كەزدەسۋدە سويلەگەن سوزىندە ماۋلەن اشىمباەۆ دەپۋتاتتار پارلامەنتارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى جانداندىرۋعا سەپتىگىن تيگىزە الاتىن باسىم باعىتتاردى اتاپ ءوتتى. بۇل باعىتتاعى نەگىزگى مىندەتتەر ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ ەكوجۇيەلەرىن ساقتاۋ, ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىمەن بىرلەسىپ كۇرەسۋ جانە شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بولىپ بەلگىلەندى.
«قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى قارىم-قاتىناس تابىستى جانە ءتيىمدى ەكىجاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلەدى. ەكى ەلدىڭ ىنتىماقتاستىعى بەرىك دوستىق پەن تاتۋ كورشىلىككە, عاسىرلار بويى قالىپتاسقان تاريحي بايلانىستارعا, مەملەكەتتەرىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنە, ەگەمەندىگىنە جانە اۋماقتىق تۇتاستىعىنا قۇرمەتپەن قاراۋعا نەگىزدەلگەن», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
ءوز كەزەگىندە فەدەراتسيا كەڭەسىنىڭ توراعاسى ۆالەنتينا ماتۆيەنكو ەكى مەملەكەتتىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ جوعارى دەڭگەيىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. بۇل رەتتە قازاقستان پارلامەنتى سەناتى مەن رەسەي فەدەرالدىق جينالىسى فەدەراتسيا كەڭەسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كوميسسيا وسىنداي بايلانىستىڭ ماڭىزدى تەتىگى بولىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون. سونداي-اق ۆالەنتينا ماتۆيەنكو ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان كەڭ اۋقىمدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ وزەكتىلىگىن تىلگە تيەك ەتىپ, ەكى مەملەكەت اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى ودان ءارى دايەكتى تۇردە دامىتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
«رەسەي مەن قازاقستان – شىن مانىندە تەڭ قۇقىلى وداقتاس مەملەكەتتەر. ءبىزدى كوپ نارسە بايلانىستىرادى. ءبىز قازاقستاننىڭ دامۋ بارىسىنا ۇنەمى نازار اۋدارىپ وتىرامىز. قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جۇرگىزىپ جاتقان ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالار جوعارى قۇرمەتكە لايىق. ولاردىڭ كاسىبي, دەموكراتيالىق جانە حالىقپەن ديالوگ نەگىزىندە جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. سونداي-اق پارلامەنتارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى نىعايتۋعا مۇددەلى ەكەنىمىزدى جەتكىزگىم كەلەدى», دەدى ۆالەنتينا ماتۆيەنكو.
سونىمەن قاتار كەزدەسۋدە قازىرگى زامانعى قالالاردى دامىتۋ سالاسىندا ەكى پالاتانىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ وزەكتىلىگى ءسوز بولدى. وسىعان وراي ماۋلەن اشىمباەۆ بىلتىر قازاقستاندا «اگلومەراتسيالاردى دامىتۋ تۋرالى» زاڭ قابىلدانعانىن, سوعان بايلانىستى بۇل باعىتتا ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانىن ايتتى.
قازاقستان پارلامەنتى سەناتى مەن رەسەي فەدەرالدىق جينالىسى فەدەراتسيا كەڭەسى اراسىنداعى پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جونىندەگى ارنايى جول كارتاسى دا ءوزارا قارىم-قاتىناستى ودان ءارى نىعايتۋعا تىڭ سەرپىن بەرۋگە ءتيىس. قۇجات الداعى 3 جىلعا ەسەپتەلگەن. ونىڭ باستى مىندەتى – قىزمەتتىڭ ناقتى ناتيجەلەرىنە ءمان بەرە وتىرىپ, پارلامەنتتەر ىنتىماقتاستىعىنىڭ قولدانبالى قۇرامداس بولىگىن كۇشەيتۋ.
سونىمەن قاتار ماۋلەن اشىمباەۆ پەن ۆالەنتينا ماتۆيەنكو پارلامەنت سەناتى مەن فەدەراتسيا كەڭەسىنىڭ ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى. وتىرىستى اشقان ماۋلەن اشىمباەۆ قازاقستان مەن رەسەي سەناتورلارىنىڭ كەزدەسۋى 12 ءساۋىر – عارىشكەرلەر كۇنىندە ءوتىپ وتىرعانىنا نازار اۋدارىپ, وسىدان 62 جىل بۇرىن قازاق جەرىنەن يۋري گاگارين ادامزات تاريحىندا العاش رەت عارىشقا ۇشقانىن ايتتى. سەنات توراعاسى قازىرگى تاڭدا ەكى ەلدى بۇل باعىتتا بايقوڭىر عارىش ايلاعى بىرىكتىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىندا وسىنداي دەڭگەيدەگى جەمىستى ءوزارا ءىس-قيمىل كوپتەگەن باعىت بويىنشا دامىپ كەلەدى.
ماۋلەن اشىمباەۆ شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ قاجەتتىگىنە جانە ترانسشەكارالىق سۋ نىساندارىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا دا ەرەكشە توقتالدى.
«ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ ەكوجۇيەلەرىن ساقتاۋ – ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بىرقاتار ءوڭىرى ءۇشىن بۇل الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق مانگە يە. سوندىقتان قازاقستاندىق قوعام وسى باعىتقا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. سوعان بايلانىستى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كوميسسيانىڭ كەلەسى وتىرىسىن وسى جىلدىڭ كۇزىندە ترانسشەكارالىق وزەندەر اعىپ جاتقان قازاقستاننىڭ شەكارالاس وبلىستارىنىڭ بىرىندە وتكىزۋدى ۇسىنعىمىز كەلەدى. بۇل ماقساتتا ورال قالاسىن قاراستىرۋدى ۇسىنامىز. وسىلايشا, سەناتورلار جەرگىلىكتى جەردە ماسەلەنىڭ ءمان-جايىمەن جاقىن تانىسىپ, ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانداردى تىڭداپ, بىرلەسكەن ۇسىنىستار ازىرلەۋگە مۇمكىندىك الادى», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونىمەن بىرگە قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەلەگاتسياسى ماسكەۋ سوبورلىق مەشىتىنە باردى. سەناتورلار مەشىت باسشىلىعىمەن كەزدەسىپ, قازىرگى قوعامدا جوعارى رۋحاني-ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى ىلگەرىلەتۋدەگى ءدىني كوشباسشىلاردىڭ ءرولىن تالقىلادى. وسى ورايدا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزىنىڭ دىنارالىق ديالوگتى دامىتۋعا, حالىقتار اراسىنداعى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى دە اڭگىمەگە ارقاۋ بولدى.
رەسمي ساپاردىڭ العاشقى كۇنىندە سەناتورلار «بەلگىسىز جاۋىنگەر بەيىتى» مەموريالىنا گۇل شوعىن قويۋ راسىمىنە قاتىستى.