«باستى تۇيتكىلدىڭ ءبىرى – بالالاردىڭ ءبىلىمىن بىرجاقتى باعالاۋ. ەلىمىزدە ءبىلىمنىڭ ساپاسىنا ەمەس, كورسەتكىشتىڭ جوعارى بولۋىنا باسا ءمان بەرىلەدى. وقۋشىلاردىڭ بىرىڭعاي ۇلتتىق تەستىلەۋدەن العان باعاسى مەن مەكتەپتەگى باعاسى ەكى ءتۇرلى. ايىرماشىلىق 30 پايىز نەمەسە ودان دا كوپ بولۋى مۇمكىن. سونداي-اق وسىنداي الشاقتىق حالىقارالىق جانە ۇلتتىق باعالاۋ كەزىندە بايقالادى. اشىعىن ايتساق, مۇنىڭ ءبارى جاپپاي بەلەڭ العان كوزبوياۋشىلىقتىڭ كەسىرىنەن بولىپ وتىر. ءوزىڭدى ءوزىڭ الداۋ جارعا جىعادى», دەدى پرەزيدەنت.
راس, ءبىز قازىر ءبىلىم جۇيەسىندەگى بىرنەشە رەفورمانىڭ ناتيجەسى ءبىز ويلاعانداي ىسكە اسپاعانىن كورىپ وتىرمىز. ءبىز بالالاردى قالاي وقىتىپ, قانداي ادىسپەن تاربيەلەپ جاتىرمىز؟ بايقاساڭىزدار بالالار ءبىرىنشى سىنىپقا بارعاننان قاتارلاستارىمەن مينۋتقا وقىپ جارىسادى. بالامىزدىڭ مينۋتقا سۋدىراتىپ وقىپ شىققانىنا ريزا بولىپ وتىرمىز. جىلدام وقىعان بالانىڭ الاتىن باعاسى دا جوعارى. ال بالا 2, 3-سىنىپقا بارعاندا مۇعالىمدەر اتا-انادان وقۋشىعا كوبىرەك كىتاپ وقىتۋدى سۇرايدى. سەبەبى بالالار وقىعان كىتابىنىڭ تۇسىنىگىن ايتا الماي قينالادى. مىسالى, بۇرىن, ءبىز ءبىلىم العان جىلدارى باستاۋىش مۇعالىمى وقۋشىلاردى مينۋتقا وقىتپايتىن. ءوز باسىم وسى ءادىس تيىمدىرەك دەپ ويلايمىن. سول سەكىلدى مەكتەپتەگى ارتىق ساباقتاردى قىسقارۋ كەرەك. بىلىمگە باستاۋىش سىنىپتان كوڭىل ءبولۋ كەرەك. قازىر ۇلتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ دە مەكتەپتەر اراسىندا «بايگەگە» اينالىپ كەتتى. قاي مەكتەپكە بارساق تا ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ باعدارلاماسىنداعى پاندەر بىرىڭعاي وقىتىلىپ جاتقان جوق. اسىرەسە, 11-سىنىپ وقۋشىلارى تەك ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە قاتىستى پاندەردى وقيدى. باسقا پاندەر توقتاپ تۇر. وقۋشىلار ۇبت ءۇشىن عانا ساباق وقيتىن بولسا, وندا باسقا پاندەر نەگە قاجەت؟ بىزدىڭشە, جوعارى سىنىپتا وقۋشى ءوزىنىڭ ماماندىعىنا قاتىسى بار پاندەردى وقۋى قاجەت. تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە, قازىر اتا-انالار بالاسىن قالاي دا جوو-دا ءبىلىم الۋىن قالايدى. ءبىز وسى قالىپتاسقان جايت بويىنشا اتا-انالارمەن ءجيى كەزدەسىپ, ورتا ءبىلىم جونىندە ءتۇسىندىرىپ وتىرۋىمىز كەرەك. ويتكەنى جۇمىسشى ماماندار – قوعامنىڭ تىرەگى.
تاعى ءبىر ماسەلە وتباسى ينستيتۋتىنا قاتىستى. قوعامدا بالالارىنا دۇرىس تاربيە بەرە الماي وتىرعان وتباسىلار بار. بۇل قايشىلىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايعا قاتىسى بار. اتا-انالار بالاسىن اسىرايمىن دەپ جۇمىستان بوساماي جۇرگەندە, تاربيە ءبىر جاقتا قالادى. بالالاردى الەۋمەتتىك جەلى تاربيەلەپ جاتىر دەپ بۇعان دەيىن دە تالاي ايتىلدى. بىزگە عالامتوردى مىندەتتى تۇردە ساراپتاپ, تەكسەرىپ وتىرۋ قاجەت. اتا-انامەن قاتار مەكتەپ تە وسىعان نازار اۋدارۋى قاجەت. بۇل قاۋىپسىز قوعام قۇرۋعا دا ىقپال ەتەدى.
پرەزيدەنت الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ ىشىندە جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋعا بولىنگەن قارجى جايىندا دا تارقاتىپ ايتتى. ونىڭ ىشىندە ۇزاقمەرزىمدى جوبالاردان بولەك, جاستاردىڭ كاسىپكەرلىك باستاماسىنا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن قارالعان 40 ميلليارد تەڭگە بولىنگەنىن بىلدىك. بۇل قاراجات ايماقتاعى جاستارعا بەرىلەدى ەكەن. قازىر بيزنەس سالاسىنداعى ۇزدىك يدەيالاردى تاڭداپ الۋ ءۇشىن كونكۋرستار باستالىپتى. ەندى ايماقتاردا بۇل قاراجات كىمدەرگە بەرىلەدى؟ قانداي كاسىپكە قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر؟ ەڭ ءبىرىنشى وسى ماسەلە بويىنشا ءجىتى مونيتورينگ جۇرگىزۋ كەرەك. سەبەبى ءوزىمىز حالىق اراسىندا الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەندە قايتارىمسىز گرانت, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە تاعايىنداۋ ىسىندە «بارماق باستى, كوز قىستىنىڭ» بارىن بايقايمىز. جەڭىلدىكپەن بەرىلەتىن قارجىنىڭ ۇمىتكەر جاستىڭ قولىنا تۇتاس تيمەگەن كەزدەرى كەزدەسەدى. مۇنداي جەڭىلدىكتەردى ورايى كەلسە, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ارقىلى ۇيىمداستىرۋ كەرەك دەپ ويلايمىز. پرەزيدەنت قوزعاپ وتىرعان ماسەلەلەردىڭ باسىم كوپشىلىگى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا نەگىزدەلگەنىن ءبىلىپ وتىرمىز. سوندىقتان ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتەن قارالعان قاراجاتتىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن قاداعالاۋ اسا ماڭىزدى ءىس دەپ بىلەمىز.
باقىت ءالمۇراتوۆ,
الەۋمەتتانۋشى
