ات كورسە ىشەر اسىن جەرگە قوياتىن نيكوشا – نيكولاي دىتسەلدىڭ ۇلتى – نەمىس. جالاڭاش اۋىلىنا تۇراقتاعان يۆان دىتسەل قازاقتىڭ قاراكوز قىزىن عانا ەمەس, كوركەم تابيعاتىن ءسۇيىپ, سالت-ءداستۇرىن قۇرمەت تۇتقان, ەڭبەكقورلىعىمەن ەلگە سىڭگەن اردا ازامات دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ءبىر-بىرىمەن تانىسىپ, ءتىل تابىسىپ قانا قويماي, ماحاببات دەگەن ۇلى سەزىمنىڭ ارقاسىندا تاعدىرلارى توعىسقان يۆان مەن دينارا نيكولاي ەسىمدى ۇل مەن ادەلينا اتتى قىزدى دۇنيەگە اكەپ, شاڭىراقتارىن باقىتقا بولەدى.
– قوستاناي وبلىسىنىڭ دەنيسوۆكا اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەنمىن. انام تۋعان جەرىمدە تۇرادى. ءوزىم الماتى قالاسىندا اسكەري بورىشىمدى وتەدىم. سول كەزدە اسكەر ساپىندا بىرگە قىزمەت ەتكەن دوسىم داستاننىڭ قارىنداسى دينارامەن تانىسىپ, ارامىزداعى سىيلاستىق ءۇيلى-جايلى, بالا-شاعالى بولۋىمىزعا سەبەپشى بولدى. بىرەر جىل تۋعان جەرىمدە تۇرىپ, ودان كەيىن جالاڭاشقا قونىس اۋداردىق. بۇل جەردىڭ ساف اۋا, سۇلۋ تابيعاتىنان ۇزاپ كەتە المادىم. وسى ءبىر جەردىڭ جۇماعىنداي ولكەدە تۇڭعىشىمىز نيكوشا دۇنيەگە كەلدى. ول بالا جاستان اتقۇمار بولدى. ناعاشى اتاسىنىڭ باسىرەگە بەرگەن ق ۇلىنىن باپتاپ, كىشكەنتايىنان تاي جارىستارعا قاتىسىپ, تاقىمىن قاتايتتى. اناسى قورقاقتاپ, قورعاشتاعانمەن, اتقا دەگەن قۇمارلىعى جىلدان-جىلعا ارتا كەلەدى, – دەپ اعىنان جارىلعان يۆان اندرەي ۇلى بۇگىندە اسىل تۇقىمدى قوي تولدەتىپ, قوراسىن قوزىعا تولتىرىپ ءجۇر.
«بولام دەگەن بالانىڭ بەتىن قاقپا, بەلىن بۋ» دەگەن. ات قۇلاعىندا وينايتىن جۇرەكتى دە بىلەكتى بالانىڭ ەسىمى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جەر-جەرگە تارالىپ ۇلگەردى. ونىڭ باستى سەبەپشىسى, فوتوگراف ەرنار المابەك ەكەندىگىن اتاي كەتۋ كەرەك. سول تانىمالدىلىقتىڭ ارقاسىندا «ەل» باعدارلاماسىندا باس قوسىپ, جاس كوكپارشىعا ات سىيلاۋدى ۋادە ەتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تۇرىك مادەني بىرلەستىگىنىڭ ازاماتتارى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى – ناۋرىز مەيرامىندا ءجاسوسپىرىم كوكپارشى نيكولاي دىتسەلگە اسىل تۇقىمدى ات تارتۋ ەتتى. بۇل جاڭالىق – 14 جاستاعى نيكوشانىڭ توبەسىن كوككە جەتكىزگەندەي قۋانتقان.
– كىشكەنتاي نيكوشامىز جىلقىعا ءۇيىر. ق ۇلىن-تايلاردى ءتۇر-تۇسىمەن اجىراتىپ, ولارعا مىنەزدەمە بەرۋگە جاراپ قالدى. اتاسى مەن اكەسىنىڭ قولعاناتىنا اينالدى. كورشى-كولەڭنىڭ دە مال-جايىن جاقسى بىلەدى. قارىنداسى ادەلينا مۇقاعاليدىڭ جىرلارىن جاتقا وقيدى, قولونەرگە دە بەيىم. جالپى, مەكتەبىمىزدە وقۋشىلارىمىزدىڭ جات ادەتكە بوي الدىرماي, ءبىلىم-عىلىمعا دەن قويىپ, ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە سىڭىرۋىنە كۇش سالۋدامىز, – دەيدى د.ەرمەگياەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ مۇعالىمى, نيكوشانىڭ اناسى دينارا جاقاشەۆا.
تۇرىك باۋىرلاردىڭ بۇل تارتۋىن نيكوشامەن قوسا اۋىل ازاماتتارى اسىعا كۇتكەن. اتا داستۇرمەن اۋىلدىڭ قازىنالى قارتتارى اق داستارقان باسىنا جيىلىپ, جاس بالاعا قولداۋ ءبىلدىرىپ, ات مىنگىزگەن تۇرىك مادەني ورتالىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى راسۋل احمەتوۆ باستاعان اعايىندارعا اق باتاسىن بەرىپ, سىي-قۇرمەت كورسەتكەن.
– «جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن» دەگەن تىلەكپەن, ۇلتتىق مەيرامىمىزدا اۋىلداعى انالار ناۋرىز كوجە دايىندادى. ءسويتىپ, جال-قۇيرىعى سۇزىلگەن سايگ ۇلىكتەرىن ەل-جۇرتتىڭ الدىندا نيكوشاعا مىنگىزىپ, اۋلەتىمىزدىڭ قۋانىشىن ەسەلەدى. ەندى نەمەرەمىز ءتىل-كوزدەن امان بولىپ, ءوزى ارمانداعان ات سپورتىنىڭ بيىك شىڭىنا شىعۋىنا تىلەكتەسپىز, – دەيدى ناعاشى اتاسى نۇركەن جاقاشوۆ.
جالاڭاش اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى تۇگەل قۋانعان بۇل كۇنى نيكوشا قاتارلاس جاسوسپىرىمدەر اراسىندا كوكپار ويىنى ۇيىمداستىرىلعان. ودان كەيىن ەرەسەكتەر دە كوك سەركەنى تاقىمعا باسقان. ىرىمشىل ءارى ءجون-جوسىققا مىقتى كوكپارشىلار «جولى اشىق بولسىن!» دەگەن نيەتپەن العاشقى سالىمدى نيكوشانىڭ قانجىعاسىنا ىلگەن ەكەن.
بۇگىندە ول الماتى وبلىسى بويىنشا كوكپاردان جاسوسپىرىمدەر قۇراماسىنا قابىلدانۋعا قۇجاتتارىن دايارلاپ ءجۇر. بۇل جونىندە الماتى وبلىستىق جاستار مەن ءجاسوسپىرىم كوكپارشىلار قۇراماسىنىڭ جاتتىقتىرۋشىسى دەربىس بايدىلداەۆ مالىمدەدى.
– اتقا ءمىنۋ ءبىر باسقا, ال كوكپار تارتۋ – ۇلكەن ونەر. ونىڭ تەحنيكاسىن مەڭگەرۋ, ويىننىڭ قىر-سىرىنا قانىعۋ ءۇشىن دودالى جارىستارعا قاتىسىپ, شىنىققان ءجون. نيكولاي دىتسەلگە بۇل تۇرعىدا جان-جاقتى دايىندىق, جاتتىعۋ كەرەك. الداعى تامىز ايىندا وتەتىن ءجاسوسپىرىم كوكپارشىلاردىڭ رەسپۋبليكالىق چەمپيوناتىنا قاتىسادى دەگەن ءۇمىتىمىز بار, – دەيدى باس جاتتىقتىرۋشى.
تاۋ بالاسىنىڭ تالابى مۇقالماي, ات سپورتىندا بيىك بەلەستەرگە شىعارىنا سەنىم مول.
الماتى وبلىسى