ۇكىمەت باسشىسى مەن باس بانكيردىڭ ەسەبىن تىڭدادى

كەشە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الماتىداعى رەزيدەنتسياسىندا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ پەن ۇلتتىق بانك توراعاسى قايرات كەلىمبەتوۆتى قابىلدادى. الدىمەن ۇكىمەت باسشىسى ەلباسىنا ەلدەگى العاشقى جار­تىجىلدىقتاعى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ نەگىزگى قورى­تىن­دىلارى تۋرالى بايانداپ, كەلەسى جارتىجىلدىقتىڭ جوسپارلارى جونىندە ەسەپ بەردى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءبىرىنشى كەزەكتە جاۋاپتى لاۋازىم يەلەرىنە نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر مەن ۆاليۋتا نارى­عىنداعى جاعدايدىڭ تۇراق­تىلىعىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ەلباسى قازىرگى الەمدىك قارجى نارىعىندا ورىن العان جاعدايلارعا بايلانىستى ۇدايى بولاتىن تاۋەكەلدەردى ساراپتاپ وتىرۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتتى. ءوز كەزەگىندە پرەزيدەنتكە ۇلتتىق بانك توراعاسى قايرات كەلىمبەتوۆ قارجى سالاسىنىڭ جاعدايى تۋرالى مالىمدەپ, ەلدەگى بانك جۇيەسىنىڭ جۇمىسىنا بايلانىستى ەسەپ بەردى. سول سياقتى باس بانكير قارجىلىق سەكتوردىڭ جۇمىسىن رەتتەپ وتىرعان تەتىك­تەردىڭ قارجى-نەسيە ساياساتى تۋرالى باياندادى. ۇلتتىق بانك باسشىسى ءوز ەسەبىندە ەلىمىزدىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ ناقتى ءوسىمى 2014 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 3,8 پايىز بولعانىن جەتكىزدى. وتكەن جىلدىڭ العاشقى ءۇش ايىمەن سالىستىرعاندا تاۋارلاردىڭ ەكسپورتى 10,8 پايىزعا كوتەرىلىپ, 22,7 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. ال يمپورت 14,6 پايىزعا ازايىپ, 8,7 ميلليارد دوللاردى قۇراعان. الدىن الا مالىمەتتەر بويىنشا, ۇلتتىق قورداعى قارجى كولەمى 77 ميلليارد دوللار بولعان. وڭتۇستىك استاناداعى كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە دە, ۇلتتىق بانككە دا ناقتى تاپسىرمالار بەردى. ەڭ باستىسى, ەلىمىزدىڭ قارجى جۇيەسىندە تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ مەن ەكونوميكانىڭ دامۋ ىرعاعىن ساقتاۋ قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى. پرەزيدەنت قابىلداۋىنان كەيىن قايرات كەلىمبەتوۆ جۋرناليستەرمەن قىسقا ءباسپاسوز بريفينگىن وتكىزىپ, باق وكىلدەرىنە قورىتىندى اقپارات بەردى. – العاشقى جارتىجىلدىقتىڭ ماكروەكونوميكالىق كورسەت­كىش­­­­تەرى بويىنشا الدىن الا ەسەپ بەردىك. اعىمداعى كورسەت­كىش­تەر قازاق­ستانداعى ماكرو­ەكو­نوميكا­لىق جاعدايدىڭ تۇراقتى ەكەندىگىن كورسەتەدى. ءدال قازىرگى تاڭدا ينفلياتسيا جىلعا شاققاندا 7 پايىز كولەمىندە تۇر. بۇل ۇلت­تىق بانك بەكىتكەن 6-8 پايىز ارا­لىعىنداعى بولجامعا ساي كەلەدى. سونداي-اق, 1 قاڭتاردان باس­تاپ بۇگىنگە دەيىن تۇرعىنداردىڭ دەپو­زيتى 500 ميلليارد تەڭگەگە كوبەيدى. ال اقپان ايىندا ورىن العان اقشانىڭ كەرى قايتۋىن قوسا ەسەپتەگەندە, بۇل كورسەتكىش 10 پايىزدان استى. سول سياقتى بىزدەر ۆاليۋ­تا باعامىنىڭ تۇزەتىلۋى ەل ەكونو­ميكاسىنا وڭ ناتيجەسىن بەرگە­نىن اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. ونىڭ ىشىندە  بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسا­نى­نىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تولەم بالانسىنىڭ وڭ سالدوسى قالىپتاسىپ, 6,3 ميلليارد دوللاردان استى. تولايىم العاندا وسى بارلىق كەزەڭدە ۇلتتىق بانكتىڭ التىن-ۆاليۋتا قورى ءوسىپ وتىردى. 9 شىلدەدەگى كورسەتكىش بويىنشا ول 27,5 ميلليارد دوللار بولدى. ۇلتتىق قوردىڭ رەزەرۆتەرىنىڭ ءوسۋى ەسەبىنەن  ەلىمىزدىڭ التىن-ۆاليۋ­تا قورىنىڭ جيىنتىعى  103 ميلليارد دوللاردان استى. بۇل كورسەت­كىش­تەر­دىڭ بارلىعى دا مەملەكەتتەگى ماكروەكونوميكالىق جاعدايدىڭ تۇراقتى ەكەندىگىن سيپاتتاپ, ەلبا­سىنىڭ ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيا­سى مەن جىل سايىنعى حالىققا ارناعان جولداۋىنداعى تاپسىرمالارىن ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى بانكير. بريفينگ بارىسىندا قايرات كەلىمبەتوۆ تامىز ايىنىڭ باسىن­دا مەملەكەت باسشىسىنىڭ توراعا­لىق ەتۋىمەن العاشقى  جارتى­جىلدىقتىڭ ەكسپورت-يمپورت كورسەت­كىشتەرىنە ءوندىرىستىڭ بارلىق سالالارى بويىنشا الدىن الا قورى­تىندىلار جاسالاتىنىن جەتكىزدى. وعان قوسا, قارجى سەك­تورىنىڭ دا ماسەلەلەرى تالقى­لانىپ, ەلباسىنىڭ تاپسىرما­سى بويىنشا قارجى سالاسىن 2030 جىلعا دەيىن دامىتۋ تۇجىرىم­­داما­سىنىڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس­تار جۇرگىزىلمەك. سول سياق­تى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ كورسەتكىش­تەرى بويىنشا بولجامدار, ينفلياتسيالار, قارجى سەكتورى, نەسيەلەر مەن دەپوزيتتەر جاعدايى تالقىعا تۇسپەك, دەدى ۇلتتىق بانك توراعاسى. ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان». سۋرەتتى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.