بۇل تۇزاقتان قۇتىلۋعا ەكونوميكالىق ءوسىم عانا جەتكىلىكسىز. ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن مۇنايدىڭ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتۋگە بولادى. مىسالى, ەرتەڭ قانداي دا ءبىر وقيعانىڭ سالدارىنان مۇناي باعاسى باررەلىنە 140 دوللار بولىپ قىمباتتاپ شىعا كەلسە, بىزدەگى ەكونوميكا وپ-وڭاي 6-7% ءوسىم كورسەتەدى. بىراق ول ادامداردىڭ ءومىرىن وزگەرتپەيدى. «ورتاشا تابىس تۇزاعىنان» قۇتىلۋ ءۇشىن ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ كەرەك. ياعني شيكىزات ەكسپورتىنا ارقا سۇيەگەن ەكونوميكادان كەتۋىمىز كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى كەڭەيتىلگەن كەڭەستە قازاقستان كەيىنگى 10 جىلدا «ورتاشا تابىستىڭ تۇزاعىنا» تاپ بولعانىن بەكەر ايتقان جوق. ەلدەگى رەفورمالار شىنايى سيپات الىپ ساۋاتتى جۇرگىزىلسە, بۇل تۇزاقتان 6-7 جىلدىڭ ىشىندە سىتىلىپ شىعۋعا بولادى. بۇل باعىتتا العاشقى قادام جاسادىق تا. بىراق ول قادام ماردىمسىز بولىپ جاتىر. مىسالى, پاندەميا كەزىندە قازاقستاننىڭ قايتا وڭدەۋ سالاسى ەل تاريحىندا العاش رەت تاۋ-كەن وندىرىسىنەن كوپ ءونىم بەردى. قازىر تاۋ-كەن سەكتورى قايتا باسىمدىققا شىقتى. بىراق ءوسىمى تىم باياۋ. دامۋ كورسەتكىشتەرى رەۆوليۋتسيالىق دەڭگەيدە بولۋ ءۇشىن بىزگە رەۆوليۋتسيالىق قادامدار كەرەك.
سونداي-اق ەل اراسىندا ۇكىمەتتىڭ ەلدە ءتيىمدى زاۋىتتار سالماي جاتقانىن سىنايتىندار كوپ. ال ۇكىمەت نارىقتىق ەكونوميكا جاعدايىندا وزدىگىنەن زاۋىت اشىپ, ەلەكتر ستانسالارىن سالا المايدى. بۇل بيزنەستىڭ جۇمىسى. بيلىك سوعان اشىق «ويىن ەرەجەسىن» ۇسىنۋى كەرەك. ەكىنشىدەن, ينۆەستور اكەلىپ, كەپىلدىك بەرۋى شارت. قازىر اۋقىمدى ينۆەستيتسيا تارتىپ جاتقانىمەن رەۆوليۋتسيالىق سەرپىلىس جاساۋعا جەتپەي تۇر.
ەلىمىزدە بازالىق مولشەرلەمەنىڭ 16,75 پايىز بولىپ تۇرۋى بيزنەسكە بەرىلەتىن نەسيەنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىنە اسەر ەتىپ وتىرعاننىڭ سالدارى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس كوبىندە عيمارات پەن قويما جالداپ جۇمىس ىستەيدى. وندا تۇرعان ەشتەڭە جوق, بۇل قالىپتى جاعداي. بىراق يەلىگىندە ونداي م ۇلىكتىڭ بولماۋى ونىڭ بانكتەردەن نەسيە الۋ مۇمكىندىگىن تومەندەتەدى.
اندرەي چەبوتارەۆ,
تاۋەلسىز قارجى ساراپشىسى