قازاقستان مەن ازەربايجان پرەزيدەنتتەرىنىڭ شاعىن جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى كەزدەسۋلەرىندە ەكى ەلدىڭ ستراتەگيالىق ارىپتەستىگىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.
يلحام اليەۆ كورتەجىنىڭ اقورداعا كەلۋى جانە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆپەن كەزدەسۋى جىبەك جولى تەلەارناسىنىڭ تىكەلەي ەفيرىندە كورسەتىلدى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, ازەربايجاننىڭ مەملەكەت باسشىسى استاناعا دۋشانبەدەگى ساپارىنان كەيىن بارىپ, «پارسى الەمىنە تۇركى كوپىرىن سالۋعا» اتسالىستى.
ترانسكاسپي ساۋدا جولىنىڭ تيىمدىلىگى ارتادى
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ تۇركيادان باستالىپ, ورتالىق ازيا ارقىلى قىتايعا دەيىن سوزىلاتىن ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىنداعى ورتا ءدالىز جوباسىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى.
ق.توقاەۆ كاسپي تەڭىزى ارقىلى كورشىلەس ازەربايجانمەن ورتا ءدالىزدىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ: «ورتا ءدالىزدى دامىتۋدىڭ 2022-2027 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ دا ماڭىزدى بولىپ وتىر. ءبىز ونى تولىق پايدالانۋ جانە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا ءۇشىنشى ەلدەردى تارتۋ قاجەت دەپ كەلىستىك», دەدى.
وسىلايشا, تۇركيا, ازەربايجان, قازاقستان جانە گرۋزيانىڭ سىرتقى ىستەر جانە كولىك مينيسترلەرى ورتا ءدالىزدى دامىتۋ بويىنشا 2022-2027 جول كارتاسىنا قول قويدى.
توقاەۆتىڭ اليەۆپەن كەزدەسۋى بارىسىندا «تاراپتار ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق, كولىك-ترانزيتتىك جانە مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىپ, قازاقستان-ازەربايجان ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگى مەن وداقتاستىعىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
«ازەربايجان – ءبىز ءۇشىن جاي عانا ماڭىزدى جانە سەنىمدى سەرىكتەس ەمەس, باۋىرلاس ءارى جاقىن مەملەكەت. ءبىز كوپعاسىرلىق دوستىق پەن ءوزارا قولداۋدىڭ مىزعىماس بايلانىستارىنا سۇيەنە وتىرىپ, بۇگىندە ىنتىماقتاسۋ رۋحىندا دامىپ كەلە جاتقان ءتيىمدى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىقتى قۇردىق», دەدى ق.توقاەۆ.
كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا ق.توقاەۆ پەن ي.اليەۆ بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسادى. سونداي-اق ەكى ەلدىڭ جوعارى مەملەكەتارالىق كەڭەسىن قۇرۋ تۋرالى حاتتاماعا جانە التى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
«باكۋ – تبيليسي –جەيحان» بولاشاعى
ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆتىڭ قازاقستانداعى ساپارى بارىسىندا بىرقاتار ەكونوميكالىق ماسەلە تالقىلانىپ, كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكى ەل اراسىندا «بەلسەندى جانە سەنىمدى ساياسي ديالوگ» قالىپتاسقانىن جانە كوپجاقتى پلاتفورمالار اياسىندا «كونسترۋكتيۆتى ءوزارا ءىس-قيمىل» ۇيلەسىم تاپقانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ق.توقاەۆ: «قازىرگى كەزەڭدەگى باستى مىندەتىمىز – ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارىمىزدى الەمدىك نارىقتارعا تاسىمالداۋدى ءارتاراپتاندىرۋ», دەپ وسى سالاداعى باستى باعىتقا توقتالدى.
قازاقستان بيىلدان باستاپ مۇنايىن «باكۋ – تبيليسي – جەيحان» قۇبىرى ارقىلى تاسىمالداي باستادى. بTد قۇبىرى گرۋزيانىڭ استاناسى تبيليسي ارقىلى ازەربايجاننىڭ استاناسى باكۋ مەن تۇركيانىڭ جەرورتا تەڭىزىنىڭ وڭتۇستىك-شىعىس جاعالاۋىنداعى جەيحان پورتىن بايلانىستىراتىن 1 768 شاقىرىمدىق (1099 ميل) قۇبىر ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. مۇناي جەيحان پورتىنا تاسىمالدانادى, وسى جەردەن الەمدىك نارىققا شىعارىلادى.
سونداي-اق كەزدەسۋدە ق.توقاەۆ پەن ي.اليەۆ ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى ارتقانىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 40 پايىزعا ارتىپ, 500 ميلليون دوللارعا جەتتى. ق.توقاەۆ الداعى ۋاقىتتا بۇل كورسەتكىشتى 1 ميلليارد دوللارعا دەيىن ارتتىرۋعا بولاتىنىن ايتتى.
استاناداعى گەيدار اليەۆ كوشەسى
استانادا ازەربايجاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى گەيدار اليەۆتىڭ اتىنا كوشە بەرىلدى. ونىڭ اشىلۋىنا قازاقستان جانە ازەربايجان پرەزيدەنتتەرى قاتىستى.
«ەلدەرىمىزدىڭ شىنايى دوستىعى مەن ءوزارا قولداۋىنىڭ تاعى ءبىر ايقىن دالەلى – قازاق حالقىنىڭ ازەربايجانعا تارتۋى – فيزۋلي قالاسىنداعى قۇرمانعازى اتىنداعى بالالار شىعارماشىلىق ورتالىعى. مەنىڭ ويىمشا, بۇل ماڭىزدى نىسان جاقىن ارادا جۇمىس ىستەي باستاعانىنىڭ كۋاسى بولامىز», دەدى ق.توقاەۆ.
ال ي.اليەۆ بولسا ق.توقاەۆقا استاناعا شاقىرعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناستارى, اسىرەسە گۋمانيتارلىق سالاداعى ىنتىماقتاستىق ارقىلى نىعايتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
