسۋشى بولىپ تابىس تاپقان. تەك جاقسى وقىعان. جوو-عا تۇسكەندە, ونداعى كومسومول ۇيىمىن باسقارعان. 25 جاسىندا قالالىق كومسومول ۇيىمىنا, ودان كەيىن رەسپۋبليكا كومسومولىنا باسشىلىق ەتەدى. بۇل جول ونى رەسپۋبليكانىڭ ىشكى ىستەر مينيسترىنىڭ ورىنتاعىنا الىپ بارادى.
سول قىزمەتتەن رەسپۋبليكانىڭ ساياسي باسشىسىنا كوتەرىلۋىنە قيسىن تاپپاي قينالاتىندار بار. ونى دا تۇسىنۋگە بولار. سول تۇستا, اسىرەسە, كاۆكاز ەلدەرىندە قىلمىس, سىبايلاستىق دەگەن ءورىس الدى. سولارمەن كۇرەستە بىلەگى مىقتى ادام كەرەك بولدى. تاڭداۋ شەۆاردنادزەگە ءتۇستى دە, ول گرۋزيا كومپارتياسىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. ول قىزمەتىن بارلىق تالاپقا ساي الىپ ءجۇردى. كوممۋنيستىك يدەيانىڭ شىرقاپ تۇرعان كەزىندە ءتىل تۋرالى سوعان كەرەعار تالاپتى رەسپۋبليكا كونستيتۋتسياسىنا العاش ەنگىزگەن دە شەۆاردنادزە ەدى.
ونىڭ الەمدىك ارەناعا شىعۋى – كسرو-داي كەڭەستىك يمپەريانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قىزمەتىنە تاعايىندالۋى بولدى. وعان شاقىرعان – كسرو-نىڭ جاڭا باسشىسى م.گورباچەۆ. ولاردىڭ بۇرىننان تانىستىعى بولعان. گرۋزياعا كورشى ستاۆراپول ولكەسىنىڭ باسشىسىمەن اڭگىمە كەزىندە «ابدەن ءىرىپ-شىرىگەن دۇنيەنى الماستىرۋ كەرەك» دەگەندى وعان ايتقان دا شەۆاردنادزە ەدى دەيدى جۇرت. گورباچەۆ بيلىككە كەلە سالىسىمەن ەسكى تانىسىن كرەملگە شاقىردى.
بۇرىن ديپلوماتيالىق جۇمىستا بولماعان ەدۋارد شەۆاردنادزە ءوزىنىڭ دەموكراتيالىق قادامدارىمەن كەڭەس ەلىنە باسقا جاقپەن اراداعى «تەمىر شىمىلدىقتىڭ» تۇرىلۋىنە جاعداي جاسادى. شىعىس ەۋروپادان كەڭەس اسكەرلەرى اكەتىلدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترى «جاڭاشا ويلاۋ» ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋشىلاردىڭ بىرىنە اينالدى. جۇرتتىڭ سىرت جاقتا باسقا دۇنيە بارلىعىنا كوزى جەتە باستادى.
سول تۇستا شەۆاردنادزەگە «اق تۇلكى» دەگەن لاقاپ ات تاڭىلعان. ءسىرا, ونىڭ باسقامەن ءتىل تابىسۋعا شەبەرلىگى ءۇشىن ايتسا كەرەك. بۇل سىرتقى ىستەر مينيسترىنە دە كادەگە جارادى. سىرتقى جۇرت كەڭەس ەلىنە باسقا كوزبەن قاراي باستادى. ول الەمدىك قايشىلىقتى ايتارلىقتاي جۇمسارتقان قايراتكەر رەتىندە تاريحتا قالادى.
جاڭاشا ويلاۋدىڭ ارقاسىندا كسرو كۇيرەپ, ءبىراز ەلدىڭ تاۋەلسىزدىككە قولى جەتتى. بۇل جاڭا ءومىردىڭ وي-شۇقىرى دا كوپ ەدى. كەي ەلدەر اياقتارىن شالىس باسىپ تا جاتتى. سونىڭ ءبىرى گرۋزيا ەدى. ەل باسقارار تۇلعا تابىلماي, كەزدەيسوق كەلگەن گامساحۋرديانى قۋعان گرۋزين ساياساتكەرلەرى باسشىلىق تىزگىنىن ۇستاۋ جونىندە ەدۋارد شەۆاردنادزەگە قولقا سالدى. كەيىن ونىڭ: «ەگەر مەن گرۋزياعا كەلمەسەم, ونىڭ وپات بولاتىنىن ءبىلدىم», دەيتىنى بار. ول ەلىن 10 جىل باسقاردى. راس, ابىرويمەن كەتكەن جوق, توڭكەرىس كەتىردى. بۇل دا ۋاقىتتىڭ تاڭداۋى. ونىڭ قارسىلاستارى دا كوپ بولدى, ونىڭ ومىرىنە ەكى رەت قاستاندىق تا جاسالدى. امان قالىپ, بۇگىنگە جەتىپ, اق ولىممەن ومىردەن ءوتتى.
بيلىكتە كىم بولماي جاتىر. كەزىندە قۇدىرەتتەي بولعانداردىڭ ىلۋدە ءبىرى بولماسا, كوپشىلىگى ۇمىتىلعان. شەۆاردنادزە ۇمىتىلمايتىندار قاتارىندا.
ىقپالىن ساۋدالاعانى ءۇشىن ايىپ تاعىلىپ وتىر
قازىر فرانتسيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى نيكوليا ساركوزيدىڭ اتى ساياسي ورتادا كوبىرەك اتالىپ ءجۇر. كەشە بيلىكتە بولعان كەزدە بەدەلىن, ىقپالىن ساۋدالاپتى دەگەن ايىپ تاعىلىپ, وعان قارسى كادىمگىدەي ءىس قوزعالعان.
بۇل اڭگىمە بىرەۋلەرگە قىزىق كورىنسە, ەكىنشىلەرىنە ساياسي كۇرەستىڭ ءبىر جولى سياقتى ەكەن. سودان دا ونىڭ بارىسىنا كوپ ادام كوز تىگىپ, قۇلاق تۇرەتىندەي. اقپارات قۇرالدارى جامىراي جازىپ, كورسەتىپ جاتىر. ۇلكەن ەلدى باسقارعان ۇلكەن قايراتكەردىڭ تاعدىرى ەرىكسىز نازار اۋدارتادى.
ءولى ارىستاننان ءتىرى تىشقان ارتىق دەگەندەي-اۋ, كۇنى كەشە الەمنىڭ ءبىر ۇلكەن ەلىن باسقارعان قايراتكەردى ءبىر پوليتسيا بولىمشەسىنە الىپ بارعان (شاقىرعان ەمەس!) كورىنەدى. بۇل فرانتسيا تاريحىندا دا العاش رەت ەل باسشىسى بولعان ادامدى وسىنداي ارەكەتپەن ماجبۇرلەۋ ەكەن. سوندا ونى 15 ساعات ۇستاپ, تەرگەۋشىلەر جاۋاپ العان.
ەندى فرانتسيانىڭ بۇرىنعى (2007-2012 جىلدارداعى) پرەزيدەنتىنە قانداي كىنا تاعىلىپ وتىر, سوعان كەلەيىك. تەكسەرۋشىلەر وعان قىزمەت بابىن ءوز مۇددەسى ءۇشىن («ىقپالىن ساۋدالاعان») پايدالانعان جانە كوممەرتسيالىق قۇپيانى بۇزۋ فاكتىسىن جاسىرعان دەپ ايىپتاپ, سوعان دالەلدەردى انىقتاماق. تەرگەۋ بۇرىننان ايتىلىپ كەلە جاتقان ساركوزيدىڭ سايلاۋ ناۋقانىنا ليۆيانىڭ بۇرىنعى كوسەمى مۋاممار كاددافي 50 ميلليون ەۋرو اۋداردى دەگەن اڭگىمەنى قوزعاعان. سونداي-اق, ساركوزي سول سايلاۋ ناۋقانىنا «ل’ورەال» كومپانياسىنىڭ يەسى ليليان بەتانكۋردان 150 مىڭ ەۋرو دا العان كورىنەدى. وتكەن جىلى پروكۋراتۋرا سوڭعى جۇمىستى جاپقان دا ەدى. ال ەندى بۇل جۇمىس ونى قاراعان كەزدە سوت جيلبەر ازيبەر پرەزيدەنتكە ونىڭ تەلەفونىنىڭ تىڭدالاتىنىن ايتىپ قويىپتى دەگەن ايىپپەن قايتا كوتەرىلىپ وتىر. سول ءۇشىن ساركوزي وعان موناكو جاقتاعى جاقسىراق جۇمىسقا اۋىسۋىنا ىقپال ەتۋگە («ىقپالدى ساۋدالاۋ») ۋادە ەتكەن دەيدى.
ايىپتىڭ ۇلكەنى – وسى. تەرگەۋشىلەر سونى دالەلدەسە, ءىس ناسىرعا شابادى. بۇل رەتتە ساركوزيدىڭ ادۆوكاتى تەرري ەرتسوگ, باسقا دا ادامدار كۋاگە جۇرمەك. تىكە سۇراققا سوت ازيبەر دە باسقا قاتارداعى پەندەلەردەي جالعان جاۋاپ بەرە المايدى. ال كاددافيدىڭ اقشاسىنان, بەتانكۋردىڭ دەمەۋلىگىنەن بۇرىنعى پرەزيدەنتتىڭ قۇتىلۋى ابدەن مۇمكىن. قيسىنعا قاراعاندا, سول اقشاسى ءۇشىن ساركوزي كاددافيدى قورعاۋعا ءتيىس بولسا, سول مونارحتى قۇلاتۋعا فرانتسيانىڭ بەلسەندى قاتىسقانى بەلگىلى. ال سايف ءال-يسلام كاددافيدىڭ ساركوزيگە 50 ميلليون بەردىك دەۋىن باس ساۋعالاۋ دەپ تە قابىلداۋعا بولار.
بۇل – ساركوزي تۋرالى اڭگىمەنىڭ زاڭدىق جاعى. ال ساياسي جاعى بۇدان باسىم بولماسا, كەم ەمەس-اۋ. جاقىندا ساركوزي, قازىرگى بيلىكتەگى سولشىلداردىڭ وسال تۇستارىن ەسەپكە الا وتىرىپ, ساياساتقا قايتا ورالماعىن, ناقتىراق ايتقاندا, 2017 جىلعى پرەزيدەنت كۇرەسىنە تۇسپەكتىگىن ءمالىمدەگەن. سودان كەيىن-اق ونىڭ بۇرىنعى «قىلمىستارى» ايتىلا باستادى. ساركوزيدىڭ جاقتاستارى – وڭشىل تسەنتريستەر مۇندا ساياسي استار بار, بيلىكتەگى سولشىلداردىڭ ارەكەتى دەپ شۋ شىعاردى. وعان سولشىل ۇكىمەت باسشىسى مانۋەل ۆالس تويتارىس بەرىپ, مۇندا ساياسات جوق, «فرانتسيادا ەشكىم زاڭنان جوعارى تۇرمايدى, ونىڭ الدىندا جۇرتتىڭ ءبارى تەڭ» دەگەندى ايتتى. بۇگىن ەمەس, ساركوزيگە قارسى ىستەر نەگە كەشە قوزعالماعان دەيدى ءبىراز جۇرت.
ماماديار جاقىپ,
«ەگەمەن قازاقستان».
