شىلدەنىڭ 9-ىنا قاراعان كۇنگى تاڭ الدىندا برازيليا مەن گەرمانيا قۇرامالارى اراسىنداعى ءبىرىنشى جارتىلاي فينالدىق ويىن اياقتالدى. بەلۋ-وريزونتي قالاسىندا وتكەن بۇل كەزدەسۋدە چەمپيوناتتىڭ ەڭ باستى سەنساتسياسى تىركەلدى – بۋندەستيم سەلەساونى 7:1 ەسەبىمەن كۇيرەتە جەڭىپ, فينالعا شىقتى.
تالاي جىلداردان بەرى دۇنيە دوپ دوداسىنىڭ فلاگماندارى سانالىپ كەلە جاتقان برازيليا جانە گەرمانيا قۇرامالارى وسى كەزگە دەيىن ەكەۋلەپ ءجۇرىپ, سەگىز مارتە جاھان جەڭىمپازى اتانىپ ۇلگەرگەن ەدى. بۇل اتاقتىڭ بەسەۋى برازيليالىقتاردىڭ ەنشىسىندە بولسا, ۇشەۋىن گەرمانيالىقتار قورجىنعا سالىپ قويعان بولاتىن. سويتە تۇرا, ەكى كوماندانىڭ ءبىر-بىرلەرىمەن جەكە-دارا كەزدەسۋلەرىنىڭ شەجىرەسى مۇلدە جۇتاڭ. ءبىر عاجابى, بۇل ەكى قۇراما وسى كەزگە دەيىن ءبىر-بىرىمەن ءبىر رەت تە جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزىپ كورمەپتى. ال الەم چەمپيوناتتارى شەڭبەرىندە جالعىز-اق مارتە, 2002 جىلى جاپونيا مەن كورەيا بىرلەسە وتكىزگەن بىرىنشىلىك بارىسىندا ۇشىراستى. وندا پەنتاكامپەوننىڭ مەرەيى ۇستەم شىعىپ, 2:0 ەسەبىمەن باسىم تۇسكەن. سوندىقتان مىنا جەڭىس سول جالعىز جەڭىلىستىڭ قارىمتاسىن قايتارۋ سياقتى دا بولىپ كورىنىپ وتىر.
گەرمانيا قۇراماسى الاڭعا وزدەرىنە ەتەنە ەمەس قىزىل-قارا جەيدەمەن شىقتى. ستارتتىق قۇرامدا ميروسلاۆ كلوزەنىڭ شىققانى دا يواحيم ليوۆتىڭ تاكتيكالىق جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى بولدى. ال ونىڭ جەكە ءوزى ءۇشىن بۇل ماتچ فينالعا شىققاننان دا ماڭىزدىراق كورىندى. سەبەبى, وسى شايقاس شىرعاسىندا نەمىس فورۆاردىنىڭ اتى اڭىزعا اينالعان برازيليالىق رونالدونىڭ رەكوردىن جاڭارتىپ, الەم چەمپيوناتتارىندا سوعىلعان ەڭ كوپ گول سانىن 16-عا جەتكىزۋ مۇمكىندىگى تۋعان ەدى. بۇل ءۇشىن وعان ءبىر گول سوقسا جەتىپ جاتتى. الدىن الا ايتا كەتەيىك, ويىننىڭ العاشقى جارتىسىندا-اق نەمىس فۋتبولشىسى ءوزىنىڭ سول ماقساتىن تولىق ورىنداي ءبىلدى.
برازيليالىقتار نەمىستەرمەن ماتچقا وزدەرىنىڭ ەڭ كۇشتى ويىنشىلارى – كوماندا كاپيتانى تياگو سيلۆا مەن ۇزدىك شابۋىلشى نەيماردى قويا المادى. بۇعان بۇلاردىڭ ءبىرىنشىسىنىڭ بۇعان دەيىن كوبىرەك ەسكەرتۋ العانى, ال ەكىنشىسىنىڭ كولۋمبيالىقتارمەن وتكەن الدىڭعى ويىندا قاتتى جاراقاتتانىپ قالعانى سەبەپ بولدى. وسىنىڭ سالدارىنان سيلۆانى «باۆاريانىڭ» قورعاۋشىسى دانتە الماستىرسا, نەيماردىڭ ورنىنا الاڭعا دونەتسكىنىڭ «شاحتەرىنىڭ» ويىنشىسى بەرنارد شىقتى. كەيىن كوپ ۇزاماي بەلگىلى بولعانداي, بۇلاردىڭ ەكەۋى دە قۇرامانىڭ جوعارىداعى ۇزدىك مۇشەلەرىن ءوز دەڭگەيىندە الماستىرا العان جوق. اينالىپ كەلگەندە, سيلۆا مەن نەيمارسىز ويىن سەلەساو ءۇشىن ناعىز اپاتتى ناتيجە اكەلدى.
ويىننىڭ ءبىرىنشى تايمى نەمىستەرگە تاريحتاعى ەڭ داڭقتى كەزەڭ رەتىندە كورىنىس بەرسە, برازيليالىقتارعا ەسكە تۇسكەندە ۇيقىدان شوشىپ وياناتىن ءحالدى تۋعىزدى. بىراق ماتچتىڭ باسى ەشقانداي دابىل شاقىراتىنداي احۋالدى بايقاتقان جوق ەدى. الەمنىڭ بەس دۇركىن چەمپيونىنىڭ شابۋىلىمەن باستالعان بۇل كەزدەسۋ تارتىستىڭ ۇزاققا سوزىلاتىنىن تانىتقانداي-تىن. سول جورىقتار كەزىندە برازيليالىقتاردىڭ ەسەپ اشىپ كەتەتىندەي دە جاعدايلارى بولدى. الايدا, ماتچتىڭ 7-مينۋتىنا قاراي الاڭدا تەپە-تەڭدىك ورناي باستادى. ەندى «نەمىس ماشينەسى» العا قاراي قۇلانداي جورتىپ, قارسى جاقتىڭ جىقپىل-جىقپىلىن تىمىسكىلەۋگە كىرىستى. سولاردىڭ بىرىندە توني كرووس جەتكىزگەن ايىپ دوبىن ءدال قاقپاشىنىڭ الدىندا تۇرعان توماس ميۋللەر قابىلداپ الىپ, ونى ەكى قورعاۋشىنىڭ جانىنان قوس باعاننىڭ ورتاسىنا تاستاي سالدى. گول!
سول-اق ەكەن, بۇعان دەيىن قابىرعاسى قاتتى بولىپ كورىنىپ تۇرعان برازيليا قورعانىسى بىردەن قوجىراپ سالا بەردى. وسىدان باستاپ ول اۋزى اشىق تۇرعان كەڭ داربازاعا ۇقساپ كەتتى. «قازاننان قاقپاق كەتكەنىن» تەز اڭعارا قويعان نەمىستەر سودان كەيىن اسا ءبىر قاتتى كۇش جۇمساماي-اق ءبىر دوپتان كەيىن ءبىر دوپتى سول اشىق الاڭقايعا توپىرلاتىپ توعىتۋمەن بولدى. اتاپ ايتقاندا, 11-مينۋتتان 29-مينۋتقا دەيىن عانا سوزىلعان 18 مينۋتتىڭ ىشىندە ولار وسىلاي الاڭ يەلەرىنىڭ قاقپاسىنا جاۋاپسىز بەس گول سالىپ ۇلگەردى. الدىمەن ميروسلاۆ كلوزە 60 مىڭ جانكۇيەردىڭ كوز الدىندا رونالدونىڭ رەكوردىن تارك ەتىپ, بۋندەستيمنىڭ باسىمدىعىن ەسەلەي ءتۇستى. سودان كەيىن اينالاسى ءبىر مينۋتتىڭ اۋماعىندا توني كروسس دۋبل جاساپ كەتتى – 4:0! ال 29-مينۋتتا سامي حەديرا تايمداعى جۋليو سەزاردىڭ قاقپاسىنا سوعىلعان سوڭعى, بەسىنشى گولدىڭ اۆتورى اتاندى.
ايتاتىنى جوق, برازيليا الەم چەمپيوناتى اياسىندا سوناۋ 1920 جىلدان بەرى ءالى ەشكىمگە ءدال مۇنداي ءىرى ەسەپپەن ۇتىلىپ كورمەگەن ەدى. سول جولى ۋرۋگۆايعا 0:6 بولىپ ەسە جىبەرگەن ول تەك 1998 جىلى عانا فرانتسۋزدار كومانداسىنان 0:3 بولىپ تىزە بۇككەن ەكەن. ەندى نەمىستەردىڭ الدىڭعى ناتيجە دەڭگەيىنەن دە اسىپ تۇسەتىن مۇمكىندىگى تۋدى. الايدا, ەكىنشى تايم الدىڭعىعا قاراعاندا, ايتارلىقتاي بايىپتى قالىپتا ءوتتى. سەلەساو باس باپكەرى لۋيس فيليپە سكولاري ماسقارالىقتىڭ بۇدان اسىپ كەتپەۋ جاعىن قامداپ, ەكى بىردەي تىڭ ويىنشىنى شىعاردى. بىراق ول ءۇمىت ارتقان پاۋلينو مانۋەل نويمەرمەن ەكى رەت بەتپە-بەت كەلىپ, نىسانانى ءدال كوزدەي المادى. ال يواحيم ليوۆ كلوزەنىڭ ورنىنا اندرە شيۋررلەنى ءساتتى شىعارعان بولىپ شىقتى. ول ويىنعا قوسىلعانىنا تۋرا ون مينۋت وتكەندە ءوزىنىڭ ءبىرىنشى گولىن سوعىپ, نەمىستەردىڭ باسىمدىلىعىن ارتتىرا ءتۇستى. ءسويتىپ, ۋرۋگۆاي قۇراماسىنىڭ كورسەتكىشىن قايتالادى. تاعى ون مينۋتتان كەيىن اندرە ەكىنشى گولىن سالىپ, ماتچتا دۋبل جاساۋشى ەكىنشى ويىنشى اتاندى.
ويىننىڭ سوڭىنا قاراي نەمىستەر تىزگىندى ەپتەپ بوساتقانداي بولدى. سول شامادا قاۋقارى قايتىپ, قاجىرى قاشقان برازيليا قۇراماسى العا قاراي شاپقىنشى جونەلتۋگە كوشتى. سولاردىڭ بىرىندە, نەگىزگى ۋاقىتقا قوسىلعان 1 مينۋتتا وسكار ءبىر دوپتىڭ قارىمتاسىن قايتارۋعا اۋپىرىممەن قول جەتكىزدى.
بۇگىن تاڭ الدىندا ارگەنتينا مەن گوللانديا اراسىنداعى ەكىنشى جارتىلاي فينالدىق ويىن دا اياقتالدى.
فينال 13 شىلدە كۇنى تۇندە وينالادى.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان».
تالاي جىلداردان بەرى دۇنيە دوپ دوداسىنىڭ فلاگماندارى سانالىپ كەلە جاتقان برازيليا جانە گەرمانيا قۇرامالارى وسى كەزگە دەيىن ەكەۋلەپ ءجۇرىپ, سەگىز مارتە جاھان جەڭىمپازى اتانىپ ۇلگەرگەن ەدى. بۇل اتاقتىڭ بەسەۋى برازيليالىقتاردىڭ ەنشىسىندە بولسا, ۇشەۋىن گەرمانيالىقتار قورجىنعا سالىپ قويعان بولاتىن. سويتە تۇرا, ەكى كوماندانىڭ ءبىر-بىرلەرىمەن جەكە-دارا كەزدەسۋلەرىنىڭ شەجىرەسى مۇلدە جۇتاڭ. ءبىر عاجابى, بۇل ەكى قۇراما وسى كەزگە دەيىن ءبىر-بىرىمەن ءبىر رەت تە جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزىپ كورمەپتى. ال الەم چەمپيوناتتارى شەڭبەرىندە جالعىز-اق مارتە, 2002 جىلى جاپونيا مەن كورەيا بىرلەسە وتكىزگەن بىرىنشىلىك بارىسىندا ۇشىراستى. وندا پەنتاكامپەوننىڭ مەرەيى ۇستەم شىعىپ, 2:0 ەسەبىمەن باسىم تۇسكەن. سوندىقتان مىنا جەڭىس سول جالعىز جەڭىلىستىڭ قارىمتاسىن قايتارۋ سياقتى دا بولىپ كورىنىپ وتىر.
گەرمانيا قۇراماسى الاڭعا وزدەرىنە ەتەنە ەمەس قىزىل-قارا جەيدەمەن شىقتى. ستارتتىق قۇرامدا ميروسلاۆ كلوزەنىڭ شىققانى دا يواحيم ليوۆتىڭ تاكتيكالىق جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى بولدى. ال ونىڭ جەكە ءوزى ءۇشىن بۇل ماتچ فينالعا شىققاننان دا ماڭىزدىراق كورىندى. سەبەبى, وسى شايقاس شىرعاسىندا نەمىس فورۆاردىنىڭ اتى اڭىزعا اينالعان برازيليالىق رونالدونىڭ رەكوردىن جاڭارتىپ, الەم چەمپيوناتتارىندا سوعىلعان ەڭ كوپ گول سانىن 16-عا جەتكىزۋ مۇمكىندىگى تۋعان ەدى. بۇل ءۇشىن وعان ءبىر گول سوقسا جەتىپ جاتتى. الدىن الا ايتا كەتەيىك, ويىننىڭ العاشقى جارتىسىندا-اق نەمىس فۋتبولشىسى ءوزىنىڭ سول ماقساتىن تولىق ورىنداي ءبىلدى.
برازيليالىقتار نەمىستەرمەن ماتچقا وزدەرىنىڭ ەڭ كۇشتى ويىنشىلارى – كوماندا كاپيتانى تياگو سيلۆا مەن ۇزدىك شابۋىلشى نەيماردى قويا المادى. بۇعان بۇلاردىڭ ءبىرىنشىسىنىڭ بۇعان دەيىن كوبىرەك ەسكەرتۋ العانى, ال ەكىنشىسىنىڭ كولۋمبيالىقتارمەن وتكەن الدىڭعى ويىندا قاتتى جاراقاتتانىپ قالعانى سەبەپ بولدى. وسىنىڭ سالدارىنان سيلۆانى «باۆاريانىڭ» قورعاۋشىسى دانتە الماستىرسا, نەيماردىڭ ورنىنا الاڭعا دونەتسكىنىڭ «شاحتەرىنىڭ» ويىنشىسى بەرنارد شىقتى. كەيىن كوپ ۇزاماي بەلگىلى بولعانداي, بۇلاردىڭ ەكەۋى دە قۇرامانىڭ جوعارىداعى ۇزدىك مۇشەلەرىن ءوز دەڭگەيىندە الماستىرا العان جوق. اينالىپ كەلگەندە, سيلۆا مەن نەيمارسىز ويىن سەلەساو ءۇشىن ناعىز اپاتتى ناتيجە اكەلدى.
ويىننىڭ ءبىرىنشى تايمى نەمىستەرگە تاريحتاعى ەڭ داڭقتى كەزەڭ رەتىندە كورىنىس بەرسە, برازيليالىقتارعا ەسكە تۇسكەندە ۇيقىدان شوشىپ وياناتىن ءحالدى تۋعىزدى. بىراق ماتچتىڭ باسى ەشقانداي دابىل شاقىراتىنداي احۋالدى بايقاتقان جوق ەدى. الەمنىڭ بەس دۇركىن چەمپيونىنىڭ شابۋىلىمەن باستالعان بۇل كەزدەسۋ تارتىستىڭ ۇزاققا سوزىلاتىنىن تانىتقانداي-تىن. سول جورىقتار كەزىندە برازيليالىقتاردىڭ ەسەپ اشىپ كەتەتىندەي دە جاعدايلارى بولدى. الايدا, ماتچتىڭ 7-مينۋتىنا قاراي الاڭدا تەپە-تەڭدىك ورناي باستادى. ەندى «نەمىس ماشينەسى» العا قاراي قۇلانداي جورتىپ, قارسى جاقتىڭ جىقپىل-جىقپىلىن تىمىسكىلەۋگە كىرىستى. سولاردىڭ بىرىندە توني كرووس جەتكىزگەن ايىپ دوبىن ءدال قاقپاشىنىڭ الدىندا تۇرعان توماس ميۋللەر قابىلداپ الىپ, ونى ەكى قورعاۋشىنىڭ جانىنان قوس باعاننىڭ ورتاسىنا تاستاي سالدى. گول!
سول-اق ەكەن, بۇعان دەيىن قابىرعاسى قاتتى بولىپ كورىنىپ تۇرعان برازيليا قورعانىسى بىردەن قوجىراپ سالا بەردى. وسىدان باستاپ ول اۋزى اشىق تۇرعان كەڭ داربازاعا ۇقساپ كەتتى. «قازاننان قاقپاق كەتكەنىن» تەز اڭعارا قويعان نەمىستەر سودان كەيىن اسا ءبىر قاتتى كۇش جۇمساماي-اق ءبىر دوپتان كەيىن ءبىر دوپتى سول اشىق الاڭقايعا توپىرلاتىپ توعىتۋمەن بولدى. اتاپ ايتقاندا, 11-مينۋتتان 29-مينۋتقا دەيىن عانا سوزىلعان 18 مينۋتتىڭ ىشىندە ولار وسىلاي الاڭ يەلەرىنىڭ قاقپاسىنا جاۋاپسىز بەس گول سالىپ ۇلگەردى. الدىمەن ميروسلاۆ كلوزە 60 مىڭ جانكۇيەردىڭ كوز الدىندا رونالدونىڭ رەكوردىن تارك ەتىپ, بۋندەستيمنىڭ باسىمدىعىن ەسەلەي ءتۇستى. سودان كەيىن اينالاسى ءبىر مينۋتتىڭ اۋماعىندا توني كروسس دۋبل جاساپ كەتتى – 4:0! ال 29-مينۋتتا سامي حەديرا تايمداعى جۋليو سەزاردىڭ قاقپاسىنا سوعىلعان سوڭعى, بەسىنشى گولدىڭ اۆتورى اتاندى.
ايتاتىنى جوق, برازيليا الەم چەمپيوناتى اياسىندا سوناۋ 1920 جىلدان بەرى ءالى ەشكىمگە ءدال مۇنداي ءىرى ەسەپپەن ۇتىلىپ كورمەگەن ەدى. سول جولى ۋرۋگۆايعا 0:6 بولىپ ەسە جىبەرگەن ول تەك 1998 جىلى عانا فرانتسۋزدار كومانداسىنان 0:3 بولىپ تىزە بۇككەن ەكەن. ەندى نەمىستەردىڭ الدىڭعى ناتيجە دەڭگەيىنەن دە اسىپ تۇسەتىن مۇمكىندىگى تۋدى. الايدا, ەكىنشى تايم الدىڭعىعا قاراعاندا, ايتارلىقتاي بايىپتى قالىپتا ءوتتى. سەلەساو باس باپكەرى لۋيس فيليپە سكولاري ماسقارالىقتىڭ بۇدان اسىپ كەتپەۋ جاعىن قامداپ, ەكى بىردەي تىڭ ويىنشىنى شىعاردى. بىراق ول ءۇمىت ارتقان پاۋلينو مانۋەل نويمەرمەن ەكى رەت بەتپە-بەت كەلىپ, نىسانانى ءدال كوزدەي المادى. ال يواحيم ليوۆ كلوزەنىڭ ورنىنا اندرە شيۋررلەنى ءساتتى شىعارعان بولىپ شىقتى. ول ويىنعا قوسىلعانىنا تۋرا ون مينۋت وتكەندە ءوزىنىڭ ءبىرىنشى گولىن سوعىپ, نەمىستەردىڭ باسىمدىلىعىن ارتتىرا ءتۇستى. ءسويتىپ, ۋرۋگۆاي قۇراماسىنىڭ كورسەتكىشىن قايتالادى. تاعى ون مينۋتتان كەيىن اندرە ەكىنشى گولىن سالىپ, ماتچتا دۋبل جاساۋشى ەكىنشى ويىنشى اتاندى.
ويىننىڭ سوڭىنا قاراي نەمىستەر تىزگىندى ەپتەپ بوساتقانداي بولدى. سول شامادا قاۋقارى قايتىپ, قاجىرى قاشقان برازيليا قۇراماسى العا قاراي شاپقىنشى جونەلتۋگە كوشتى. سولاردىڭ بىرىندە, نەگىزگى ۋاقىتقا قوسىلعان 1 مينۋتتا وسكار ءبىر دوپتىڭ قارىمتاسىن قايتارۋعا اۋپىرىممەن قول جەتكىزدى.
بۇگىن تاڭ الدىندا ارگەنتينا مەن گوللانديا اراسىنداعى ەكىنشى جارتىلاي فينالدىق ويىن دا اياقتالدى.
فينال 13 شىلدە كۇنى تۇندە وينالادى.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان».
