جارىق جۇلدىز

عالامات داۋىسىمەن الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ساحنالارىن باعىندىرعان وپەرا ونەرىنىڭ جارىق جۇلدىزى, بۇگىندە ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە ساحنا ساڭلاعى اننا نەترەبكو جاقىندا «استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ونەر كورسەتتى. قازاق ەلىنە العاش رەت تابان تىرەگەن انشىمەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن كەزدە ول ءوزىنىڭ بۇل ساپارىنان تاماشا ناتيجەلەر كۇتەتىنىن جەتكىزدى. ايتا كەتۋ كەرەك, كونتسەرت ەل پرەزيدەنتىنىڭ تاعايىنداۋى بويىنشا «استانا وپەرا» قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ مادەني مۇشەسى بولىپ تابىلاتىن بيزنەسپەن اينالىسقان العاشقى قازاقستاندىق ايەلدەردىڭ ءبىرى ءالفيا قۋانىشەۆانىڭ دەمەۋشىلىگى ارقاسىندا جۇزەگە استى. مەتسەنات شەتەلدەگى مادەني جوبالارعا دەمەۋشىلىك ەتەدى, مىسال رەتىندە اتاپ ايتاتىن بولساق, كوۆەنت-گاردەن كورولدىك وپەراسىنىڭ جەبەۋشىسى اتانعانىنا 10 جىلدان استى جانە سوڭعى ەكى جىلدا كوۆەنت-گاردەننىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ قۇرمەتتى مۇشەسى, گلوۋب تەاترىنا, ەلتون دجوننىڭ سپيد-كە قارسى قورىنا, گولليۆۋدتىق amfAR – كينو سپيد-كە قارسى قورىنا, ۋەلس حانزاداسى ءچارلزدىڭ مادەني جانە ءبىلىم بەرۋ قورلارىنا قولداۋ كورسەتۋىمەن تانىمال. – اننا نەترەبكوعا جۇرت بەكزات ونەردىڭ كەرەمەت قۇدىرەتىنە يە ادام رەتىندە ەس-ءتۇسسىز تابىنىپ, تالانتىنا شەكسىز قۇرمەت كورسەتىپ جاتادى. «تەڭدەسسىز اننا» دەيدى وپەرانى ءپىر تۇتاتىن حالىق. ال ءوزىڭىز بۇل باعاعا قالاي قارايسىز؟ – اركىمنىڭ دە قول جەتپەس ارمانى بولىپ سانالاتىن ءبىر قالادا دۇنيەگە كەلگەن شىعار دەپ سىرتتاي كەيدە جاڭساق تون پىشەتىن جانكۇيەرلەرىم عافۋ ەتسىن, مەن اسىپ بارا جاتقان ەشتەڭەسى جوق الەمدەگى قاراپايىم كوپ قالالاردىڭ ءبىرى – كراسنوداردا تۋعانمىن. بىراق ساحنادا ءان سالۋدى ارمانداعان كوپ بالانىڭ ءبىرى رەتىندە مەنىڭ دە كىشكەنتاي بالاۋسا قاناتىم كەزىندە تىنىمسىز تىپىرلاپ, بيىكتەرگە تالپىندى. اسپانداعى جىمىڭداعان سانسىز جۇلدىزداردىڭ جارىعىمەن قيالعا سان رەت باتىپ, سان رەت قىرداعى كوكوراي شالعىننىڭ جۇپار ءيسىن جۇتقىزعان تاعدىرىما قازىر شەكسىز ريزامىن. ويتكەنى, ول ارمان مەنى ۇلكەن قالامەن تابىستىردى. سانكت-پەتەربۋرگ ناعىز كلاسسيكالىق ونەردىڭ دامىعان ورتالىعى دەسەك, مىنە, سول ادامزات يگىلىگىنىڭ مول جاۋھارى توعىسقان مەگاپوليس بۇگىندە مەنىڭ جانىما وتتاي ىستىق, اتا-انامداي ابزال, ءازىز. وسىندا كونسەرۆاتوريانىڭ ۆوكال كلاسى بويىنشا ءبىلىم الدىم. بۇدان تۇپ-تۋرا 20 جىل بۇرىن ماريا تەاترى ساحناسىندا العاش رەت ونەر كورسەتكەندەگى سەزىمىم سول ءمولدىر قالپىندا ساقتاۋلى. ايالايتىن, ارداقتايتىن اسىلدارىم كوپ مۇندا. – اننا حانىم, قازاق توپىراعىنا العاش رەت اتباسىن بۇرىپ وتىرعان ادامنان: «سىزگە استانا ۇنادى ما, كوڭىل-كۇيىڭىز, اسەرىڭىز قانداي؟» دەپ سۇراۋ ادەتىمىز. – اۋەجايدان بەرمەن قاراي كولىكپەن زىمىراپ كەلە جاتقاندا كوپ نارسەنى كوزىم شالىپ ۇلگەردى. تىنىسىم تىمىرسىقتان بوساپ, كەڭىنەن اشىلىپ سالا بەرگەندەي. بىراق قالانى ارالاپ كورۋگە ۋاقىتىم جەتپەي جاتىر. ونەر ادامدارىن جۇرت باسپاعان تاسى, اسپاعان تاۋى جوق دەپ ويلايدى. شىنى سولاي. الايدا جۇمىس كەستەسى تىم تىعىز بولعاندىقتان, كەيدە, وكىنىشكە قاراي, كوپ كەرەمەتتەن قاعىلىپ قالىپ جاتاتىنىمىز تاعى راس. ال بۇل جولعى دوس قۇشاعىن ايقارىپ, اعىل-تەگىل كوڭىلمەن قارسى العان قازاق حالقىنىڭ قوناقجايلىعى مەن دارحاندىعىنىڭ ءجونى ماعان بولەك. جاڭا جەردە ادام ومىردەگى ەڭ قىمبات ارمانىنىڭ ورىندالۋىن تىلەيدى دەپ ايتىپ جاتادى. مەن بۇل قالا ونەرىمنىڭ, ءوسۋىمنىڭ جاڭا كەزەڭى بولعاي دەپ ىشتەي تىلەدىم. مۇندا كوپتەگەن جان دۇنيەسى تازا, سۇلۋ ادامدارمەن تانىستىم. ولار ماعان قازىر بۇرىننان بىلەتىن جاقىن دوستارىمداي. ەندەشە, كوپ ۇزاماي كەيىن تاعى دا بۇل جەرگە اڭساعان كوڭىلمەن اينالىپ سوعۋىم ەش عاجاپ ەمەس. – «استانا وپەرا» ماريا تەاترىندا, ال سانكت-پەتەربۋرگ تەاترى ەلوردادا ونەر كورسەتىپ, قوس تاراپ تىعىز شىعارماشىلىق وداقتا جۇمىس ىستەۋدە. ال بۇل جاعداي ءسىزدىڭ ونەرىڭىزدى الداعى ۋاقىتتا ەلوردا ساحناسىنان ۇدايى كورە بەرۋ مۇمكىندىگىن تۋعىزادى دەگەن سەنىمدى كەۋدەمىزگە نىق ۇيالاتادى. ءوزىڭىز نە ايتاسىز؟ – جاڭادان سالىنىپ جاتقان مىناداي سۇلۋ قالانىڭ ادامدارىنىڭ جان دۇنيەسى ىلعي دا كىرشىكسىز, تۇنىق دۇنيەلەردى اڭساپ تۇراتىنى ايداي اقيقات. ساۋلەت ونەرىنىڭ نەبىر الەمدىك ۇلگىلەرى توعىسقان كەرەمەت شاھارعا جولىم تاعى ءتۇسىپ جاتسا, شىن جۇرەكتەن قۋانامىن جانە سول ويدىڭ تەز ارادا ورىندالۋىن تىلەيمىن. – مۇنداعى جانكۇيەرلەرىڭىزگە الىپ كەلگەن تارتۋلارىڭىزدى اتاڭىزشى. – «مانون لەسكو» وپەراسىنان – مانوننىڭ «In quelle trine morbide», «اندرە شەنە» وپەراسىنان – مادلەننىڭ «La mamma morta», «ادريانا لەكۋۆريور» وپەراسىنان –ادريانانىڭ «Io son l'umille ancella», «سۋ پەرىسى» وپەراسىنان سۋ پەرىسىنىڭ «Song to the Moon» اريالارى جانە مۇنان دا باسقا كوپتەگەن تۋىندىلار بار. – وزىڭىزبەن بىرگە ساحنادا كىمدەر ونەر كورسەتتى؟ – ەسىمىن وتە قۇرمەتتەيتىن ونداي شەبەرلەردەن مەن سكريپكاشى ۆاديم رەپيننىڭ (بەلگيا) جانە ماريا تەاترىنىڭ ءسوليسى احمەد اعاديدىڭ (رەسەي), سونىمەن قاتار, «استانا وپەرا» سيمفونيالىق وركەسترى مەن حورىنىڭ, ديريجەر ابزال مۇحيتدينوۆ پەن حورمەيستەر ەرجان ءداۋىتوۆتىڭ ەڭبەكتەرىنە توقتالعىم كەلەدى. تىڭدارمانعا «تراۆياتا» وپەراسىنان «Stretta dell’introduzione et Brindisi», «Libiamo ne'lieti calici», «سىعان قىزدىڭ» سكريپكا مەن وركەسترگە ارنالعان كونتسەرتتىك راپسودياسى, «كارمەن» وپەراسىنداعى تاقىرىپتار فانتازياسى جانە ت.ب. تاڭداۋلى تۋىندىلار ۇسىنىلدى. – دوننا اننا رولىنەن نەگە باس تارتتىڭىز؟ – ءدال وسى ۋاقىتتا ماعان ەسكىگە قايتا سوعۋدان گورى رەپەرتۋارىمدى تىڭ تۋىندىمەن جاڭعىرتۋ الدەقايدا ماڭىزدى. سول ءۇشىن بۇل رولگە كوڭىل بۇرماي وتىرمىن. قازىر مەنى جاڭا قويىلىمدار جايى كوبىرەك قىزىقتىرادى. دوننا انناعا ورالۋ ازىرگە جوسپارىمدا جوق. ونەر ادامىنىڭ باسىندا مۇنداي جاعدايلار ءجيى كەزدەسەدى. بۇل قالىپتى نارسە. وپەرا ونەرى ءار كۇنى ءبىر نارسەمەن تولىعىپ, وزگەرىسكە ۇشىراپ وتىراتىن ءتىرى ورگانيزم. سول جاڭالىققا ونەر يەسى ىلەسە ءبىلۋى كەرەك. ول ءۇشىن شىعارماڭدى شىن ءسۇيىپ ورىنداماساڭ, ەڭبەگىڭ بوسقا زايا كەتەدى. جان ايناسى – كورەرمەن, ال ونى جاي جەڭىل-جەلپى نارسەمەن الدارقاتۋ استە مۇمكىن ەمەس. – ويىن-ساۋىق, توي-دۋماندى جاقسى كورەسىز بە؟ – شىنىمدى ايتايىن, مۇنداي ساۋىق-سايرانعا ءبىزدىڭ ۋاقىتىمىز كوپ تيە بەرمەيدى. ۋ-دۋ, توي-تومالاققا سونشا اۋەس جان ەمەسپىن. ۇلكەن مەرەكەلەردە قىزۋ جۇمىس ىستەپ جاتامىز. بىراق مەرەكەنىڭ ىشىندە جاڭا جىلدىڭ ورنى مەن ءۇشىن وتە ايرىقشا. بۇل كۇنى جۇمىسىمدى تەز ءبىتىرىپ, ۇيگە ەرتەرەك بارۋعا تىرىسامىن. – استانا ساپارى سىزگە نە سىيلادى؟ – تۇيە سىيلادى, كادەسىي تۇرىندەگى, ارينە (كۇلدى). ال ەندى مۇندا قانشاما جوبالار دۇنيەگە كەلىپ جاتىر. اتىما ءبىراز شاقىرتۋلار الدىم. ونىڭ ءبارى الداعى ۋاقىتتا ەكى جاقتىڭ مۇمكىندىكتەرى ەسكەرىلە وتىرىپ جۇزەگە اسادى دەپ ويلايمىن. – «استانا وپەرا» تەاترى تۋرالى نە ايتاسىز؟ – ءبىر جىل بۇرىن تانىمال باسىلىمداردان كوزىمە ءبىر كولەمدى ماقالا ءتۇستى. سوندا مۇنىمەن سىرتتاي تانىستىم. جاڭا تەاتردىڭ ساحناسىندا ونەر كورسەتكەنگە نە جەتسىن دەگەن وي كەشەگە دەيىن مازالاعان ەدى. قازىر وسى ارمانىمنىڭ ورىندالعانىنا شىن جۇرەكتەن قۋانىشتىمىن. زالداعى كورەرمەنگە مۇنداعى كوڭىل-كۇيدىڭ قالاي جەتكەنىن ايتا المايمىن, ال وزىمە ساحنا قاتتى ۇنادى. اكۋستيكاسى تاماشا. ءوزىڭدى ەمىن-ەركىن ۇستاپ تۇرۋىڭا مۇمكىندىك بەرەتىن ارتىقشىلىقتار بار. سەنىمىڭدى نىعايتادى, كۇدىگىڭدى جويادى. جانىما ەتەنە جاقىن ءبىر تۋىستىق جىلىلىقتى تاۋىپ الدىم. مۇمكىن بولسا, ءبىزدىڭ اتىمىزدان ەلوردالىقتارعا باق-بەرەكە, ۇزاق عۇمىر تىلەيتىنىمىزدى جەتكىزىپ قويساڭىزدار شەكسىز رازى بولار ەدىك. اڭگىمەلەسكەن قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان».